
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Cần Thơ
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Cần Thơ (CDC Cần Thơ) được xây mới bên đường Nguyễn Văn Cừ nối dài (phường An Khánh, quận Ninh Kiều). Theo hồ sơ, ngày 31/10/2016, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ ban hành Quyết định số 3352/QĐ-UBND về việc phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng dự án với tổng mức đầu tư 41.481.345.000 đồng từ nguồn ngân sách nhà nước. Mục tiêu đầu tư xây dựng mới và mua sắm trang thiết bị cho CDC Cần Thơ nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ chuyên môn của trung tâm, thời gian thực hiện từ năm 2017 đến 2019.
Nội dung và quy mô đầu tư xây dựng trên diện tích 2.550 m2 đất, diện tích xây dựng 876m2. Trong tổng mức đầu tư, chi phí trang thiết bị có giá trị lớn nhất với 20.329.740.000 đồng (chiếm 49%), còn lại là chi phí xây dựng hơn 16 tỷ và các chi phí khác. Trang thiết bị lại được chia ra trang thiết bị y tế và trang thiết bị làm việc, xe cứu thương để đấu thầu.
Hợp đồng cung cấp và lắp đặt thiết bị y tế, hệ thống âm thanh số 56/2018/HĐ-BQLDA2 được Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng 2 của TP Cần Thơ (Ban 2) ký với Công ty TNHH Phát triển Thương mại Dịch vụ và Trang thiết bị y tế Đại Hữu (Công ty Đại Hữu) ngày 23/8/2018 có trị giá 17.503.550.000 đồng. Còn hợp đồng cung cấp, lắp đặt trang thiết bị (làm việc, xe cứu thương) số 12/2019/HĐ-BQLDA2 được Ban 2 ký với Công ty TNHH HTV Sản xuất Thương mại Dịch vụ Dazhu (Công ty Dazhu) vào ngày 28/5/2019, trị giá 1.699.000.000 đồng.
Theo hồ sơ, thực hiện gói thầu cung cấp và lắp đặt thiết bị y tế, hệ thống âm thanh đã được Công ty Đại Hữu giao hàng 2 đợt: Đợt 1, giao 13 trang thiết bị vào cuối năm 2018; Đợt 2, giao 33 trang thiết bị vào giữa năm 2019. Ngày 14/6/2019, Kiểm toán Nhà nước làm việc không công nhận giá trị những thiết bị y tế này vì không có hồ sơ theo quy định để đảm bảo chất lượng. Ngày 22/8/2019, Sở Tài chính Cần Thơ có công văn số 2540/STC-QLNS gửi Ban 2 yêu cầu nhà thầu cung cấp đầy đủ hồ sơ theo quy định tại các Điều 17, 20 của Nghị định số 36/2016/NĐ-CP ngày 15/5/2016 của Chính phủ khi nghiệm thu bàn giao sản phẩm thiết bị y tế.
Ngày 21/1/2020, nội bộ Ban 2 có báo cáo cho biết, nhiều thiết bị được nhà thầu giải trình là hàng nhập khẩu nhưng mua trong nước nên không cung cấp được hồ sơ theo quy định. Đến ngày 18/5/2020, Ban 2 có Công văn số 316/BQLDA2-KT gửi Công ty Đại Hữu yêu cầu cung cấp đầy đủ hồ sơ theo quy định, cụ thể: “Cung cấp đầy đủ bản gốc hoặc bản sao theo quy định hồ sơ mời thầu (nếu là bản sao phải cung cấp bản gốc để đối chiếu) các hồ sơ gồm giấy phép bán hàng thuộc bản quyền của nhà sản xuất hoặc giấy ủy quyền bán hàng của đại lý phân phối; Giấy phép nhập khẩu; Giấy phép lưu hành; Giấy chứng nhận kiểm định đối với hàng hóa bắt buộc phải kiểm định theo quy định của pháp luật Việt Nam; Chứng nhận nguồn gốc xuất xứ (CO); Chứng nhận chất lượng hàng hóa (CQ); Tờ khai hải quan không bị tẩy xóa thông tin; Parking list không bị tẩy xóa thông tin; Invoice (vận đơn) không bị tẩy xóc thông tin. Thời gian cung cấp đến hết ngày 25/5/2020”.
Hết hạn, Công ty Đại Hữu không đáp ứng được yêu cầu nên Giám đốc Ban 2 có tờ trình gửi UBND TP Cần Thơ xin chủ trương thuê đơn vị giám định độc lập thiết bị y tế. Sau khi họp liên ngành, ngày 29/6/2020 UBND TP Cần Thơ kết luận trách nhiệm đảm bảo chất lượng thiết bị y tế của Dự án đang thuộc Ban 2.
