TP.HCM tăng tốc giải mã ADN, rà soát loạt điểm nghi mộ tập thể

Tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ diễn ra sáng 25/6, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 TP.HCM nhấn mạnh, việc tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, thể hiện trách nhiệm và sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Để phục vụ công tác này, TP.HCM đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân cung cấp thông tin về liệt sĩ và các khu vực nghi có mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính.

Qua đó, nhiều nhân chứng lịch sử, người dân và các cá nhân liên quan đã cung cấp những tư liệu có giá trị, tạo cơ sở để cơ quan chức năng kiểm tra, xác minh các địa điểm nghi vấn.

Song song với việc thu thập thông tin, Thành phố đang tăng tốc lấy mẫu sinh phẩm ADN tại các nghĩa trang liệt sĩ. Hiện TP.HCM có 18 nghĩa trang với 9.885 phần mộ chưa xác định được danh tính cần lấy mẫu ADN. Sau giai đoạn thí điểm, Thành phố đã triển khai đồng loạt và đến nay đã thu được 1.373 mẫu.

Từ kết quả bước đầu, TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành việc lấy toàn bộ gần 10.000 mẫu vào khoảng tháng 11 hoặc đầu tháng 12 năm nay, sớm hơn kế hoạch đề ra. Đây được xem là cơ sở quan trọng để đối chiếu, xác định danh tính, từng bước trả lại tên tuổi cho các liệt sĩ chưa được nhận diện.

Cùng với công tác ADN, Thành phố cũng mở rộng rà soát các địa điểm được cho là còn dấu tích mộ tập thể liệt sĩ. Ban Chỉ đạo 515 TPHCM đã đối chiếu hồ sơ lưu trữ, thu thập tư liệu, gặp gỡ nhân chứng và khảo sát thực địa tại nhiều khu vực.

Trong đó, Công viên Lê Thị Riêng, nơi trước đây là nghĩa trang Đô Thành đang được đặc biệt quan tâm. Ngoài ra còn có khu vực Suối Bông Trang - Nhà đỏ và nhiều địa điểm gắn với các trận đánh lớn như Tân Sơn Nhất, cầu Bình Lợi, ngã tư Bốn Xã, địa đạo Củ Chi...

Nguồn thông tin phục vụ xác minh được tổng hợp từ nhiều kênh, bao gồm tư liệu lưu trữ, thông tin do cựu binh Mỹ, các nhóm nghiên cứu quốc tế, địa phương và người dân cung cấp.

Riêng tại Công viên Lê Thị Riêng, TP.HCM phối hợp với các đơn vị của Bộ Quốc phòng cùng các trường thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM triển khai khảo sát bằng radar xuyên đất và nhiều thiết bị kỹ thuật hiện đại.

Kết quả bước đầu đáp ứng yêu cầu đánh giá địa chất, khoanh vùng những khu vực có khả năng còn mộ liệt sĩ để tiếp tục triển khai các bước tìm kiếm.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá cao sự chủ động của TP.HCM trong thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Phó Thủ tướng đề nghị sau khi hoàn thành khảo sát tại Công viên Lê Thị Riêng, thành phố tiếp tục phối hợp với Quân khu 7 và các cơ quan liên quan để triển khai các bước tiếp theo, trong đó có phương án khai quật nếu đủ điều kiện.

Theo Phó Thủ tướng, những khu vực gắn với các chiến dịch lớn như Mậu Thân 1968 hay các trận đánh năm 1972 vẫn cần tiếp tục được nghiên cứu, rà soát kỹ lưỡng để xác định vị trí các khu mộ tập thể liệt sĩ.

Đánh giá đây là một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất hiện nay, Phó Thủ tướng cho rằng thách thức lớn nhất là nguồn thông tin ngày càng thu hẹp khi các nhân chứng lịch sử dần ít đi theo thời gian. Nếu không khẩn trương khai thác ký ức và tư liệu từ những người còn sống, trong vòng 5-7 năm tới việc xác minh sẽ khó khăn hơn rất nhiều.

Theo Phó Thủ tướng, thực tiễn tại TP.HCM cho thấy với quyết tâm cao, phương pháp phù hợp và sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng, những nhiệm vụ tưởng chừng rất khó vẫn có thể đạt được kết quả tích cực, góp phần đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi và thân nhân sau nhiều năm chưa được xác định.