Tòa án tuyên hủy toàn bộ các quyết định trái luật

Ngày 29/6/2020, TAND tỉnh Kiên Giang (nay là tỉnh An Giang) đã ban hành Bản án hành chính sơ thẩm số 26/2020/HC-ST giải quyết vụ án khiếu kiện các quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai giữa người khởi kiện là bà Nguyễn Thị Thúy Hằng và người bị kiện là UBND huyện Phú Quốc (nay là Đặc khu Phú Quốc) và UBND tỉnh Kiên Giang.

TAND tỉnh Kiên Giang nhận định toàn bộ quy trình thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư và cho thuê đất đối với khu đất của bà Hằng đã vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Theo đó, khu đất 16.510m² tại ấp Đường Bào, xã Dương Tơ thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bà Nguyễn Thị Thúy Hằng, được tạo lập hợp pháp qua việc nhận chuyển nhượng các thửa đất số 4 và số 7 thuộc tờ bản đồ số 3, có đầy đủ GCN QSDĐ hợp pháp và sử dụng ổn định từ năm 2001.

Thế nhưng, khi triển khai dự án Khu du lịch – Dân cư Nam Bãi Trường do Công ty Milton làm chủ đầu tư, UBND huyện Phú Quốc đã ban hành các quyết định thu hồi đất không đúng quy định. Cụ thể, các cơ quan chức năng đã không thông báo thu hồi đất, không tống đạt quyết định thu hồi đất đến người sử dụng đất hợp pháp, xác định sai họ tên đối tượng bị thu hồi, đưa những phần diện tích đất chưa có quyết định thu hồi hợp pháp vào ranh giới dự án để lập hồ sơ cho thuê đất.

Trong khi công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư chưa hoàn tất, hộ bà Hằng chưa nhận tiền đền bù và chưa bàn giao mặt bằng, nhưng Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Quốc đã làm thủ tục cho Công ty Milton thuê đất và ngày 03/12/2018, UBND tỉnh Kiên Giang cấp GCN QSDĐ số CO 249404 và CO 249406 cho Công ty Milton.

Từ nhận định trên, TAND tỉnh Kiên Giang đã tuyên xử hủy toàn bộ Quyết định thu hồi đất số 5369/QĐ-UBND (diện tích 8.081,8m²) và Quyết định thu hồi đất số 5370/QĐ-UBND (diện tích 8.428,1m²) cùng ngày 31/10/2011 của UBND huyện Phú Quốc đối với hộ bà Nguyễn Thị Thúy Hằng.

Đồng thời, Tòa án tuyên hủy toàn bộ các quyết định bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất của UBND huyện Phú Quốc; hủy quyết định cho thuê đất của Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Quốc; hủy 02 GCN QSDĐ số CO 249404 và CO 249406 do UBND tỉnh Kiên Giang cấp ngày 03/12/2018 cho Công ty Cổ phần Milton (Công ty Milton) và buộc UBND TP. Phú Quốc phải thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo đúng quy định của pháp luật đối với quyền sử dụng đất hợp pháp của người khởi kiện.

Bản án số 26/2020/HC-ST không bị kháng cáo, không bị kháng nghị và có hiệu lực pháp luật từ năm 2020.

Viện kiểm sát nhân dân tối cao vào cuộc

Trong quá trình giải quyết vụ án, ngày 15/7/2019, TAND tỉnh Kiên Giang đã tiến hành lập Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ hiện trạng khu đất tranh chấp.

Kết quả thẩm định tại chỗ đã ghi nhận thửa đất diện tích 8.428,1m² (theo Quyết định số 5370/QĐ-UBND) hiện trạng thực tế chưa xây dựng công trình; riêng thửa đất diện tích 8.081,8m² (theo Quyết định số 5369/QĐ-UBND) đã bị Công ty Milton chiếm dụng, tiến hành xây dựng hệ thống tường rào kiên cố bao quanh, dựng cụm nhà kiên cố gồm 5 căn bungalow để kinh doanh khách sạn, du lịch nghỉ dưỡng.

Đây là chứng cứ xác thực chứng minh doanh nghiệp đã khai thác thương mại, thu lợi nhuận suốt nhiều năm trên chính diện tích đất chưa hoàn tất thủ tục giải phóng mặt bằng của người dân.

Sau khi Bản án số 26/2020/HC-ST có hiệu lực pháp luật, việc thu hồi các quyết định sai phạm lại rơi vào bế tắc do Công ty Milton đã đem GCN QSDĐ thế chấp vào hệ thống ngân hàng vào thời điểm Tòa án đang thụ lý giải quyết vụ án.

Theo Công văn ngày 07/6/2021 của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Thành An gửi Chủ tịch UBND tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường, Chánh án TAND tỉnh Kiên Giang và Chủ tịch UBND TP. Phú Quốc, GCN QSDĐ số CO 249404 đã được Công ty Milton thế chấp để bảo đảm cho khoản vay có hạn mức 948 tỷ đồng và chưa thanh toán xong nợ nên ngân hàng có văn bản từ chối nộp lại GCN QSDĐ.

