Các chuyên gia bảo tồn cùng Giáo hội Phật giáo Việt Nam khẳng định: Từ bi phải đi liền với trí tuệ, việc ngừng mua rùa phóng sinh mới là cách tích đức chuẩn mực và bảo vệ thiên nhiên bền vững.

Hơn 11.000 cá thể rùa bị buôn bán chỉ trong 6 tháng

Theo Cơ sở dữ liệu vi phạm về động vật hoang dã của Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV), chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị này đã ghi nhận 353 vụ buôn bán rùa, liên quan đến 11.613 cá thể, bộ phận và sản phẩm từ rùa bị quảng cáo, giao dịch trái phép.

Bên cạnh nhu cầu nuôi làm cảnh, thói quen mua rùa phóng sinh dịp lễ Tết, đặc biệt là mùa Vu Lan, chính là động cơ thúc đẩy thị trường đen này phát triển.

Bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc ENV, nhấn mạnh: "Mỗi cá thể rùa được mua để phóng sinh đồng nghĩa với việc sẽ có thêm nhiều cá thể khác bị săn bắt từ tự nhiên để phục vụ nhu cầu này. Không mua rùa chính là cách tốt nhất để thể hiện lòng từ bi, góp phần chấm dứt nạn săn bắt và mang lại sự bình yên thực sự cho gia đình."

Hệ lụy sinh thái và rủi ro pháp lý

Mua rùa phóng sinh không chỉ khiến các loài rùa bị săn bắt và buôn bán trái phép mà còn có thể gây ra nhiều hệ lụy cho môi trường và xã hội. Có nhiều trường hợp rùa bị thả vào môi trường không phù hợp nên không thể sinh tồn. Ngược lại, nếu phóng sinh các loài rùa ngoại lai vào tự nhiên, đặc biệt là loài ngoại lai xâm hại như rùa tai đỏ, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái bản địa, và làm gia tăng nguy cơ phát tán dịch bệnh.

Ngoài ra, hầu hết các loài rùa hiện đang được buôn bán trên thị trường đều thuộc diện được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt. Các hành vi mua bán, vận chuyển hoặc nuôi nhốt trái phép các loài bị cấm hoặc những loài khác mà không đảm bảo nguồn gốc hợp pháp có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định hiện hành.

Giáo hội Phật giáo Việt Nam: "Từ bi phải đi liền với trí tuệ"

Nhằm lan tỏa tinh thần phóng sinh đúng cách, ngày 16/3/2026, Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Cục Cảnh sát Phòng, chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an) đã ký kết kế hoạch phối hợp số 01/KHPH-CSMT-GHPGVN-LNKN nhằm tuyên truyền, hướng dẫn Tăng Ni, Phật tử thực hành phóng sinh đúng cách góp phần bảo vệ đa dạng sinh học giai đoạn 2026 – 2028.

Thượng toạ Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự đại diện Giáo hội Phật Giáo Việt Nam, chia sẻ: “Việc thực hành phóng sinh xuất phát từ quan điểm từ bi, mong muốn bảo vệ và tôn trọng sự sống muôn loài của đạo Phật. Thế nhưng từ bi phải luôn đi liền với trí tuệ. Việc mua rùa hay các loài động vật hoang dã để phóng sinh trong mùa Vu Lan không những không mang lại phước thiện, mà còn vô tình tiếp tay cho nạn săn bắt và buôn bán trái phép, đẩy muôn loài hoang dã vào cảnh đau khổ và tàn phá tự nhiên. Phước đức lớn nhất có thể tích lũy trong mùa báo hiếu chính là bảo vệ sự sống của muôn loài ngay tại ngôi nhà tự nhiên của chúng, nuôi dưỡng lòng thương yêu bằng sự hiểu biết mới là chính pháp.”

Nhân dịp lễ Vu Lan năm nay, ENV kêu gọi cộng đồng thay đổi thói quen: Nói "không" với việc mua bán rùa phóng sinh là hành động thiết thực nhất để bảo vệ đa dạng sinh học của đất nước.