Tăng cường kỷ luật kỷ cương, nâng cao hiệu lực hiệu quả công tác thống kê để hoạch định chính sách

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu chỉ đạo tại hội nghị (Ảnh: VGP)

Hội nghị Thống kê toàn quốc diễn ra sáng ngày 17/03với chủ đề "Tăng cường kỷ luật kỷ cương, nâng cao hiệu lực hiệu quả", Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng phát biểu khai mạc hội nghị.

Thông tin thống kê đóng vai trò hết sức quan trọng. Đó là nguồn thông tin chính thống, có tính pháp lý, là cơ sở để đánh giá, phân tích, dự báo tình hình kinh tế-xã hội cả nước. Với quyết tâm xây dựng một bộ máy thống kê vững mạnh, hội nghị lần này có một ý nghĩa rất quan trọng trong việc tăng cường kỷ luật, kỷ cương, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác thống kê tập trung, thống kê bộ, ngành và địa phương. Điều đó thông qua việc đánh giá lại kết quả triển khai thực hiện Luật Thống kê và các nhiệm vụ được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao.

Hội nghị đã đề ra những nhiệm vụ, giải pháp trong thời gian tới để năm 2030 thống kê Việt Nam đạt trình độ tiến tiến trong khu vực ASEAN và đến năm 2045 trở thành hệ thống thống kê hiện đại trên thế giới như mục tiêu đề ra tại Chiến lược phát triển thống kê Việt Nam giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Báo cáo của Tổng cục Thống kê và các ý kiến tại hội nghị, thời gian qua hệ thống các văn bản pháp luật về thống kê được sửa đổi kịp thời, sát với điều kiện thực tế và được triển khai có hiệu quả. Với mô hình tổ chức của Tổng cục Thống kê được kiện toàn, trình độ nhân lực ngày càng được nâng cao đáp ứng nghiệp vụ chuyên môn thống kê.

Thống kê Nhà nước đã bảo đảm thông tin thường xuyên và đột xuất cho công tác quản lý, điều hành của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, bộ, ngành và chính quyền địa phương. Thể hiện qua báo cáo tình hình kinh tế-xã hội, các báo cáo chuyên đề, các kịch bản tăng trưởng kinh tế, kịch bản điều hành giá của một số mặt hàng thiết yếu.

Số liệu thống kê đã được sử dụng thống nhất trong việc đánh giá, tổng kết và xây dựng các chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội ở Trung ương và địa phương, trong lập quy hoạch tổng thể quốc gia và từng địa phương…

Tuy nhiên, những tồn đọng, hạn chế trong hoạt động thống kê như: Chưa có cơ sở dữ liệu tập trung về thống kê; Việc phối hợp, chia sẻ thông tin thống kê giữa hệ thống thống kê của bộ, ngành Trung ương và sở, ngành địa phương với Tổng cục Thống kê còn nhiều hạn chế, chưa kịp thời; Công tác phân tích và dự báo được tăng cường nhưng chủ yếu vẫn là mô tả số liệu; Cơ sở vật chất cần thiết và kinh phí cho công tác thống kê còn thiếu, chưa đáp ứng được yêu cầu thực hiện công việc.

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính dành nhiều thời gian phân tích, nhấn mạnh vai trò, vị trí, tầm quan trọng của công tác thống kê và tác động, ảnh hưởng của hoạt động thống kê với kinh tế-xã hội đất nước.

Cơ quan thống kê quốc gia ở nước ta được thành lập sớm, với bề dày truyền thống hơn 70 năm. Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: "Thống kê là tai, là mắt của Đảng và Nhà nước". Người xưa cũng tổng kết "nói có sách, mách có chứng". Ngày nay, công tác thống kê với những "con số biết nói" có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt trong việc hoạch định chính sách.

