Thông qua Nghị quyết sửa đổi thẩm quyền của TAND cấp tỉnh, khu vực

Ngày 10/6, tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 3, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, UBTVQH đã xem xét, cho ý kiến đối với dự án Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 về thành lập TAND cấp tỉnh, TAND khu vực và quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của TAND cấp tỉnh, TAND khu vực.

Bổ sung thẩm quyền giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản

Trình bày tờ trình tại phiên họp, Phó Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Tiến cho biết, Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 được UBTVQH thông qua ngày 27/6/2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Tuy nhiên, sau thời điểm Nghị quyết được ban hành, một số văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đã được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới, đặt ra yêu cầu phải tiếp tục hoàn thiện một số quy định của Nghị quyết số 81 để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Cụ thể, Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 quy định TAND khu vực có thẩm quyền giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản trong phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ và giao UBTVQH quy định cụ thể phạm vi thẩm quyền này. Trong khi đó, khoản 2 Điều 4 của Nghị quyết số 81 hiện mới quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của TAND khu vực đối với vụ việc phá sản, chưa bao quát vụ việc phục hồi.

Bên cạnh đó, Nghị quyết số 81 vẫn sử dụng cụm từ “tỉnh Đồng Nai”, trong khi Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 30/2026/QH16 về việc thành lập thành phố Đồng Nai. Vì vậy, việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 81 là cần thiết nhằm cập nhật đúng địa danh hành chính mới, đồng thời bảo đảm cơ sở pháp lý thống nhất cho tổ chức và hoạt động của hệ thống TAND.

Về một số nội dung cơ bản, dự thảo Nghị quyết tập trung sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 4 của Nghị quyết số 81 theo hướng quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của TAND khu vực đối với vụ việc phục hồi, phá sản.

Đây là nội dung nhằm bảo đảm phù hợp với quy định mới của Luật Phục hồi, phá sản năm 2025, đồng thời tạo căn cứ pháp lý rõ ràng để TAND vực thụ lý, giải quyết đúng thẩm quyền các vụ việc phát sinh trong thực tiễn.

“Việc bổ sung cụm từ “phục hồi” bên cạnh “phá sản” tuy là điều chỉnh kỹ thuật về mặt câu chữ, nhưng có ý nghĩa pháp lý quan trọng. Quy định này giúp làm rõ phạm vi thẩm quyền của TAND, tránh khoảng trống pháp lý trong quá trình giải quyết các vụ việc phục hồi, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã”, tờ trình nêu.

Dự thảo Nghị quyết cũng sửa đổi, bổ sung một số quy định tại khoản 2 Điều 2, khoản 2 và khoản 3 Điều 4 của Nghị quyết số 81 theo hướng không liệt kê riêng các tỉnh và các thành phố như hiện hành, mà sử dụng cách quy định chung đối với các tỉnh, thành phố. Cách thiết kế này nhằm bảo đảm tính ổn định của văn bản, hạn chế việc phải tiếp tục sửa đổi khi Quốc hội quyết định thành lập thêm các thành phố mới trong thời gian tới.

Ngoài ra, dự thảo thay cụm từ “tỉnh Đồng Nai” bằng cụm từ “thành phố Đồng Nai” tại mục 9 Phụ lục của Nghị quyết số 81, bảo đảm thống nhất với Nghị quyết số 30/2026/QH16 của Quốc hội.

Cơ quan thẩm tra tán thành sự cần thiết sửa đổi Nghị quyết

Thẩm tra dự án Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết cơ quan thẩm tra tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 81.

Theo ông Hiếu, các nội dung sửa đổi bảo đảm phù hợp với Luật Phục hồi, phá sản năm 2025, đồng thời đáp ứng yêu cầu đồng bộ của hệ thống pháp luật sau khi có sự điều chỉnh về đơn vị hành chính. Cơ quan thẩm tra đánh giá dự thảo Nghị quyết bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất với hệ thống pháp luật và không làm phát sinh thủ tục hành chính mới.

Đối với nội dung liên quan đến Đồng Nai, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành việc chuyển cách gọi từ “tỉnh Đồng Nai” thành “thành phố Đồng Nai” để phù hợp với nghị quyết của Quốc hội. Tuy nhiên, để bảo đảm tính ổn định lâu dài của văn bản, cơ quan thẩm tra đề nghị thiết kế quy định theo hướng sử dụng khái niệm chung “các tỉnh, thành phố”, thay vì liệt kê riêng nhóm tỉnh và nhóm thành phố như quy định hiện hành.

Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho rằng việc sửa đổi lần này tập trung vào hai nội dung chính, gồm bổ sung thẩm quyền giải quyết các vụ việc phục hồi, phá sản của TAND khu vực và điều chỉnh cách gọi “tỉnh Đồng Nai” thành “thành phố Đồng Nai”.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý, trong thời gian tới có thể tiếp tục có thêm các thành phố mới được thành lập. Vì vậy, việc chỉnh lý dự thảo theo hướng quy định chung “tỉnh, thành phố” là cần thiết, qua đó tạo tính dự phòng, ổn định cho văn bản, tránh phải sửa đổi nhiều lần khi có thay đổi về đơn vị hành chính.

Sau khi nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra và ý kiến giải trình tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiến hành biểu quyết đối với dự thảo Nghị quyết.

Kết quả, 100% thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành thông qua Nghị quyết và cho phép Nghị quyết có hiệu lực ngay. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị TANDTC và cơ quan thẩm tra phối hợp khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, trình Chủ tịch Quốc hội ký ban hành.