Phát hiện mới mở ra hy vọng giải mã một trong những bí ẩn hàng hải nổi tiếng nhất Scotland.

Bí ẩn kéo dài nhiều thế kỷ

Blessing of Burntisland bị chìm trong một cơn bão ngày 10/7/1633 khi đang di chuyển từ Burntisland, Fife, đến Leith, Edinburgh, trong chuyến công du Scotland của Vua Charles I sau lễ đăng quang. Con tàu khi đó đảm nhiệm việc vận chuyển hành lý và tài sản của hoàng gia.

Theo các ghi chép lịch sử, con tàu chở một lượng lớn đồ dùng và tài sản quý giá của nhà vua, trong đó có bạc, vàng, đồ dùng hoàng gia, vải vóc và các vật phẩm phục vụ chuyến công du.

Giá trị lô hàng được ước tính khoảng 100.000 bảng Anh vào thế kỷ XVII, một con số tương đương 200 triệu bảng hiện tại.

Đáng chú ý, trong số những tài sản được cho là nằm trên tàu có một bộ đồ ăn bằng bạc gồm 280 món do Vua Henry VIII đặt làm. Các nguồn tư liệu lịch sử cũng cho biết hàng hóa được vận chuyển bằng nhiều xe hàng, cùng với những vật dụng cá nhân và tài sản của hoàng gia.

Thảm họa khiến phần lớn những người trên tàu thiệt mạng. Theo các ghi chép thường được dẫn lại, chỉ 2 trong số 35 người trên tàu sống sót. Đáng chú ý, Charles I được cho là đã chứng kiến vụ chìm tàu từ chiến hạm Dreadnought của mình.

Việc tìm kiếm Blessing of Burntisland đặc biệt khó khăn bởi đáy Firth of Forth có lớp bùn và trầm tích dày, trong khi điều kiện lặn rất phức tạp. Các cuộc tìm kiếm đã được tiến hành từ đầu những năm 1990 và sau đó do Burntisland Heritage tiếp tục dẫn dắt.

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã phát hiện một số vật thể như đồ gốm, da giày và những dấu tích khác trong khu vực, nhưng chưa có bằng chứng đủ chắc chắn để khẳng định chúng thuộc về Blessing of Burntisland.

Giờ đây, nhóm Burntisland Heritage cho biết những công nghệ khảo sát dưới nước hiện đại đã giúp họ tiến thêm một bước quan trọng.

Các kỹ thuật quét tiên tiến và khảo sát địa vật lý dưới đáy biển đã xác định một vị trí được cho là chứa phần còn lại của con tàu. Nhóm cũng đã thu hồi được một mẫu gỗ từ khu vực này.

Dù phát hiện được đánh giá là rất đáng chú ý, các nhà nghiên cứu vẫn thận trọng để xác nhận một cách chính xác. Mẫu gỗ thu hồi sẽ được phân tích, trong đó có kế hoạch xác định niên đại nhằm kiểm tra xem thời điểm cây gỗ được sử dụng để đóng tàu có phù hợp với thời kỳ Blessing được đóng và hoạt động hay không.

Nếu kết quả trùng khớp với các dữ liệu lịch sử, đây sẽ là một bằng chứng quan trọng để xác định danh tính con tàu.

Điều này đặc biệt quan trọng bởi Firth of Forth có rất nhiều xác tàu và các dấu tích dưới đáy biển. Vì vậy, việc tìm thấy một cấu trúc tàu cổ chưa đủ để kết luận đó chính là Blessing.

Câu chuyện về "phù thủy" và cơn bão

Vụ chìm tàu năm 1633 còn gắn với một câu chuyện kỳ lạ trong lịch sử.

Theo các tài liệu được lưu truyền, Charles I được cho là đã đổ lỗi cho phù thủy về cơn bão khiến con tàu bị chìm. Những cáo buộc sau đó góp phần dẫn đến việc một nhóm phụ nữ tại Lancashire bị bắt và hành quyết với cáo buộc liên quan đến phù thủy.

Tuy nhiên, xét dưới góc độ hàng hải, các nhà nghiên cứu cho rằng thời tiết xấu và tình trạng con tàu có thể là những yếu tố thực tế dẫn đến thảm họa. Một số nghiên cứu lịch sử cũng đặt giả thuyết rằng con tàu có thể đã chở lượng hàng rất lớn, khiến việc chống chọi với một cơn bão bất ngờ trở nên khó khăn hơn.

Nếu danh tính xác tàu được xác nhận và các cuộc trục vớt được tiến hành, các đại diện liên quan cũng đã thảo luận với chính quyền địa phương và các cơ quan của Scotland về phương án bảo tồn những hiện vật nếu chúng thực sự được tìm thấy.

Một trong những ý tưởng đang được xem xét là đưa các hiện vật vào một bảo tàng mới tại Burntisland, qua đó biến kho báu từng mất tích của hoàng gia thành một phần di sản lịch sử của địa phương.