Mạng xã hội ra đời, cũng giống như nhiều “sân chơi” khác, nó có luật chơi của nó.

Rất tiếc, trong thực tế, nhiều người chơi - có cả những người nổi tiếng - vì không am hiểu luật chơi, vô tình đã đẩy bản thân vào tình thế “tiền phạt tù mang” do vi phạm luật pháp mà không biết.

Nhân vụ việc đang ồn ào kể trên, có lẽ những ai tham gia chơi mạng xã hội cũng nên xem lại để lấy đó làm bài học phòng bệnh hơn chữa bệnh. Nên hiểu biết pháp luật để đừng rước họa vào thân.

Hành vi quay lén, thu thập, phát tán clip nhạy cảm và dùng clip để tống tiền hoặc cưỡng đoạt tài sản

Theo Bộ luật Dân sự 2015, đời sống riêng tư và bí mật cá nhân là bất khả xâm phạm; việc thu thập, lưu giữ, công khai thông tin hay hình ảnh cá nhân phải được sự đồng ý của đương sự.

Kể cả khi có sự đồng ý cho ghi hình cũng không đồng nghĩa với việc cho phép phát tán rộng rãi. Lưu ý, không chỉ người quay dùng điện thoại quay, mà trích xuất từ camera an ninh, camera hành trình, camera nhà dân cũng được tính gộp chung.

Đây là hành vi xâm phạm trực tiếp quyền nhân thân. Người thu thập hoặc phát tán trái phép dữ liệu cá nhân có thể bị phạt hành chính theo các quy định về an toàn thông tin và giao dịch điện tử.

Trường hợp nghiêm trọng có thể bị truy cứu hình sự về tội "Làm nhục người khác" (Điều 155 BLHS) nếu xúc phạm danh dự, nhân phẩm, hoặc tội "Đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông" (Điều 288 BLHS).

Trong đó, trách nhiệm giữa người quay và người chủ động phát tán là hai khái niệm cũng được phân định rõ.

Hành vi phát tán clip trong thực tế là hành vi trọng tâm của vụ việc, là nhóm bị xử lý nặng nhất. Nếu clip có hình ảnh nhạy cảm không được che hoặc có nội dung đồi trụy, người phát tán còn thêm tội "Truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy" (theo Điều 326 Bộ luật Hình sự).

Trong trường hợp cá nhân giữ hoặc phát tán clip sử dụng hình ảnh nhạy cảm để uy hiếp tinh thần, ép buộc nạn nhân chuyển giao tài sản, hành vi này còn có thể cấu thành tội "Cưỡng đoạt tài sản" theo Điều 170 Bộ luật Hình sự.

Đây là tội danh độc lập, không phụ thuộc vào việc clip thật hay giả.

Trách nhiệm của cộng đồng mạng khi chia sẻ, bình luận

Một thực tế rất khó tin nhưng có thật, nhiều người chơi mạng xã hội cứ tưởng hành vi chia sẻ, dẫn link, comment các clip hoặc hình ảnh có nội dung vi phạm pháp luật là vô tội. Nhưng không phải.

Người forward, re-up, đăng lại lên các nền tảng đều được coi là đồng phạm của hành vi truyền bá.

Việc chia sẻ với tâm lý tò mò, đùa vui hoặc câu view, câu like cũng bị xử lý. Trường hợp đăng clip kèm link bán hàng còn bị xem là thương mại hóa nội dung xâm phạm đời tư, là tình tiết tăng nặng.

Tóm lại, việc lan truyền, chia sẻ lại các video nhạy cảm hoặc dùng lời lẽ lăng mạ, miệt thị nạn nhân trên không gian mạng là hành vi vi phạm pháp luật, có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ thiệt hại gây ra.