Không chỉ để quan sát

Vào giờ cao điểm, chỉ một sự cố nhỏ trên một tuyến đường có thể khiến dòng phương tiện phía sau nhanh chóng kéo dài.

Một xe chết máy, va chạm hoặc phương tiện dừng sai vị trí nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời có thể làm giao thông khu vực bị ảnh hưởng.

Trước đây, việc phát hiện các tình huống như vậy phụ thuộc nhiều vào quan sát trực tiếp của lực lượng chức năng hoặc phản ánh từ người dân. Nay, công nghệ đang mở thêm một kênh giám sát liên tục trên các tuyến đường.

Theo thông tin từ Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, đơn vị đang quản lý 1.934 thiết bị camera, cảm biến phục vụ giao thông.

Trong đó có 1.094 camera quan sát giao thông, 653 camera đo đếm lưu lượng, 76 cảm biến IoT quan trắc giao thông, 50 camera quan sát phát hiện sự cố tự động, 31 camera AI chuyên dụng xử lý vi phạm và 30 máy đo tốc độ tự động.

Hệ thống “camera thông minh” chiếm khoảng 40,8%. Điểm đáng chú ý là hệ thống này không chỉ ghi hình, thông qua camera và cảm biến, cơ quan quản lý có thể thu thập dữ liệu về lưu lượng, mật độ phương tiện, tốc độ dòng xe, tình trạng ùn tắc, chiều dài dòng xe cũng như sự cố và tai nạn giao thông.

Những dữ liệu này sau đó được phân tích để phục vụ công tác điều hành.

Theo đánh giá, một hệ thống camera chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi hình ảnh thu được có thể chuyển thành thông tin hữu ích cho người quản lý.

Chẳng hạn, khi lưu lượng phương tiện trên một tuyến tăng nhanh, dữ liệu từ các thiết bị có thể cho thấy tốc độ dòng xe giảm, chiều dài dòng xe tăng và nguy cơ ùn tắc xuất hiện.

Từ đó, hệ thống có thể hỗ trợ cán bộ vận hành đánh giá tình hình và lựa chọn phương án điều hành.

Theo Sở Xây dựng, hệ thống camera/cảm biến giao thông tự động thu thập và phân tích dữ liệu, sau đó chuyển hóa thành các phương án điều hành giao thông kết hợp giữa tự động hóa thông minh và sự giám sát của cán bộ vận hành, theo mô hình Hybrid AI.

Cách làm này giúp công nghệ và con người bổ trợ cho nhau. AI có khả năng xử lý lượng dữ liệu lớn trong thời gian ngắn, trong khi cán bộ vận hành vẫn đóng vai trò giám sát, đánh giá tình huống và đưa ra quyết định phù hợp với thực tế.

Đây là hướng đi cần thiết trong bối cảnh TP.HCM có mạng lưới đường bộ lớn, lưu lượng phương tiện cao và tình hình giao thông biến động liên tục.

Từ “mắt thần” đến giao thông thông minh

TP.HCM đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, giám sát, điều hành giao thông. Ứng dụng công nghệ trong giao thông cũng được TP.HCM đặt trong nhóm giải pháp trọng tâm của kế hoạch tăng cường công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, kiềm chế, kéo giảm tai nạn giao thông trên địa bàn

Với hệ thống camera và cảm biến ngày càng mở rộng, dữ liệu giao thông có thể được khai thác không chỉ để phát hiện vi phạm mà còn phục vụ nhiều mục tiêu khác như theo dõi ùn tắc, phát hiện sự cố và hỗ trợ tổ chức giao thông.

Đây cũng là nền tảng để cơ quan quản lý có thêm cơ sở đánh giá hiệu quả của các phương án phân luồng, điều chỉnh tín hiệu giao thông hoặc xử lý những vị trí thường xuyên xảy ra ùn tắc.

Theo Sở Xây dựng, việc tích hợp dữ liệu từ nhiều loại thiết bị giúp tăng khả năng quan sát toàn cảnh giao thông, thay vì chỉ dựa trên thông tin tại một điểm.

Trong một đô thị đang phát triển nhanh, phương tiện và nhu cầu đi lại liên tục thay đổi, khả năng nắm bắt dữ liệu theo thời gian thực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Tuy nhiên, công nghệ không thể thay thế hoàn toàn yếu tố con người. Camera có thể phát hiện một dòng xe đang chậm lại, nhưng việc lựa chọn phương án xử lý vẫn cần căn cứ vào tình hình thực tế.

Bởi vậy, mô hình quản lý mà TP.HCM hướng đến là sự kết hợp giữa dữ liệu, AI và con người.

Từ những “mắt thần” trên đường phố, Thành phố đang từng bước xây dựng một hệ thống giao thông có khả năng quan sát, phân tích và phản ứng nhanh hơn trước những biến động của dòng xe.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là nhìn thấy giao thông đang diễn ra như thế nào, mà quan trọng hơn là sử dụng dữ liệu để phòng ngừa ùn tắc, xử lý sự cố và góp phần bảo đảm an toàn cho người dân trên mỗi hành trình.