Thu nhận ADN thân nhân liệt sĩ: Hành trình thiêng liêng đưa các anh trở về với tên tuổi và quê hương

Tham dự và phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh thông điệp đầy xúc động: “Mỗi mẫu ADN được thu nhận hôm nay là thêm một cơ hội đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi, gia đình và quê hương”.

Đây là hoạt động trọng điểm nằm trong khuôn khổ Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027).

Những cuộc trở về sau hơn nửa thế kỷ

Buổi lễ được tổ chức trực tiếp tại điểm cầu Bộ Công an và kết nối trực tuyến tới công an 34 tỉnh, thành phố cùng hơn 3.300 điểm cầu công an cấp xã trên toàn quốc. Không khí trang nghiêm của chương trình càng trở nên xúc động khi những kết quả giám định ADN được trao tận tay thân nhân các liệt sĩ sau hàng chục năm mong mỏi.

Thời gian qua, Bộ Công an đã chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và đơn vị liên quan triển khai thu nhận, phân tích, đối sánh ADN thân nhân liệt sĩ, qua đó xác định và công nhận danh tính cho 25 trường hợp liệt sĩ chưa rõ thông tin.

Tại buổi lễ, Cục Người có công (Bộ Nội vụ) đã công bố kết quả giám định ADN đối với liệt sĩ Nguyễn Thiện Quyết, người đang an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ (Gia Lai). Liệt sĩ sinh năm 1953, quê Hải Dương, nhập ngũ năm 1971, là chiến sĩ đơn vị V104/F7, B2 và hy sinh ngày 3/9/1971 khi mới 18 tuổi.

Cùng với đó, hai liệt sĩ đang an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Ngã Bảy - Phụng Hiệp (TP. Cần Thơ) cũng được xác định danh tính gồm liệt sĩ Đoàn Văn Khải, quê Ninh Bình và liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát, quê Thanh Hóa. Đây là kết quả của quá trình đối sánh ADN công phu, góp phần hiện thực hóa khát vọng đoàn tụ của nhiều gia đình đã chờ đợi suốt hơn nửa thế kỷ.

Chia sẻ tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà xúc động cho rằng, niềm vui ấy không chỉ thuộc về thân nhân các liệt sĩ mà còn là niềm vui chung của toàn xã hội, của những người đã và đang bền bỉ thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Theo Phó Thủ tướng, những kết quả đạt được thời gian qua là minh chứng sinh động cho sự tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Dù chiến tranh đã lùi xa, nhưng trách nhiệm và nghĩa tình đối với các anh hùng liệt sĩ vẫn luôn được gìn giữ, tiếp nối bằng những hành động thiết thực và đầy nhân văn.

Ứng dụng khoa học công nghệ để chạy đua với thời gian

Đánh giá cao nỗ lực của Bộ Công an trong việc triển khai nhiệm vụ đặc biệt ý nghĩa này, Phó Thủ tướng ghi nhận tinh thần chủ động, sáng tạo và quyết tâm ứng dụng thành tựu khoa học công nghệ hiện đại vào công tác xác định danh tính liệt sĩ.

Trong thời gian qua, Bộ Công an đã phối hợp với các cơ quan chức năng xây dựng cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ, đồng thời tổ chức thu nhận, phân tích và đồng bộ hơn 53.000 dữ liệu ADN vào hệ thống dữ liệu quốc gia. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình hiện đại hóa công tác tìm kiếm và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Từ nguồn dữ liệu này, nhiều trường hợp liệt sĩ chưa xác định được thông tin đã được đối chiếu thành công, góp phần giúp các gia đình tìm lại người thân sau nhiều thập kỷ chia ly.

Phó Thủ tướng cũng biểu dương sự phối hợp chặt chẽ của Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp trong việc triển khai đồng bộ nhiệm vụ đầy ý nghĩa nhân văn này.

Tuy nhiên, phía trước vẫn còn khối lượng công việc rất lớn. Theo thống kê, hiện cả nước còn hơn 175.000 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt và trên 300.000 ngôi mộ liệt sĩ chưa xác định được đầy đủ thông tin.

“Đây là sự trăn trở của cả hệ thống chính trị và toàn dân. Công việc thiêng liêng này vừa là trách nhiệm đối với lịch sử, vừa là cuộc chạy đua với thời gian”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Bởi lẽ, nhiều thân nhân trực hệ của các liệt sĩ hiện đã tuổi cao, sức yếu. Không ít người đã mang theo khát vọng tìm lại người thân suốt cả cuộc đời nhưng vẫn chưa thể thực hiện được. Mỗi ngày trôi qua là thêm một cơ hội có thể mất đi, thêm một manh mối có nguy cơ bị mai một theo năm tháng.

Trong bối cảnh đó, việc thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ được xác định là nhiệm vụ cấp bách, có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả của công tác đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trong giai đoạn hiện nay.

Huy động sức mạnh toàn xã hội cho hành trình tri ân

Để hoàn thành mục tiêu của Chiến dịch “500 ngày đêm”, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đề nghị các bộ, ngành, địa phương xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, cần tập trung mọi nguồn lực để triển khai đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả.

Trong đó, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tiếp tục chỉ đạo đẩy mạnh công tác tuyên truyền, làm nổi bật ý nghĩa lịch sử, chính trị và nhân văn sâu sắc của nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Qua đó, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, đồng thời giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” cho thế hệ trẻ.

Bộ Công an tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong việc thu nhận, phân tích, quản lý và xây dựng cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ; bảo đảm tính khoa học, chính xác, an toàn và bảo mật thông tin. Đồng thời nghiên cứu, đề xuất đầu tư thêm các trang thiết bị hiện đại nhằm đáp ứng yêu cầu công việc ngày càng lớn.

Bộ Quốc phòng, Bộ Nội vụ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng các địa phương cần đẩy nhanh tiến độ giám định mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu để phục vụ công tác đối sánh và xác định danh tính.

Đặc biệt, các cấp ủy, chính quyền địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, vận động thân nhân liệt sĩ tham gia cung cấp thông tin và lấy mẫu ADN; đồng thời huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ triển khai nhiệm vụ.

Phát động đợt cao điểm trên phạm vi toàn quốc, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà kêu gọi các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, tổ chức và toàn thể nhân dân tích cực hưởng ứng, chung tay thực hiện thành công nhiệm vụ thiêng liêng này.

“Tất cả chúng ta hãy hành động bằng trách nhiệm, lòng biết ơn và quyết tâm cao nhất đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Ngay sau lễ phát động, Phó Thủ tướng cùng các đại biểu đã trực tiếp chứng kiến hoạt động thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ trên địa bàn Hà Nội. Song song với đó, chương trình còn tổ chức khám bệnh, chăm sóc sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí cho thân nhân liệt sĩ.

Những hoạt động đầy ý nghĩa ấy không chỉ góp phần thúc đẩy tiến độ xác định danh tính các anh hùng liệt sĩ mà còn tiếp tục lan tỏa giá trị nhân văn sâu sắc của truyền thống “Đền ơn đáp nghĩa”, khẳng định sự tri ân bền bỉ của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với những người đã hiến dâng trọn tuổi xuân và xương máu cho độc lập, tự do của dân tộc.