Ngày 31/12/2020, Phó Giám đốc Ban 2 Lê Hiền Khanh ký Công văn 08/BQLDA2-KT gửi Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Cần Thơ đề nghị hỗ trợ xác minh tính pháp lý và nguồn gốc xuất xứ các trang thiết bị y tế do Công ty Đại Hữu cung cấp. Tuy nhiên, đến ngày 21/01/2020 gói thầu đã được thanh toán 100% giá trị hợp đồng. Đây cũng là thời điểm bùng phát dịch bệnh COVID-19 nhưng CDC Cần Thơ xây dựng xong lại không thể hoạt động gây dư luận bức xúc cho đến nay.
Nhà thầu là Công ty Dazhu ký hợp đồng ngày 28/5/2019, thời gian thực hiện 90 ngày thế nhưng theo phản ánh thì gói thầu này ngay trong hợp đồng đã không thực hiện đúng quy định. Cụ thể, hồ sơ dự thầu của Công ty Dazhu đề xuất kỹ thuật không nêu nguồn gốc xuất xứ theo quy định cả 63 danh mục hàng hóa, trong đó có 47 danh mục thiết bị và xe cứu thương là hàng hóa có nguồn gốc xuất nước ngoài. Đề xuất trái quy định của Công ty Dazhu vẫn được Ban 2 công nhận để trúng thầu. Dẫn đến hợp đồng có Điều 6 yêu cầu về chất lượng sản phẩm đã cho phép nhà thầu: “Cung cấp hồ sơ hải quan về nhập khẩu thiết bị: Bản sao tờ khai hải quan không có giá do nhà thầu sao y và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Bản sao do nhà thầu sao y và chịu trách nhiệm trước pháp luật: Invoice không có giá, Parking list, vận đơn (nếu có)”.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP Cần Thơ
Điển hình cho việc không chấp hành quy định gây hậu quả phức tạp ở gói thầu này là việc cung cấp chiếc xe cứu thương giá 831.560.000 đồng (chiếm 48,9% giá trị gói thầu). Hết thời hạn hợp đồng, chiếc xe cứu thương vẫn chưa có, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ có công văn yêu cầu báo cáo nguyên nhân chậm trễ. Ban 2 và nhà thầu vội thực hiện và sáng ngày 18/6/2021, đại diện Ban 2 cùng CDC Cần Thơ lập biên bản nghiệm thu chiếc xe cứu thương, đánh giá “đạt yêu cầu”.
Ngay sau đó, ngày 21/6/2021, Phòng Kế toán Ban 2 gửi UBND TP Cần Thơ báo cáo về việc đấu thầu chiếc xe cứu thương không đúng theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu và các quy định của Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013; Nghị định số 63/NĐ-CP ngày 26/6/2014 của Chính Phủ và Thông tư số 05/2015/TT-BKHĐT ngày 16/5/2015 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết lập hồ sơ mời thầu. Báo cáo khẳng định hợp đồng cho nhà thầu được sử dụng tờ khai hải quan không có giá (tẩy xóa) là không đúng quy định hiện hành của pháp luật về quản lý hàng hóa nhập khẩu và quy định của Luật Kế toán.
Báo cáo này còn phát hiện, theo hợp đồng thì xe cứu thương có động cơ Diesel 2.476 cc, giá hợp đồng 831.560.000 đồng nhưng thực tế nhà thầu cung cấp xe có động cơ xăng 2.350 cc và giá theo giá tính thuế của cơ quan hải quan là 457.661.520 đồng. Việc thay đổi động cơ xe cứu thương chưa được cơ quan có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt lại là không đúng trình tự thủ tục về quản lý đầu tư công.
Báo cáo của Phòng Kế toán Ban 2 đề xuất để có thể đưa xe vào hoạt động phục vụ nhu cầu phòng chống dịch bệnh cần tạm thời lập hồ sơ quyết toán trình Sở Tài chính thẩm tra, trình phê duyệt quyết toán dự án hoàn thành xe cứu thương với giá được cơ quan hải quan tính thuế là 457.661.520 đồng. Đặc biệt là đề nghị không để các cá nhân liên quan sai phạm tham gia vào quá trình xử lý tồn đọng tại Ban 2, vì các cá nhân này không trung thực, có biểu hiện tiêu cực và né tránh trách nhiệm sẽ không thực hiện đúng các quy định pháp luật như trường hợp xe cứu thương đã báo cáo không trung thực, gây khó khăn cho cấp thẩm quyền.
Thế nhưng, các vi phạm chưa được khắc phục, Ban 2 vẫn cho làm thủ tục quyết toán và ngày 10/12/2021, gói thầu được UBND TP Cần Thơ phê duyệt quyết toán. Trong đó, chiếc xe cứu thương đã được thanh toán theo giá hợp đồng với động cơ dầu là 831.560.000 đồng, gấp hơn 1,8 lần chiếc xe thực tế với động cơ xăng.