Những bài học cảnh tỉnh từ các vụ án ma túy

Từ những phiên tòa đã diễn ra trên địa bàn TP Cần Thơ, nhiều bài học cảnh tỉnh được đặt ra đối với thanh thiếu niên, gia đình và toàn xã hội trong cuộc chiến phòng, chống hiểm họa ma túy.

Một lần thử, nhiều năm trả giá

Chiều cuối tháng 5, tại phòng xử án của TAND khu vực 5 - Cần Thơ, 5 bị cáo tuổi đời còn rất trẻ đứng lặng trước bục khai báo.

Tổng cộng 40 năm tù được tuyên đối với Phan Văn Hoài, Thạch Hoàng Sang, Thạch Ren Đình, Mạch Thanh Bình và Trần Duy Sỉ về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”.

Đó không phải là một đường dây mua bán ma túy xuyên quốc gia hay vụ án có số lượng ma túy đặc biệt lớn. Các bị cáo chỉ là những thanh niên quen biết nhau, cùng góp tiền mua ma túy, chuẩn bị dụng cụ rồi tổ chức sử dụng trong các căn nhà trên địa bàn phường Phú Lợi.

Nhưng điều khiến HĐXX đặc biệt quan tâm là trong vụ án này còn có người chưa thành niên bị lôi kéo tham gia sử dụng ma túy.

Tại phiên tòa, HĐXX nhận định, hành vi của các bị cáo không chỉ xâm phạm chính sách quản lý độc quyền của Nhà nước về chất ma túy mà còn tiềm ẩn nguy cơ làm gia tăng tệ nạn xã hội, ảnh hưởng trực tiếp đến thế hệ trẻ. Việc lôi kéo người chưa đủ 18 tuổi sử dụng ma túy cho thấy nhận thức pháp luật hạn chế và sự coi thường hậu quả của hành vi phạm tội.

Theo HĐXX, ma túy không chỉ hủy hoại sức khỏe người sử dụng mà còn là nguyên nhân làm phát sinh nhiều loại tội phạm khác, đe dọa trật tự, an toàn xã hội. Vì vậy cần áp dụng mức hình phạt nghiêm khắc để giáo dục riêng và phòng ngừa chung.

Khi ma túy len lỏi vào đời sống giới trẻ

Những nhận định ấy cũng là điều đang khiến các cơ quan chức năng tại TP Cần Thơ đặc biệt trăn trở. Bởi thực tế cho thấy, những vụ án như của Phan Văn Hoài không còn là trường hợp cá biệt.

Trước đó, tại TAND khu vực 7 - Cần Thơ, nhóm bị cáo Bùi Duy Thuần, Trần Chí Bằng, Phạm Phong Vinh, Phạm Thế Khang và Phạm Chí Nguyện cũng phải nhận tổng mức án hơn 31 năm tù vì liên quan đến ma túy.

Mọi chuyện bắt đầu từ một cuộc nhậu rồi kéo nhau vào quán karaoke. Trong men bia và tiếng nhạc, cả nhóm góp tiền mua Ketamine để sử dụng. Cuộc vui chỉ kéo dài vài giờ nhưng hậu quả là những năm tháng tuổi trẻ phía sau song sắt.

Nhìn rộng ra, nhiều vụ việc được phát hiện gần đây đều có điểm chung đáng báo động. Đầu tháng 5/2026, lực lượng công an phát hiện 9 thanh niên dương tính với ma túy tại quán karaoke GOLD ở phường Vĩnh Châu. Trước đó, cả nhóm vừa tổ chức sinh nhật cho một người bạn.

Cuối tháng 5/2026, tại một nhà nghỉ ở phường Hưng Phú, lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện 13 đối tượng liên quan đến hoạt động sử dụng trái phép chất ma túy cùng nhiều tang vật.

Từ các phòng karaoke, nhà nghỉ đến những cuộc tụ tập bạn bè, ma túy đang xuất hiện ở những nơi mà nhiều người từng nghĩ chỉ đơn thuần là không gian giải trí.

