Ngày 22/8, tại xã Vĩnh Thanh, TAND khu vực 9 - Cà Mau phối hợp VKSND khu vực 9 - Cà Mau và UBND xã Vĩnh Thanh tổ chức phiên tòa giả định xét xử vụ án “Hủy hoại nguồn lợi thủy sản”.

Phiên tòa thu hút gần 300 cán bộ, người dân địa phương tham dự. Việc lựa chọn một vụ án gắn với đời sống thực tế giúp các quy định pháp luật được truyền tải trực quan, sinh động, đồng thời cảnh báo người dân về những hậu quả từ hành vi sử dụng xung điện, kích điện để khai thác thủy sản.

Từ kích điện bắt cá đến trách nhiệm hình sự

Theo nội dung vụ án được tái hiện tại phiên tòa, khoảng 6 giờ ngày 16/4/2026, Lê Văn A chuẩn bị bình ắc quy, bộ kích điện và cây vợt có kết nối dòng điện để khai thác thủy sản trái phép.

Sau đó, A điều khiển vỏ composite đến tuyến sông thuộc ấp Mỹ Trinh, xã Vĩnh Thanh và sử dụng dòng điện để bắt cá. Khoảng 7 giờ 20 phút cùng ngày, trong quá trình tuần tra, Công an xã Vĩnh Thanh phát hiện, lập biên bản và tạm giữ phương tiện, dụng cụ cùng số thủy sản A khai thác được.

Tang vật gồm vỏ composite, máy nổ, bình ắc quy, bộ kích điện, cây vợt cùng 2kg cá lóc và 2kg cá trê vàng. Tổng giá trị số thủy sản được xác định là 280.000 đồng.

Kết luận giám định xác định, khi kết nối bình ắc quy với bộ kích điện, điện áp đầu ra lớn nhất đo được là 204V. Với mức điện áp này, khi các điện cực hoạt động trong môi trường nước có khả năng gây nguy hại cho thủy sản.

Đáng chú ý, trước đó, ngày 20/10/2025, Lê Văn A đã bị xử phạt vi phạm hành chính 4 triệu đồng về hành vi sử dụng công cụ kích điện để khai thác thủy sản. Tuy nhiên, khi chưa được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính, A tiếp tục thực hiện hành vi tương tự.

Trên cơ sở kết quả điều tra, VKSND khu vực 9 - Cà Mau truy tố Lê Văn A về tội “Hủy hoại nguồn lợi thủy sản” theo điểm a khoản 1 Điều 242 Bộ luật Hình sự.

Tại phiên tòa giả định, bị cáo thành khẩn khai báo, thừa nhận hành vi và mong muốn HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt để sớm trở về với gia đình.

HĐXX nhận định, hành vi sử dụng kích điện để khai thác thủy sản không chỉ làm suy giảm nguồn lợi, ảnh hưởng đến môi trường sinh thái mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho chính người sử dụng và cộng đồng.

Kết thúc phiên tòa, HĐXX tuyên phạt bị cáo Lê Văn A 6 tháng tù về tội “Hủy hoại nguồn lợi thủy sản”.

Bảo vệ nguồn lợi gắn với sinh kế người dân

Không chỉ giúp người dân hiểu rõ trách nhiệm pháp lý, phiên tòa giả định còn đặt vấn đề bảo vệ nguồn lợi thủy sản trong mối quan hệ với sinh kế lâu dài của cộng đồng.

Việc trực tiếp theo dõi quá trình xét hỏi, tranh luận và phán quyết của HĐXX giúp người dân nhận diện rõ hơn ranh giới giữa vi phạm hành chính và trách nhiệm hình sự, từ đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong khai thác, đánh bắt thủy sản.

Ông Trần Văn Bình, Chánh án TAND khu vực 9 - Cà Mau cho biết, tổ chức phiên tòa giả định là một trong những cách làm nhằm đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, đưa các quy định pháp luật đến gần người dân bằng hình thức trực quan, sinh động.

“Thông qua phiên tòa giả định, chúng tôi mong muốn người dân nhận thức rõ việc sử dụng kích điện để khai thác thủy sản không chỉ gây ảnh hưởng đến môi trường và nguồn lợi thủy sản mà còn có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự. Qua đó, mỗi người nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật, cùng chung tay bảo vệ nguồn lợi thủy sản”, ông Bình chia sẻ.

Đánh giá về hoạt động này, ông Ngô Nguyên Phong, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Vĩnh Thanh cho rằng, việc lựa chọn một vụ án liên quan trực tiếp đến đời sống người dân đã tạo sức lan tỏa, giúp nội dung tuyên truyền gần gũi, dễ hiểu và có tính cảnh báo cao.

Theo ông Phong, bảo vệ nguồn lợi thủy sản không chỉ là ngăn chặn các phương thức khai thác mang tính hủy diệt mà còn phải gắn với việc tạo sinh kế, khôi phục và phát triển nguồn thủy sản tự nhiên.

“Hiện xã đang triển khai mô hình nuôi cá trên diện tích đất bỏ vụ thu đông cho 15 hộ dân với quy mô 20ha. Qua mô hình này, địa phương dự kiến triển khai trên khoảng 1.000ha đất bỏ vụ trên địa bàn”, ông Phong cho biết.

Bí thư Đảng ủy xã Vĩnh Thanh nhấn mạnh, bên cạnh phát triển mô hình nuôi cá, việc không đánh bắt theo phương thức hủy diệt sẽ góp phần khôi phục nguồn lợi thủy sản trên địa bàn xã và các xã lân cận, từng bước tạo nguồn thủy sản dồi dào trong tự nhiên.

“Việc không đánh bắt hủy diệt sẽ góp phần khôi phục nguồn lợi cá trên địa bàn xã và các xã lân cận, từ đó khôi phục nguồn thủy sản dồi dào trong tự nhiên. Đây cũng là cách để bảo vệ môi trường sinh thái, duy trì nguồn lợi lâu dài và góp phần ổn định sinh kế cho người dân”, ông Phong nhấn mạnh.

Thời gian tới, địa phương tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân không sử dụng xung điện, chất độc, chất nổ và các phương tiện bị cấm để khai thác thủy sản; đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ nguồn lợi thủy sản và môi trường sinh thái.

Phiên tòa giả định khép lại nhưng thông điệp pháp luật được truyền tải rõ ràng: Một hành vi tưởng chừng chỉ nhằm bắt được vài ký cá có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng khi xâm hại nguồn lợi thủy sản. Ngăn chặn khai thác hủy diệt hôm nay cũng là góp phần phục hồi nguồn lợi tự nhiên, bảo vệ môi trường và giữ sinh kế bền vững cho người dân địa phương.