Thủ tướng cho biết, công tác lãnh đạo chỉ đạo phải xuất phát từ thực tiễn, tôn trọng thực tiễn, bám sát thực tiễn, lấy thực tiễn làm thước đo, thực tiễn được thể hiện rất rõ qua các con số thống kê, những thông tin quan trọng được hình thành từ công tác thống kê. Việc phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo cũng phải dựa trên cơ sở dữ liệu lớn. Do đó, thống kê số liệu, phân tích, đánh giá số liệu và sử dụng số liệu có mối quan hệ rất chặt chẽ.  Trong đó, số liệu thống kê là nền tảng, là trung tâm, phân tích, đánh giá, dự báo là động lực cho thống kê phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội bền vững và bao trùm, phục vụ người dân. Với vai trò là trung tâm, là chủ thể, người dân phải được thụ hưởng những kết quả từ công tác thống kê, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng đánh giá cao và biểu dương sự nỗ lực của toàn thể lãnh đạo, công chức, viên chức, người lao động ngành thống kê. Theo đó, ngành thống kê đã cơ bản hoàn thành vai trò "là tai, là mắt", thực hiện tốt nhiệm vụ bảo đảm thông tin thống kê phục vụ sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, chính quyền các cấp.

Tổ chức ngành thống kê từ Trung ương đến địa phương được kiện toàn theo hướng chuyên môn hóa. Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thống kê được đẩy mạnh, từng bước vững chắc áp dụng các tiêu chuẩn thống kê quốc tế. Thủ tướng nhấn mạnh, phải so sánh với chính mình, với cơ quan, địa phương khác và so sánh với các quốc gia khác thì mới biết mình đang ở chỗ nào, xếp hạng thế nào.

Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm Phòng truyền thống của ngành thống kê (Ảnh: VGP)

Thủ tướng cơ bản đồng tình với những bất cập, hạn chế được nêu trong báo cáo và các ý kiến. Đặc biệt, nhận thức ở các cấp chính quyền, đặc biệt là của người đứng đầu, nhìn chung còn chưa xứng tầm vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác thống kê dẫn đến đầu tư cho công tác thống kê còn chưa tương xứng.

Thủ tướng nêu rõ, năm 2022, dự báo tình hình kinh tế trong nước và quốc tế có những thuận lợi, khó khăn, thách thức đan xen. Trong bối cảnh đó, chúng ta tiếp tục thực hiện "đa mục tiêu", thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh. Trong đó phục hồi nhanh và phát triển bền vững về kinh tế-xã hội; giữ vững độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ; ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội; đẩy mạnh hội nhập quốc tế, là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Để thực hiện thành công các mục tiêu đã đề ra là "Đoàn kết kỷ cương, chủ động thích ứng, an toàn hiệu quả, phục hồi phát triển", các cấp, các ngành, các địa phương phải quyết tâm cao hơn, nỗ lực nhiều hơn nữa. Trong đó việc triển khai đẩy mạnh công tác thống kê có ý nghĩa quan trọng.

Thủ tướng yêu cầu phải nâng cao nhận thức về thống kê, đặc biệt là người đứng đầu ở các cấp chính quyền. Thống kê phải toàn diện, đầy đủ, khách quan, trung thực, chính xác, kịp thời, thường xuyên, liên tục, phải được lưu trữ và công tác thống kê phải hội nhập. Làm tốt hơn nữa công tác phân tích số liệu để đánh giá sát tình hình và sử dụng số liệu, phân tích đó có hiệu quả. Phải đầu tư hơn nữa cho công tác lãnh đạo chỉ đạo trong lĩnh vực thống kê, người đứng đầu các cấp chính quyền phải trực tiếp chỉ đạo công tác thống kê để có dữ liệu, số liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành, "nói có sách, mách có chứng". Tiếp tục hoàn thiện thể chế, xây dựng, trình ban hành nghị định của Chính phủ và quyết định của Thủ tướng để thi hành Luật Thống kê sửa đổi, bổ sung. Tăng cường phối hợp chặt chẽ, hiệu quả hơn giữa các cấp, các ngành và đẩy mạnh hợp tác quốc tế.