Quá trình xử lý của cơ quan chức năng một số địa phương về sai phạm liên quan đến các hành vi có dấu hiệu tội phạm tham nhũng trong lĩnh vực tài chính, đất đai, giáo dục… vẫn chưa làm rõ được trách nhiệm người đứng đầu.
Sai phạm vẫn được… khen thưởng
Sau khi dư luận phản ánh về hàng loạt bất thường liên quan đến Kết luận thanh tra số 03/KL-UBND, của Chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang về sai phạm tại Cty Xổ số kiến thiết Hậu Giang, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Văn bản số 7946/VPCP ngày 23/9/2013, Tổng Thanh tra Chính phủ đã thành lập Tổ Kiểm tra lại kết luận số 03/KL-UBND.
Tại Báo cáo số 149/BC-TTCP ngày 22/1/2014, Thanh tra Chính phủ đã khẳng định: Nhiều sai phạm tại Cty Xổ số kiến thiết Hậu Giang chưa được Kết luận thanh tra số 03/KL-UBND đánh giá đúng mức, chưa làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan, nên kiến nghị xử lý chưa sát với mức độ sai phạm và tình hình thực tế. Báo cáo số 149/BC-TTCP đã làm rõ hàng loạt sai phạm của tập thể lãnh đạo Cty Xổ số kiến thiết Hậu Giang, trong đó có cá nhân ông Cao Thanh Tùng với vai trò là Chủ tịch kiêm Giám đốc Cty Xổ số kiến thiết Hậu Giang.

Đoàn Công tác số 4 Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hậu Giang, tháng 10/2016
Trong quá trình thực hiện các kiến nghị của Thanh tra Chính phủ, vì phát sinh một số vấn đề liên quan đến việc xử lý chuyển nhượng đất xây trụ sở Cty Xổ số kiến thiết Hậu Giang, cũng như việc sử dụng tiền lãi từ hoạt động kinh doanh, ngày 29/4/2014, Văn phòng Chính phủ đã có Văn bản số 2997/VPCP-V.I, với nội dung: Thủ tướng Chính phủ đồng ý giao Bộ Công an làm rõ các vấn đề này. Qua đây, Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu Bộ Tài chính phối hợp UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo kiểm tra, thanh tra hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp xổ số, kịp thời chấn chỉnh, xử lý các sai phạm.
Điều bất ngờ là khi sai phạm tại Cty Xổ số kiến thiết Hậu Giang chưa được xử lý dứt điểm và công khai theo quy định về trách nhiệm người đứng đầu thì tháng 3/2017, UBND tỉnh Hậu Giang lại quyết định tặng bằng khen cho 1 tập thể và 8 cá nhân của Cty Xổ số kiến thiết Hậu Giang, trong đó có cá nhân ông Cao Thanh Tùng vì thành tích hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm 2016 (!?).
Nhẹ trên, nặng dưới
Khi hàng loạt sai phạm có dấu hiệu tham nhũng hàng trăm triệu đồng liên quan đến tố cáo của giáo viên Trường THCS Hoàng Quốc Việt, phường Phú Mỹ, quận 7, TP.HCM được thanh tra làm rõ thì việc xử lý của Chủ tịch UBND quận 7 vẫn chưa đúng quy định về phòng, chống tham nhũng, làm dư luận địa phương nghi ngờ về quyết tâm chống tham nhũng trong giáo dục. Sai phạm của ông Ngô Hữu Quang, Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng Trường THCS Hoàng Quốc Việt được Ủy Ban kiểm tra Quận ủy quận 7 xác định là lặp đi lặp lại, gây hậu quả nghiêm trọng, làm giảm sút uy tín của cá nhân, ảnh hưởng đến vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành hoạt động chung của nhà trường.
