Vượt áp lực án, bảo đảm chất lượng xét xử

Được thành lập trên cơ sở sáp nhập TAND thị xã Ninh Hòa và TAND huyện Vạn Ninh, TAND khu vực 4 - Khánh Hòa thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn 13 xã, phường phía Bắc tỉnh Khánh Hòa, với diện tích khoảng 1.749 km².

Địa bàn rộng, việc đi lại tại một số khu vực còn khó khăn, trong khi tranh chấp về đất đai, thừa kế, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có xu hướng gia tăng, tạo áp lực lớn đối với công tác giải quyết, xét xử.

Khó khăn càng rõ hơn khi phòng làm việc, phòng xử án và nơi tổ chức hòa giải còn hạn chế. Nhiều vụ án đất đai phải thực hiện các thủ tục đo đạc, định giá, xác minh tại nhiều cơ quan, khiến quá trình giải quyết kéo dài nếu không được theo dõi, xử lý kịp thời.

Trước thực tế đó, đơn vị chú trọng phân loại hồ sơ ngay từ đầu, xác định những vụ việc có khả năng hòa giải, các hồ sơ cần đo đạc, định giá và những vụ án phức tạp, liên quan đến nhiều cơ quan.

Các Phó Chánh án được phân công theo dõi từng nhóm Thẩm phán, từng loại án; vướng mắc phát sinh được đưa ra trao đổi tại các buổi giao ban để kịp thời tháo gỡ, hạn chế tình trạng tồn đọng.

Nhờ chủ động trong tổ chức công việc, năm công tác 2026, tính từ ngày 1/10/2025 đến ngày 30/9/2026, TAND khu vực 4 - Khánh Hòa thụ lý 3.041 vụ, việc, giải quyết 2.763 vụ, việc, đạt tỷ lệ 90,9%. So với năm 2025, số vụ, việc thụ lý tăng 287, số giải quyết tăng 288 và tỷ lệ giải quyết tăng 1%.

Bình quân mỗi Thẩm phán giải quyết 145,42 vụ, việc/năm, cao hơn nhiều định mức 72 vụ, việc/năm. Kết quả này phản ánh nỗ lực của đội ngũ Thẩm phán, Thư ký trong điều kiện khối lượng công việc lớn và yêu cầu giải quyết án ngày càng cao.

Trong đó, án hình sự giải quyết 254/255 vụ, đạt 99,6%; các loại án dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại, lao động giải quyết 2.115/2.389 vụ, việc, đạt 88,53%; án hành chính giải quyết 25/28 vụ, đạt 89,3%.

Đối với hồ sơ đề nghị xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án, đơn vị giải quyết 369/369 hồ sơ, đạt 100%. Đơn vị cũng ban hành đầy đủ 419/419 quyết định thuộc nhóm quyết định khác theo thống kê chuyên môn.

Cùng với tiến độ, chất lượng xét xử được chú trọng. Trong năm, có 9 vụ án bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan, gồm 6 vụ hủy và 3 vụ sửa, chiếm khoảng 0,33%, thấp hơn mức chỉ tiêu 1,5%.

Đơn vị không có án quá hạn luật định, không có án tạm đình chỉ không có căn cứ. Các vụ án bị hủy, sửa được đưa ra phân tích, rút kinh nghiệm, tập trung vào việc thu thập chứng cứ, đánh giá tài liệu và áp dụng pháp luật.

Công tác hòa giải, đối thoại cũng đạt kết quả tích cực, với 1.124/2.140 vụ, việc hòa giải, đối thoại thành, đạt tỷ lệ 52,52%.

Việc tạo điều kiện để các bên tự nguyện thỏa thuận không chỉ góp phần giảm áp lực xét xử mà còn tiết kiệm thời gian, chi phí và hạn chế mâu thuẫn kéo dài.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả hoạt động

Song song với công tác xét xử, TAND khu vực 4 - Khánh Hòa đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành.

Năm 2026, đơn vị đưa vào sử dụng phần mềm quản lý Tòa án điện tử, từng bước chuẩn hóa dữ liệu hồ sơ, theo dõi tiến độ tố tụng và kịp thời đôn đốc những vụ, việc có nguy cơ chậm.

