Chương trình hành động phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn vùng ĐBSCL

Nghị quyết xác định mục tiêu cụ thể hóa các chủ trương của Bộ Chính trị, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác phòng ngừa, ứng phó với các nguy cơ thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần bảo đảm phát triển bền vững vùng ĐBSCL.

Theo đó, bên cạnh các nhiệm vụ thường xuyên, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương trong vùng ĐBSCL tập trung triển khai đồng bộ nhiều nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là rà soát, bổ sung và hoàn thiện hệ thống quy hoạch, thể chế, chính sách và các quy định pháp luật liên quan đến phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn.

Cụ thể, Chính phủ yêu cầu hoàn thành việc bổ sung các nội dung liên quan đến sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn và lấn biển vào hệ thống quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch ngành và quy hoạch địa phương nhằm bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phòng, chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Đồng thời, tiếp tục rà soát, thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, định hướng của Đảng thành hệ thống pháp luật và văn bản hướng dẫn thi hành trong các lĩnh vực như tài nguyên nước, thủy lợi, phòng, chống thiên tai, đất đai, lâm nghiệp, xây dựng, tài nguyên khoáng sản và khí tượng thủy văn.

Nghị quyết cũng đặt ra yêu cầu xây dựng các cơ chế, chính sách khuyến khích chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mùa vụ phù hợp với điều kiện tự nhiên; phát triển các mô hình nông nghiệp, thủy sản thích ứng với biến đổi khí hậu; sử dụng giống cây trồng, vật nuôi ít tiêu tốn nước; đồng thời bảo vệ, nâng cao chất lượng rừng ngập mặn gắn với khai thác hiệu quả nguồn thu từ tín chỉ các-bon và các nguồn lợi từ rừng.

Đáng chú ý, Chính phủ sẽ nghiên cứu ban hành các chính sách thu hút nguồn lực xã hội, đặc biệt là các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) trong xây dựng công trình phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển; phục hồi rừng ngập mặn; đầu tư hệ thống cấp nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất; khai thác hiệu quả các nguồn lực hợp pháp khác.

Song song với đó, các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và định mức kinh tế - kỹ thuật đối với các công trình hạ tầng kinh tế - xã hội sẽ được rà soát, hoàn thiện theo hướng lồng ghép mục tiêu phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn.

Quản lý chặt khai thác cát, nước ngầm và hoạt động xây dựng

Về tổ chức thực hiện, Nghị quyết yêu cầu kiện toàn bộ máy quản lý nhà nước về nguồn nước, hệ thống thủy lợi, đê điều và phòng, chống thiên tai theo hướng tinh gọn, thống nhất, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý.

Cùng với việc đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và đội ngũ chuyên gia chuyên sâu, Chính phủ yêu cầu quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên nước trên các lưu vực sông; chủ động thực hiện các giải pháp tiết kiệm nước, trữ nước tại kênh, rạch, hồ tự nhiên và vùng ngập sâu nhằm ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn.

Đối với các khu vực có nguy cơ cao xảy ra sụt lún, sạt lở, ngập úng, Chính phủ yêu cầu xây dựng phương án sắp xếp, di dời dân cư đến nơi an toàn, bảo đảm ổn định đời sống lâu dài.

Đặc biệt, Nghị quyết nhấn mạnh việc quản lý chặt chẽ hoạt động xây dựng nhà ở, công trình, khai thác cát lòng sông, khai thác nước ngầm và các hoạt động khác có nguy cơ làm gia tăng tình trạng sụt lún, sạt lở, ngập úng và xâm nhập mặn.

Ưu tiên đầu tư các dự án liên vùng, đa mục tiêu

Theo Chương trình hành động, Chính phủ sẽ ưu tiên đầu tư các dự án phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn theo hướng tổng thể, liên vùng, đa mục tiêu và ứng dụng mạnh mẽ khoa học - công nghệ.

Các công trình đã đầu tư sẽ được rà soát, đánh giá hiệu quả, kịp thời điều chỉnh những bất cập nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bên cạnh đó, Nhà nước sẽ đầu tư hạ tầng phục vụ di dời dân cư tại các khu vực có nguy cơ cao; trang bị hệ thống quan trắc, dự báo, cảnh báo sớm hiện đại nhằm nâng cao độ chính xác trong công tác phòng ngừa, ứng phó.

Để bảo đảm nguồn lực thực hiện, Chính phủ yêu cầu ưu tiên bố trí vốn ngân sách nhà nước, bao gồm cả nguồn vốn vay và viện trợ nước ngoài, cho các nhiệm vụ phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn. Đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát trong quá trình triển khai, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực, tuyệt đối không để xảy ra lãng phí, tiêu cực.