Chính phủ ban hành Nghị định về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết

Theo Nghị định, phạm vi điều chỉnh bao gồm nguyên tắc quản lý thuế đối với giao dịch liên kết; xác định các bên có quan hệ liên kết; phương pháp phân tích, so sánh và xác định giá giao dịch liên kết; quy định về chi phí được trừ khi tính thuế; quyền, nghĩa vụ của người nộp thuế trong kê khai, lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết; trách nhiệm liên quan đến Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia và trách nhiệm của các cơ quan quản lý thuế.

Quy định rõ về giao dịch liên kết

Nghị định xác định giao dịch liên kết là các giao dịch phát sinh giữa các bên có quan hệ liên kết, bao gồm: hoạt động mua, bán, trao đổi, thuê, cho thuê, vay, cho vay, chuyển giao, chuyển nhượng hàng hóa, dịch vụ, tài sản hữu hình, tài sản vô hình, các giao dịch tài chính, bảo đảm tài chính cũng như các thỏa thuận sử dụng chung nguồn lực, chia sẻ chi phí giữa các bên liên kết.

Các giao dịch kinh doanh đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi điều chỉnh giá của Nhà nước theo quy định của pháp luật về giá không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định này.

Làm rõ các trường hợp được xác định là bên có quan hệ liên kết

Theo Nghị định, việc xác định các bên có quan hệ liên kết được thực hiện theo khoản 17 Điều 4 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.

Các trường hợp được xác định là có quan hệ liên kết bao gồm doanh nghiệp trực tiếp hoặc gián tiếp nắm giữ từ 25% vốn góp của doanh nghiệp khác; hai doanh nghiệp cùng chịu sự sở hữu của một bên thứ ba; doanh nghiệp là cổ đông lớn nhất nắm giữ từ 10% tổng số cổ phần của doanh nghiệp khác; doanh nghiệp bảo lãnh hoặc cho vay đáp ứng các điều kiện về tỷ lệ vốn và dư nợ theo quy định.

Bên cạnh đó, quan hệ liên kết còn được xác định trong các trường hợp doanh nghiệp có quyền chỉ định hoặc kiểm soát ban lãnh đạo; cùng chịu sự điều hành của một bên thứ ba; chịu sự kiểm soát thông qua các cá nhân có quan hệ gia đình; có quan hệ giữa trụ sở chính và cơ sở thường trú; cùng chịu sự kiểm soát của một cá nhân; hoặc các trường hợp doanh nghiệp thực tế chịu sự điều hành, kiểm soát hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp khác.

Đối với tổ chức tín dụng, Nghị định cũng quy định cụ thể trường hợp quan hệ giữa tổ chức tín dụng với công ty con, công ty kiểm soát hoặc công ty liên kết được xác định là quan hệ liên kết theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng.

Đáng chú ý, Nghị định loại trừ một số trường hợp bảo lãnh, cho vay của tổ chức tín dụng hoặc tổ chức do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ có chức năng mua, bán và xử lý nợ nếu các chủ thể này không tham gia điều hành, kiểm soát hoặc góp vốn vào doanh nghiệp vay vốn theo quy định.

Người nộp thuế phải kê khai đầy đủ và không được làm giảm nghĩa vụ thuế

Về quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế, Nghị định quy định quyền của người nộp thuế được thực hiện theo khoản 1 Điều 37 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.

Đồng thời, người nộp thuế có trách nhiệm kê khai và xác định giá giao dịch liên kết bảo đảm không làm giảm nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp tại Việt Nam; chứng minh việc phân tích, so sánh và lựa chọn phương pháp xác định giá giao dịch liên kết phù hợp.

Doanh nghiệp phải kê khai thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết theo các phụ lục ban hành kèm theo Nghị định, đồng thời nộp cùng hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hằng năm.

Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết phải được lập trước thời điểm quyết toán thuế

Theo quy định, doanh nghiệp có giao dịch liên kết phải lập, lưu giữ và sẵn sàng cung cấp Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết theo yêu cầu của cơ quan thuế. Hồ sơ bao gồm thông tin về quan hệ liên kết, Hồ sơ quốc gia, Hồ sơ toàn cầu và Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia của công ty mẹ tối cao trong các trường hợp thuộc diện phải lập.

Hồ sơ phải được hoàn thành trước thời điểm kê khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hằng năm, đồng thời được lưu giữ để xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu trong quá trình thanh tra, kiểm tra hoặc tham vấn.

Người nộp thuế chịu trách nhiệm về tính đầy đủ, chính xác của toàn bộ thông tin, tài liệu cung cấp. Trường hợp sử dụng dịch vụ của công ty tư vấn, doanh nghiệp kiểm toán độc lập hoặc đại lý thuế để lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết thì các đơn vị này cũng phải tuân thủ quy định của pháp luật về quản lý thuế và chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với nội dung thực hiện.