Việc ứng dụng công nghệ được triển khai gắn với các hoạt động chuyên môn. Đơn vị tổ chức 41 phiên tòa rút kinh nghiệm, 5 phiên tòa trực tuyến; công bố đầy đủ 1.500/1.500 bản án, quyết định thuộc diện phải công bố.

Phần mềm Trợ lý ảo được khai thác trên cả 36 tài khoản được cấp, ghi nhận 5.019 lượt tương tác. Đơn vị đồng thời triển khai số hóa, làm sạch dữ liệu hồ sơ án từ năm 1975 đến năm 2025, phục vụ công tác tra cứu và quản lý lâu dài.

Hoạt động nghiên cứu, trao đổi nghiệp vụ tiếp tục được quan tâm. Theo Quyết định số 30/QĐ-TA ngày 30/9/2026 của Chánh án TAND tỉnh Khánh Hòa, đơn vị có 16 sáng kiến, giải pháp, bài viết và công trình nghiên cứu được công nhận.

Nội dung tập trung vào kiểm soát hồ sơ, thời hạn giải quyết vụ việc, áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng đối với người chưa thành niên và phòng, chống bạo lực gia đình trong giải quyết án ly hôn. Ngoài ra, đơn vị có 1 đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, 1 luận án tiến sĩ và 5 đề án thạc sĩ.

Trong giải quyết án hình sự, đơn vị áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng đối với 7 bị cáo là người chưa thành niên, chú trọng giáo dục, phục hồi và tạo điều kiện tái hòa nhập cộng đồng.

Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cũng được gắn với đặc điểm địa bàn. Đơn vị phối hợp tổ chức 2 phiên tòa giả định tại xã Vạn Ninh và xã Đại Lãnh nhằm tuyên truyền pháp luật về phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Thông qua các tình huống thực tế, quy định pháp luật liên quan đến hoạt động khai thác thủy sản được truyền tải gần gũi, dễ hiểu, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân.

Hướng đến xây dựng Tòa án hiện đại

Các kết quả chuyên môn là nền tảng quan trọng để TAND khu vực 4 - Khánh Hòa triển khai phong trào thi đua gắn với nhiệm vụ được giao.

Trong đợt thi đua cao điểm “90 ngày giải quyết đơn, án” do TANDTC phát động, các Thẩm phán, Thư ký tập trung rà soát hồ sơ tồn đọng, chủ động phối hợp xác minh, đo đạc, định giá để đẩy nhanh tiến độ giải quyết. Một Thẩm phán đạt và vượt các chỉ tiêu quy định, được cấp có thẩm quyền đề nghị Chánh án TANDTC tặng Bằng khen.

Đáng chú ý, năm 2026, Thẩm phán Vi Nhật Hoàng được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong công tác, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc.

Bên cạnh nhiệm vụ chuyên môn, đơn vị kiện toàn Đoàn Hội thẩm nhân dân nhiệm kỳ 2026 - 2031 với 41 thành viên; duy trì các hoạt động tập huấn nghiệp vụ, đền ơn đáp nghĩa, hiến máu tình nguyện và công tác xã hội.

Những kết quả hiện nay tiếp nối thành tích thi đua của các đơn vị Tòa án trên địa bàn Ninh Hòa và Vạn Ninh. Năm 2023, đơn vị tiền thân được tặng “Cờ thi đua của Chính phủ”; năm 2025 được tặng “Cờ thi đua Tòa án nhân dân”.

Năm 2026, TAND khu vực 4 - Khánh Hòa tiếp tục dẫn đầu khối thi đua và được đề nghị tặng “Cờ thi đua Tòa án nhân dân”. Đây là kết quả từ sự nỗ lực trong giải quyết án, kiểm soát thời hạn tố tụng, nâng cao chất lượng xét xử và đổi mới phương thức quản lý, điều hành.

Thời gian tới, đơn vị xác định tiếp tục nâng cao chất lượng giải quyết, xét xử; đẩy mạnh chuyển đổi số, phát huy tinh thần trách nhiệm của đội ngũ Thẩm phán, công chức, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và phục vụ nhân dân.