Sự chậm trễ thi hành Bản án số 26/2020/HC-ST không phải là trường hợp cá biệt về công tác thi hành án hành chính tại Kiên Giang.

Ngày 02/02/2024, Viện trưởng VKSNDTC đã ban hành Văn bản kiến nghị số 29/KN-VKSTC gửi Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang về việc chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính.

Văn bản của VKSNDTC chỉ rõ toàn tỉnh Kiên Giang tồn đọng 58 bản án hành chính đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhưng các cơ quan hành chính chưa tổ chức thi hành dứt điểm.

VKSNDTC nhấn mạnh việc các cơ quan hành chính chậm trễ thi hành án là hành vi vi phạm pháp luật tố tụng hành chính, làm suy giảm uy lực tư pháp và xâm hại trực tiếp quyền lợi hợp pháp của công dân. Từ đó, Viện trưởng VKSNDTC kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang phải trực tiếp chỉ đạo thi hành dứt điểm các bản án tồn đọng, đồng thời gắn kết quả thi hành án với việc kiểm điểm, đánh giá cán bộ hàng năm.

Bao giờ bản án mới được thi hành?

Trước kiến nghị của VKSNDTC và sự giám sát của Thường trực HĐND tỉnh, lãnh đạo UBND tỉnh Kiên Giang qua các thời kỳ đã liên tục ban hành các văn bản chỉ đạo đôn đốc.

Cụ thể, ngày 22/8/2023, Văn phòng UBND tỉnh Kiên Giang ban hành Công văn số 6775/VP-TCD truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Minh Thành giao Sở Tài nguyên và Môi trường rà soát việc thực hiện Bản án số 26/2020/HC-ST theo chỉ đạo tại Công văn số 4405/VP-NC ngày 22/7/2020 để báo cáo phương án xử lý.

Ngày 20/8/2025, Văn phòng UBND tỉnh An Giang (sau sáp nhập tỉnh An Giang và tỉnh Kiên Giang) ban hành Công văn số 2481/VP-TCD truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mừng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với UBND đặc khu Phú Quốc rà soát nội dung đơn của bà Nguyễn Thị Thúy Hằng, đề xuất cụ thể hướng giải quyết trước ngày 10/9/2025.

Sau đó, UBND đặc khu Phú Quốc đã có Công văn số 1926/VP-NCPC ngày 11/9/2025 giao Ban Bồi thường tham mưu văn bản trước ngày 15/9/2025, nhưng Ban Bồi thường tham mưu không có văn bản tham mưu.

Ngày 03/10/2025, Văn phòng UBND tỉnh tiếp tục ra Công văn số 5232/VP-TCD đôn đốc thực hiện. Ngày 30/6/2026, Thường trực HĐND tỉnh An Giang có Công văn số 171/TT-VP chuyển đơn của bà Nguyễn Thị Thúy Hằng đến Chủ tịch UBND tỉnh để xem xét, giải quyết và thông báo kết quả phục vụ giám sát theo quy định.

Tiếp đó, ngày 09/7/2026, Văn phòng UBND tỉnh có Công văn số 13444/VP-TCD truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mừng nhắc nhở và yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường và UBND đặc khu Phú Quốc khẩn trương, nghiêm túc thực hiện ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh, báo cáo kết quả trong tháng 7/2026 để thông báo đến Thường trực HĐND tỉnh.

Hàng loạt công văn chỉ đạo và đến giờ này bản án hành chính vẫn chưa được thi hành.

Trước đó, ngày 22/6/2026, Ban Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đặc khu Phú Quốc mời bà Nguyễn Thị Thúy Hằng đến làm việc về việc thống nhất lấy số liệu kiểm kê về cây trồng, vật kiến trúc đã đo đạc kiểm kê vào năm 2007 để lập phương án bồi thường cùng với diện tích đất đo đạc ngày 07/11/2025.

Tuy nhiên, bà Nguyễn Thị Thúy Hằng đã không đồng ý lấy số liệu kiểm kê từ năm 2007 (cách đây gần 20 năm) để lập phương án với lý do còn thiếu cây trồng, vật kiến trúc và một phần diện tích đất, tài sản lập phương án bồi thường cho người khác.

Điều 106 Hiến pháp năm 2013 quy định bản án, quyết định của Tòa án nhân dân có hiệu lực pháp luật phải được cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng và nghiêm chỉnh chấp hành.

Bản án hành chính số 26/2020/HC-ST đã có hiệu lực pháp luật hơn 6 năm, đã đến lúc chính quyền địa phương nhanh chóng tổ chức thi hành dứt điểm bản án trên, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người dân và giữ vững tính nghiêm minh của pháp luật.