Thế nhưng, mức kỷ luật được áp dụng cho ông Ngô Hữu Quang, tại Quyết định số 08/QĐ/UBKTQU do Chủ nhiệm Ủy bản Quận ủy quận 7 Châu Xuân Đại Thắng ký ngày 22/3/2017, chỉ là cảnh cáo. Về mặt chính quyền, đến ngày 11/4/2017, Chủ tịch UBND quận 7 Lê Hòa Bình đã ký Quyết định số 1114/QĐ-UBND, điều động ông Ngô Hữu Quang đến nhận công tác tại Trường Bồi dưỡng giáo dục quận 7, là đơn vị trực thuộc Phòng Giáo dục và Đào tạo quận 7. Trong khi đó, trách nhiệm của ông Ngô Xuân Đông, Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo quận 7, là đơn vị trực tiếp quản lý hoạt động của Trường THCS Hoàng Quốc Việt, vẫn chưa được đề cập đến trong quá trình xử lý sai phạm.

Hàng loạt sai phạm xảy ra trong nhiều năm tại Trường THCS Hoàng Quốc Việt, nhưng việc xử lý vẫn chưa đúng người đúng tội
Hiện tượng người đứng đầu vô can khi xảy ra sai phạm cũng là câu chuyện cần làm rõ về đường dây hợp thức hóa nhà xây dựng sai phép tại quận 7 với mức chi phí là 150 triệu đồng. Sau khi báo chí phản ánh, các cơ quan chức năng ngành Tài nguyên và Môi trường TP.HCM đã chỉ đạo bộ phận chuyên môn nhanh chóng ký quyết định đình chỉ công tác với ông Lê Văn Tấn, nhân viên Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai quận 7. Trong khi đó, trách nhiệm của các cán bộ quản lý Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai quận 7 vẫn không được làm rõ.
Thời gian qua, báo chí phản ánh qua nhiều tin bài về câu chuyện tại sao phải thu hồi khu đất 1A để bán đấu giá trong khi hàng trăm khu đất khác dù sai phạm đã rõ thì lại nằm ngoài danh sách cần đấu giá để trình HĐND TP HCM. Đến nay, Thường trực UBND TP HCM đã có văn bản phê bình, rút kinh nghiệm với Sở Tài nguyên và Môi trường, Phòng Kế hoạch Tài chính, Trung tâm Phát triển quỹ đất, cá nhân ông Đào Anh Kiệt (nguyên Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường), cá nhân bà Đặng Thị Hồng Liên (nguyên Chủ tịch UBND quận 9, nay là Bí thư Quận ủy quận 9), cùng một số các bộ, công chức các phòng ban có liên quan.
Thế nhưng dư luận vẫn chưa đồng tình với cách xử lý này, vì rằng chỉ cán bộ cấp sở, cấp quận bị phê bình còn hệ quả của việc công dân phải chịu cảnh sống tạm bợ trong nhiều năm tại khu đất 1A từ thái độ chậm trễ trong điều chỉnh văn bản chấp thuận chủ trương đấu giá đất của nguyên Phó Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Hữu Tín vẫn chưa được làm rõ.
Nhận định về vấn đề này, Cục trưởng Cục Chống tham nhũng Phạm Trọng Đạt cho rằng, thực tiễn đã cho thấy những vụ việc liên quan đến sai phạm, thậm chí đủ dấu hiệu của hành vi tham nhũng trong thực thi công vụ của cán bộ công chức, viên chức có thể phát sinh ở nhiều lĩnh vực, từ giáo dục, y tế, giao thông, đất đai, xây dựng cho đến hải quan, công an, thuế... điều khiến dư luận, người dân quan tâm và bức xúc là sau mỗi vụ việc được phát hiện, mặc dù lãnh đạo các đơn vị, cơ quan có cá nhân sai phạm đều khẳng định sẽ điều tra và xử lý nghiêm theo đúng quy định, quy trình, nhưng án kỷ luật mà hầu hết cá nhân sai phạm bị xử lý chỉ là khiển trách, cảnh cáo hoặc thuyên chuyển công tác.
Hình thức kỷ luật như bị cách chức hay cho thôi việc đối với cán bộ công chức sai phạm, trong đó trách nhiệm người đứng đầu tổ chức, doanh nghiệp nhà nước để xảy ra sai phạm bị xử lý nghiêm túc vẫn còn hiếm hoi. Đây là những vấn đề cần được quan tâm nhằm nâng cao chất lượng phòng, chống tham nhũng tại cơ sở trong điều kiện toàn đảng, toàn quân, toàn dân đang quyết tâm thực hiện công tác này với việc nhiều cán bộ cao cấp đã bị kiểm điểm, xử lý trong thời gian qua.