TAND khu vực 2 - TP.HCM: Vận hành hiệu quả mô hình Tòa án 3 cấp

Hội nghị đã nghe báo cáo sơ kết một năm triển khai mô hình tổ chức 3 cấp của hệ thống TAND theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân sửa đổi.

Lãnh đạo TAND khu vực 2 khẳng định, việc thực hiện mô hình Tòa án nhân dân 3 cấp gắn với vận hành chính quyền 2 cấp là hết sức đúng đắn, đang phát huy hiệu quả thực tiễn, phục vụ tốt cho nhân dân.

TAND khu vực 2 được thành lập trên cơ sở kế thừa toàn bộ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của TAND TP Thủ Đức trước đây. Thẩm quyền xét xử trên địa bàn 12 phường, khoảng hơn 1,4 triệu dân. Đây là khu vực năng động, độ đô thị hóa nhanh, phát sinh nhiều quan hệ tranh chấp dân sự, kinh doanh thương mại và khiếu kiện hành chính liên quan đất đai, giải phóng mặt bằng, tái định cư.

Ngay sau khi chuyển đổi mô hình, đơn vị đối mặt không ít khó khăn về cơ sở vật chất, áp lực công việc gia tăng, yêu cầu thích ứng nhanh với hệ thống quản lý mới và việc vận hành đồng bộ chính quyền địa phương hai cấp. Tuy nhiên, với sự đoàn kết, chủ động và quyết tâm của tập thể cán bộ, công chức, hoạt động của TAND khu vực 2 nhanh chóng đi vào ổn định.

TAND khu vực 2 đã hoàn thành hoán đổi trụ sở, tập trung một chỗ tại số 1400 - 1402 - 1404 Đồng Văn Cống, phường Cát Lái từ tháng 8/2025. Việc tập trung về một đầu mối đã tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý, điều hành, phối hợp nghiệp vụ và giải quyết công việc hằng ngày.

Từ ngày 1/7/2025 đến ngày 30/4/2026, TAND khu vực 2 thụ lý và phải giải quyết 10.967 vụ việc, tăng 807 vụ việc so với cùng kỳ trước khi thực hiện mô hình mới. Trong số đó, đơn vị đã giải quyết 6.383 vụ việc, tăng 788 vụ việc so với cùng kỳ, đạt tỷ lệ 58,2%, cao hơn 2,5% so với năm trước.

Đối với các vụ án hành chính gắn liền với chính quyền 2 cấp, đơn vị đã ký kết quy chế phối hợp với UBND và Công an 12 phường trên địa bàn, nhiều vướng mắc đã từng bước được tháo gỡ, tạo cơ sở để đẩy nhanh tiến độ giải quyết các vụ án hành chính. Các tranh chấp dân sự phát sinh, cũng được tiếp nhận, thụ lý, giải quyết kịp thời.

Chất lượng xét xử nói chung không ngừng được nâng cao, tỷ lệ án bị hủy do lỗi chủ quan của Thẩm phán chỉ chiếm 0,31%, thấp hơn mức chỉ tiêu ngành đề ra. Điều này phản ánh sự nỗ lực của đội ngũ Thẩm phán trong việc nghiên cứu hồ sơ, nâng cao trình độ chuyên môn và bảo đảm áp dụng pháp luật thống nhất.

Bên cạnh công tác xét xử, TAND khu vực 2 cũng đạt nhiều kết quả tích cực trong chuyển đổi số và xây dựng tòa án điện tử. Đến nay, 100% Thẩm phán và Thư ký sử dụng thành thạo phần mềm quản lý án, hệ thống hồ sơ điện tử và trợ lý ảo. Toàn bộ văn bản hành chính được xử lý trên môi trường mạng, các hoạt động xét xử trực tuyến, công khai bản án, tiếp nhận đơn trực tuyến được triển khai đồng bộ.

Đơn vị đã hoàn thành số hóa gần 25.000 hồ sơ hôn nhân gia đình, đồng thời đang triển khai số hóa toàn bộ hồ sơ lưu trữ từ năm 1975 đến nay. Đến thời điểm báo cáo, hơn 80.000 hồ sơ đã được bóc tách dữ liệu phục vụ xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử của ngành Tòa án.

Song song với đó, công tác cải cách hành chính tư pháp tiếp tục được đẩy mạnh thông qua cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông”, liên thông điện tử trong thu nộp án phí, lệ phí và giao nhận hồ sơ giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. Những giải pháp này đã góp phần giảm đáng kể thời gian, chi phí đi lại cho người dân và nâng cao hiệu quả phục vụ.

Phát huy những kết quả đạt được sau một năm vận hành mô hình Tòa án nhân dân 3 cấp gắn với chính quyền địa phương 2 cấp, tập thể TAND khu vực 2 xác định tiếp tục nâng cao chất lượng xét xử, đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường phối hợp với các cơ quan hữu quan và xây dựng đội ngũ cán bộ bản lĩnh, trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.

Những kết quả đạt được bước đầu cho thấy mô hình tổ chức mới đã phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động tư pháp và phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của nhân dân trên địa bàn.