Báo động thiếu an toàn trong khai thác tại mỏ Châu Pha

Ngày 22/4/2022, Công ty TNHH Lợi Nguyên (Công ty Lợi Nguyên) có văn bản kiến nghị 72/CV-LN gửi đến UBND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu và các cơ quan chức năng “Đề nghị có biên pháp khẩn cấp giải quyết việc Công ty Lương Cơ nổ mìn, khai thác đá tại mỏ đá Châu Pha tọa lạc tại thị xã Phú Mỹ không đảm bảo an toàn theo qui định của pháp luật”.

Công ty Lợi Nguyên cũng đề nghi tạm đình chỉ ngay hoạt động nổ mìn khai thác khi Công ty Lương Cơ do chưa đảm bảo điều kiện khai thác. Nếu để sự việc tiếp tục tiếp diễn, chắc chắn sẽ xảy ra tai nạn, thậm chí nguy hại tính mạng nhiều người quanh vùng khai thác. Bà Mai Thị Hoài Hương, Giám đốc công ty Lợi Nguyên cho biết, đã nhiều lần có đơn kiến nghị cùng nội dung đến các cơ quan chức năng nhưng chưa được giải quyết.

Theo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia an toàn lao động trong khai thác và chế biến đá theo QCVN số 01/2019/BCT ban hành kèm Thông tư số 32/2019/TT-BCT ngày 21/11/2019 của Bộ Công thương về khoảng cách an toàn do đất đá văng khi nổ mìn với trường hợp nổ mìn trong trong đá lộ thiên và nổ mìn ốp, thì khoảng cách an toàn tối thiểu là 300 mét; tương tự, với trường hợp nổ mìn lỗ khoan nhỏ có tạo túi, nổ mìn lỗ khoan nhỏ, nổ mìn buồng nhỏ (hình ống)… thì khoảng cách an toàn tối thiểu đã là 200 mét.

Thế nhưng, theo bà Mai Thị Hoài Hương, việc khai thác đá của Công ty Lương Cơ, hiện tại hoàn toàn không đảm bảo đúng quy định tại Quy chuẩn QCVN số 01/2019/BCT, khi mà văn phòng làm việc, nhà ở công nhân, nhà ăn của Công ty Lợi Nguyên, văn phòng làm việc, nhà ở công nhân, nhà ăn của xí nghiệp bê tông; trạm trộn tê tông; dây chuyền thiết bị xay nghiền đá; trạm biến thế…  của Công ty Lợi Nguyên không được Công ty Lương Cơ đảm bảo các khoảng cách tối thiểu này.

Theo Giám đốc Công ty Lợi Nguyên, phần diện tích mỏ đá gần 5ha mà Công ty Lương Cơ đang khai trên thực tế thuộc quyền sử dụng đất của Công ty Lợi Nguyên.

Lý giải cho lập luận này, bà Hương chứng minh bằng Hợp đồng kinh tế số 78/2009/HĐKT ngày 22/5/2009 và biên bản xác nhận thanh toán đã giao nhận đủ tiền giữa bên sang nhượng là Công ty TNHH Kiến Thủy đã hoàn tất việc sang nhượng phần đất mỏ này cho Công ty Lợi Nguyên. Những chứng cứ này cho thấy Công ty Lương Cơ lâu nay đang khai thác đá trên phần diện tích mỏ là không phải của mình?

Được biết, việc tranh chấp trên đang được Công ty Lợi Nguyên và Lương Cơ giải quyết tranh chấp tại tòa án thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa – Vũng tàu.

Theo thông tin mới nhất, Văn bản kiến nghị số 72/CV-LN ngày 22/4/2022 của Công ty Lợi Nguyên cũng đã được Thanh tra Sở Công thương tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu tiếp nhận và đã có buổi làm việc với hai công ty ngày 05/5/2002.

Qua tìm hiểu, mỏ đá xây dựng Châu Pha có diện tích khai thác khoảng 40 ha do ba Công ty TNHH Lợi Nguyên, Công ty TNHH TM Lương Cơ và Công ty TNHH Hoàng Minh Thông (nay là TNHH Trường Minh) cùng chung vốn đầu tư hợp tác với Công ty Khoáng sản Bà Rịa-Vũng Tàu. Theo đó, phần diện tích khai thác của ba công ty là Lợi Nguyên (13 héc ta), Lương Cơ (23 héc ta) và Trường Minh (4 héc ta đã hết trữ lượng khai thác).

Năm 2016, Công ty Khoáng sản Bà Rịa-Vũng Tàu cổ phần hóa và đổi tên thành Công ty CP Khoáng sản Vũng Tàu. Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình tại văn bản số 367/TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ ngày 16/8/2017 và chỉ đạo của UBND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, sau khi cổ phần hóa, ba công ty đối tác mua lại giá trị đầu tư mỏ Châu Pha từ Công ty CP Khoáng Sản Vũng Tàu.

Do Luật Khoáng sản không cho phép chia tách nhỏ giấy phép khai thác mỏ nên các Công ty Lợi Nguyên và Trường Minh thống nhất để Công ty Lương Cơ thay mặt cho cả 3 doanh nghiệp đàm phán với Công ty CP Khoáng sản Vũng tàu theo hướng mua lại giá trị đầu tư mỏ. Và quyền khai thác mỏ được ba công ty thỏa thuận phân chia theo diện tích mỗi công ty đang quản lý.

Tuy nhiên, sau khi đại diên đàm phán mua lại thành công mỏ đá này, Công ty Lương Cơ đã không thực hiện thỏa thuận ban đầu, dẫn đến tình trạng khai thác chồng lấn và thiếu an toàn.

Thiết nghĩ, trong lúc chờ phán quyết của Tòa án về việc giải quyết tranh chấp giữa hai công ty, các cơ quan có thẩm quyền tỉnh Bà Rịa – Vũng tàu cần sớm vào cuộc lập lại trật tự khai thác của Công ty Lương Cơ tại vùng mỏ nhằm hạn chế những tổn thất không đáng có cho cộng đồng cư dân quanh vùng mỏ.