Nam Phi: Hai cựu quản lý bệnh viện bị cáo buộc nhận hơn 61 triệu rand tiền hối lộ
Hai cựu quản lý tại Bệnh viện Tembisa ở Nam Phi vừa ra tòa sau khi đầu thú cảnh sát, liên quan vụ gian lận đấu thầu trị giá hơn 635 triệu rand (khoảng 37 triệu USD). Công tố viên cáo buộc hai người nhận tổng cộng hơn 61 triệu rand để can thiệp vào quy trình mua sắm thiết bị và vật tư y tế của bệnh viện.
Theo truyền thông Nam Phi đưa tin ngày 17/11, hai nghi phạm là Zacharia Tshisele, 54 tuổi và Ernest Dikagisho Monnakgotla, 59 tuổi.
Cả hai đã đến đồn cảnh sát Tembisa đầu thú trước khi được đưa ra trình diện tại Tòa án Tội phạm Thương mại chuyên biệt Palm Ridge. Họ đối mặt các cáo buộc gian lận, tham nhũng, rửa tiền và trộm cắp liên quan những hoạt động bị nghi diễn ra từ tháng 1/2020 đến tháng 4/2023.
Theo cáo buộc của Cơ quan Công tố Quốc gia Nam Phi, Tshisele nhận hơn 26 triệu rand, trong khi Monnakgotla bị cho là đã nhận hơn 35 triệu rand.
Hai người bị nghi lợi dụng vị trí quản lý tại bộ phận phẫu thuật của bệnh viện để tác động đến quy trình cung ứng, tạo điều kiện cho các công ty có liên hệ với doanh nhân Stefan Joel Govindraju giành được những hợp đồng trị giá hàng trăm triệu rand.

Nhà chức trách cho rằng các công ty liên quan đã sử dụng tài liệu bị nghi làm giả, báo giá không có thật và doanh nghiệp bình phong để hợp thức hóa hoạt động đấu thầu.
Cơ quan công tố cũng cáo buộc Bộ Y tế tỉnh Gauteng và Kho bạc Quốc gia đã thanh toán hơn 580 triệu rand cho các công ty được cho là cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho bệnh viện, dù nhiều vật tư và thiết bị theo hợp đồng bị nghi không được giao đầy đủ.
Một trong những thủ đoạn bị điều tra là cố tình chia nhỏ các giao dịch mua sắm để giá trị từng hợp đồng thấp hơn ngưỡng 500.000 rand.
Cách làm này được cho là nhằm né tránh quy trình đấu thầu chính thức và các yêu cầu giám sát tài chính công. Cơ quan điều tra Hawks đang tiếp tục truy tìm những cá nhân và đơn vị có liên quan.
Vụ việc từng được chú ý sau khi Babita Deokaran, một quan chức cấp cao thuộc ngành y tế tỉnh Gauteng, cảnh báo về những dấu hiệu bất thường trong hoạt động mua sắm tại Bệnh viện Tembisa.
Tháng 8/2021, bà bị bắn chết bên ngoài nhà riêng. Sáu người đàn ông sau đó đã bị kết án vì liên quan vụ sát hại bà. Deokaran được xem là người tố giác quan trọng trong quá trình phanh phui những dấu hiệu sai phạm tại bệnh viện.
Cuộc điều tra của Đơn vị Điều tra Đặc biệt Nam Phi (SIU) cho thấy quy mô vụ việc rộng hơn nhiều so với nhóm nghi phạm mới bị bắt. Riêng một mạng lưới bị cáo buộc do Govindraju liên quan đã bị phát hiện rút khoảng 600 triệu rand khỏi bệnh viện thông qua 1.237 hợp đồng và 75 công ty có liên hệ.
Một báo cáo điều tra khác được truyền thông dẫn lại cho biết hơn 2,04 tỷ rand có thể đã bị thất thoát khỏi ngành y tế tỉnh Gauteng thông qua nhiều mạng lưới và doanh nghiệp bình phong.
Tại phiên tòa ngày 17/11, Tshisele và Monnakgotla được cho tại ngoại với mức bảo lãnh 30.000 rand mỗi người. Vụ án được hoãn đến ngày 1/2/2027 để các bên tiếp tục hoàn tất thủ tục cung cấp hồ sơ. Các cáo buộc đối với hai người hiện chưa được kiểm chứng tại tòa và họ vẫn được xem là vô tội cho đến khi có phán quyết có hiệu lực.