Theo Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Cần Thơ, tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy trên địa bàn tuy cơ bản được kiểm soát nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Hiện toàn thành phố có trên 5.000 đối tượng có biểu hiện liên quan đến ma túy; trong đó có trên 1.900 người nghiện, hơn 1.800 người sử dụng trái phép chất ma túy và trên 1.900 người thuộc diện quản lý sau cai. Đáng chú ý, người sử dụng ma túy tổng hợp hiện chiếm trên 65%.

Đằng sau những con số ấy là một thực tế đáng suy ngẫm: ma túy đang ngày càng trẻ hóa.

Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã bắt giữ 466 vụ với 1.052 đối tượng, thu giữ hơn 38,7kg ma túy các loại. Qua phân tích, tỷ lệ đối tượng phạm tội trong độ tuổi thanh thiếu niên chiếm trên 40%.

Theo đánh giá của lực lượng chức năng, có ba nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

Thứ nhất là sự xuất hiện của các loại ma túy mới, núp bóng dưới nhiều hình thức khác nhau, giá thành rẻ và được rao bán rộng rãi trên mạng xã hội khiến một bộ phận thanh thiếu niên dễ dàng tiếp cận nhưng không nhận thức đầy đủ hậu quả.

Thứ hai là tâm lý đua đòi, thích thể hiện bản thân, bỏ học, tụ tập tại các điểm vui chơi giải trí, từ đó dễ bị các đối tượng xấu lôi kéo.

Thứ ba là sự thiếu quan tâm từ gia đình. Nhiều phụ huynh quá bận rộn với công việc mưu sinh hoặc nuông chiều con cái nhưng thiếu định hướng, thiếu thời gian trò chuyện, nắm bắt tâm lý, vô tình tạo ra khoảng trống để ma túy len vào cuộc sống của người trẻ.

Không để ma túy đánh cắp tương lai tuổi trẻ

Điều đáng lo ngại hơn là phương thức hoạt động của tội phạm ma túy hiện nay ngày càng tinh vi.

Theo Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, các đối tượng cầm đầu thường không trực tiếp giao dịch mà sử dụng nhiều "chân rết", lợi dụng mạng xã hội và internet để mua bán, liên lạc. Chúng lựa chọn địa điểm vắng vẻ, bố trí người cảnh giới, sử dụng phương tiện phân khối lớn để vận chuyển và thậm chí mang theo dao, kiếm, súng tự chế hoặc vũ khí quân dụng để chống trả khi bị phát hiện.

Trước thực trạng đó, Công an TP Cần Thơ đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phòng ngừa và đấu tranh.

Bên cạnh việc tăng cường tấn công, trấn áp, triệt xóa các tụ điểm phức tạp, lực lượng chức năng tập trung xây dựng địa bàn xã, phường không ma túy; chủ động phân tích, dự báo tình hình để tham mưu các giải pháp phù hợp; đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật trong nhân dân, nhất là thanh thiếu niên; quản lý chặt các cơ sở kinh doanh có điều kiện như karaoke, nhà nghỉ, khách sạn nhằm ngăn chặn việc lợi dụng để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Đồng thời, lực lượng Công an cũng tăng cường tuần tra khép kín địa bàn, nhất là vào ban đêm, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm ngay từ cơ sở.

Tuy nhiên, như chia sẻ của lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, cuộc chiến này không thể chỉ trông chờ vào lực lượng Công an. Sự vào cuộc của gia đình, nhà trường, chính quyền địa phương và toàn xã hội mới là yếu tố quyết định để ngăn chặn người trẻ tiếp cận ma túy từ sớm.

Kết thúc các phiên tòa ma túy, điều đọng lại không chỉ là những mức án 7 năm, 8 năm hay 9 năm tù. Đó còn là hình ảnh những người cha, người mẹ lặng lẽ nhìn theo con mình bước lên xe phạm nhân.

Một phút tò mò, một cuộc vui ngắn ngủi, một lần nghĩ rằng “thử cho biết”. Nhưng cái giá phải trả lại là những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ.

Và đó cũng chính là bài học cảnh tỉnh lớn nhất từ những vụ án ma túy: đừng đánh đổi tương lai, hạnh phúc gia đình và những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời chỉ vì một phút tò mò hay một cuộc vui ngắn ngủi.