Mở rộng cơ chế bán điện dư từ điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ

Đáng chú ý, Nghị định đã sửa đổi, bổ sung quy định về cơ chế mua bán sản lượng điện dư của nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ theo hướng mở rộng phạm vi áp dụng và nâng tỷ lệ sản lượng điện dư được phép bán lên lưới.

Theo quy định mới, các nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ được bán sản lượng điện dư bao gồm: hệ thống của hộ gia đình sử dụng nhà ở riêng lẻ; hệ thống đấu nối với lưới điện quốc gia tại cấp điện áp hạ áp; hệ thống lắp đặt tại khu vực miền núi, biên giới, hải đảo có lưới điện nhưng chưa đấu nối, liên kết với hệ thống điện quốc gia; hệ thống lắp đặt tại công trình là tài sản công; cùng các nguồn điện mặt trời mái nhà khác có đấu nối với hệ thống điện quốc gia và thuộc quy mô công suất phát triển theo quy hoạch phát triển điện lực, kế hoạch thực hiện quy hoạch phát triển điện lực hoặc phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong quy hoạch tỉnh.

Đối với nguồn điện mặt trời mái nhà lắp đặt tại công trình là tài sản công, việc mua bán sản lượng điện dư phải bảo đảm tuân thủ quy định của Nghị định, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công và các quy định pháp luật có liên quan, đồng thời phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của bên bán điện dư.

Một nội dung đáng chú ý khác là Nghị định đã nâng mức trần sản lượng điện dư được phép mua bán. Theo đó, sản lượng điện dư bao gồm điện năng phát từ nguồn điện mặt trời mái nhà và điện năng từ hệ thống lưu trữ được tích điện từ nguồn điện mặt trời (nếu có), được xác định tại đầu ra của bộ chuyển đổi nghịch lưu (inverter).

Sản lượng điện dư được mua bán theo thỏa thuận giữa bên mua và bên bán nhưng không vượt quá 50% sản lượng điện phát tại đầu ra của nguồn điện mặt trời mái nhà theo cường độ bức xạ. Trước đây, theo quy định tại Nghị định số 58/2025/NĐ-CP, tỷ lệ này chỉ ở mức 20%.

Đáng lưu ý, từ thời điểm Nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2030, các bên được phép thỏa thuận mua bán sản lượng điện dư với tỷ lệ vượt quá 50% trong trường hợp lưới điện tại khu vực đấu nối bảo đảm khả năng tiếp nhận, đồng thời đáp ứng các điều kiện về vận hành an toàn lưới điện và phương thức vận hành hệ thống điện theo quy định.

Riêng đối với các khu vực miền núi, biên giới, hải đảo chưa được cấp điện từ hệ thống điện quốc gia, Nghị định không giới hạn sản lượng điện dư được mua bán. Trong trường hợp này, toàn bộ lượng điện phát lên lưới của bên bán, được đo đếm qua công tơ, sẽ được thanh toán. Khi khu vực được đấu nối với hệ thống điện quốc gia, việc mua bán điện dư sẽ thực hiện theo các quy định chung của Nghị định.

Về giá mua bán sản lượng điện dư, Nghị định quy định giá điện được xác định bằng giá điện năng thị trường điện bình quân của năm trước liền kề do đơn vị điều hành giao dịch thị trường điện công bố.

Trường hợp giá điện năng thị trường điện bình quân cao hơn mức giá tối đa của khung giá phát điện đối với điện mặt trời mặt đất không có pin lưu trữ tương ứng theo từng miền, giá mua bán sản lượng điện dư sẽ được xác định bằng mức giá tối đa của khung giá phát điện này (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng).

Bên cạnh đó, tổ chức, cá nhân bán sản lượng điện dư phải thực hiện thủ tục cấp giấy phép hoạt động điện lực, trừ các trường hợp thuộc diện được miễn giấy phép theo quy định của pháp luật.

Việc sửa đổi các quy định về cơ chế mua bán điện dư được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, góp phần khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo, giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia và thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng theo định hướng phát triển bền vững.