Đây là bước quan trọng trong thực hiện Chiến dịch “500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, tạo cơ sở để triển khai các bước giám định, đối chiếu ADN trong thời gian tới.

Trong đợt cao điểm, các lực lượng đã khai quật 18.593 phần mộ, thu được 15.336 mẫu sinh phẩm, đạt 82,48% số mộ thuộc diện lấy mẫu.

Kết quả này được thực hiện trong điều kiện nhiều phần mộ đã an táng hàng chục năm, không ít nghĩa trang trải qua nhiều lần tu sửa, nâng cấp, gây khó khăn cho việc tiếp cận hài cốt.

Do đặc thù nhiệm vụ, bên cạnh yêu cầu bảo đảm tiến độ, các lực lượng phải đặc biệt chú trọng tính chính xác. Mỗi mẫu sinh phẩm phải đúng đối tượng, đúng vị trí, đúng quy trình và đủ điều kiện phục vụ giám định ADN.

Vì vậy, quá trình khai quật, lựa chọn và thu mẫu được thực hiện thận trọng, với sự tham gia của cán bộ, nhân viên có chuyên môn và kinh nghiệm.

Không bỏ qua bất kỳ khâu nào

Tại nhiều nghĩa trang, kết cấu phần mộ đã trở nên kiên cố sau nhiều lần cải tạo, trong khi hài cốt sau thời gian dài an táng có thể không còn nguyên vẹn. Việc lựa chọn mẫu vì thế đòi hỏi các lực lượng phải kiểm tra kỹ từng chi tiết.

Để hoàn thành khối lượng công việc lớn trong thời gian ngắn, Tây Ninh tổ chức nhiều đội, tổ công tác triển khai đồng loạt tại các nghĩa trang. Cán bộ, chiến sĩ và lực lượng phối hợp tranh thủ ngày nghỉ, làm việc cả ban đêm, trong điều kiện thời tiết không thuận lợi nhằm bảo đảm tiến độ chung.

Trong quá trình lấy mẫu, tại từng phần mộ, lực lượng thực hiện đối chiếu thông tin, sơ đồ, mã định danh và hồ sơ liên quan trước khi tiến hành. Mỗi hài cốt được xử lý riêng biệt nhằm hạn chế tối đa nguy cơ lẫn mẫu. Sau khi thu thập, mẫu được kiểm tra, đóng gói, niêm phong, ghi nhận thông tin và bàn giao theo đúng quy định.

Những ngày cuối của đợt cao điểm tại Nghĩa trang liệt sĩ Bến Lức, cán bộ, chiến sĩ vẫn miệt mài với công việc dù khối lượng còn lại không lớn. Với họ, hoàn thành nhiệm vụ không chỉ là khép lại một đợt công tác mà còn mở thêm cơ hội để những phần mộ chưa xác định được danh tính có thể được trả lại tên tuổi.

Trung tá Nguyễn Thanh Điền - Chính trị viên phó Ban Chỉ huy Quân sự (CHQS) xã Bến Lức, Đội phó Đội lấy mẫu tại Nghĩa trang liệt sĩ Bến Lức cho biết, việc trực tiếp khai quật, lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ vừa là trách nhiệm, vừa là niềm vinh dự.

Mỗi phần mộ được mở ra đều gợi nhắc sự hy sinh của những người từng chiến đấu vì Tổ quốc, do đó từng thao tác phải được thực hiện cẩn trọng, với sự tôn kính và trách nhiệm cao nhất.

Theo Trung tá Nguyễn Thanh Điền, những vất vả trong quá trình thực hiện nhiệm vụ không thể so sánh với sự mất mát, hy sinh của các anh hùng liệt sĩ. Đây cũng là động lực để cán bộ, chiến sĩ động viên nhau hoàn thành tốt từng phần việc, giúp mỗi mẫu sinh phẩm trở thành thêm một cơ hội để các liệt sĩ được trả lại tên tuổi, quê hương và trở về với gia đình.

Thượng tá Nguyễn Thanh Phong - Phó chủ nhiệm Chính trị Bộ CHQS tỉnh Tây Ninh ghi nhận tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực của các tổ, đội trong suốt quá trình thực hiện. Từ khi triển khai đến lúc hoàn thành, nhiệm vụ đã huy động sự tham gia của nhiều lực lượng; chính quyền địa phương và các đơn vị phối hợp chủ động tháo gỡ khó khăn phát sinh tại từng nghĩa trang, từng phần mộ.

Mở thêm cơ hội xác định danh tính liệt sĩ

Việc hoàn thành khai quật, lấy mẫu tại 18 nghĩa trang là kết quả quan trọng trong thực hiện Chiến dịch “500 ngày đêm” trên địa bàn Tây Ninh. Tuy nhiên, đây mới là một bước trong hành trình xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

15.336 mẫu sinh phẩm được thu thập sẽ tiếp tục được quản lý, bảo quản và phục vụ các bước chuyên môn tiếp theo. Mỗi mẫu chứa đựng thông tin sinh học có giá trị, góp phần mở thêm cơ hội xác định danh tính những liệt sĩ đã hy sinh nhưng chưa có đầy đủ thông tin.

Đại tá Nguyễn Minh Tấn - Phó chính ủy Bộ CHQS tỉnh, Phó trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Tây Ninh cho biết, lực lượng thực hiện kỳ vọng những mẫu sinh phẩm đủ điều kiện sẽ cho kết quả giám định ADN và có thể đối sánh, trùng khớp với mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ. Khi đó, những người đã nằm lại nhiều năm sẽ có cơ hội trở về với gia đình, quê hương và được trả lại tên tuổi.

Theo Đại tá Nguyễn Minh Tấn, đây không chỉ là mong mỏi của thân nhân liệt sĩ mà còn là động lực để các lực lượng tiếp tục thực hiện nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Mỗi trường hợp được xác định danh tính thành công là một cuộc trở về sau nhiều năm xa cách, góp phần xoa dịu nỗi đau của các gia đình và thể hiện sâu sắc đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.

Từ 18.593 phần mộ được khai quật, 15.336 mẫu sinh phẩm được thu thập, một chặng công việc thầm lặng nhưng đầy ý nghĩa đã hoàn thành. Phía trước vẫn còn các bước giám định, đối chiếu và xác định danh tính. Song, với mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận, cơ hội để những người đã hy sinh tìm lại tên tuổi, quê hương và gia đình sau nhiều năm xa cách lại được mở thêm.

Kết quả này tiếp tục khẳng định quyết tâm của Tây Ninh trong thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; đồng thời góp phần gìn giữ, phát huy đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, để sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ luôn được Tổ quốc và nhân dân ghi nhớ.