Theo báo cáo tổng kết nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin năm 2026, sơ kết giai đoạn 1 Chiến dịch 500 ngày đêm trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng, toàn tỉnh hiện có 12 nghĩa trang liệt sĩ với 13.228 phần mộ.

Qua khảo sát, có 4.776 mộ chưa xác định được thông tin, cần lấy mẫu hài cốt để giám định ADN.

Đây là nhiệm vụ có nhiều khó khăn do thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ ngày càng ít và độ chính xác suy giảm theo thời gian.

Nhiều nhân chứng trực tiếp tham gia chiến đấu đã già yếu, trí nhớ giảm sút hoặc qua đời; địa hình chiến trường xưa cũng thay đổi đáng kể do quá trình phát triển kinh tế - xã hội, mở rộng đô thị và sản xuất nông, lâm nghiệp.

Bên cạnh đó, các nghĩa trang liệt sĩ được nâng cấp, tôn tạo qua nhiều thời kỳ, kết cấu phần mộ kiên cố, phức tạp, gây khó khăn cho việc lấy mẫu sinh phẩm.

Nhiệm vụ triển khai trên diện rộng, trong khi lực lượng thực hiện lần đầu tiếp cận công việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ nên cần thời gian tích lũy kinh nghiệm.

Bàn giao 3.625 mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN

Dù còn nhiều khó khăn, công tác lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ trên địa bàn tỉnh đã hoàn thành ngày 12/8/2026, sớm hơn thời hạn tỉnh giao 3 tháng.

Trong tổng số 4.776 mộ cần lấy mẫu, có 3.625 mộ đủ điều kiện lấy mẫu sinh phẩm, đạt tỷ lệ 75,9%.

Số còn lại gồm 1.151 mộ không đủ điều kiện lấy mẫu do hài cốt đã tiêu biến. Nghĩa trang liệt sĩ Bình Thuận là nơi có tỷ lệ lấy mẫu thành công cao nhất, đạt 87,2%.

Đến ngày 15/9/2026, tỉnh đã hoàn thành vận chuyển, bàn giao toàn bộ 3.625 mẫu hài cốt liệt sĩ cho Viện Pháp y Quân đội, Bộ Quốc phòng để phục vụ giám định ADN.

Cùng với đó, Công an tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an) và đơn vị thu mẫu GeneViet tổ chức 16 điểm thu nhận mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ tập trung. Kết quả, đã thu nhận 1.371/1.366 mẫu theo dòng mẹ, đạt 100,37% chỉ tiêu.

Đối với những trường hợp thân nhân già yếu, bệnh nặng, không thể đi lại, tỉnh thành lập 3 tổ thu nhận mẫu lưu động, trực tiếp đến gia đình lấy mẫu cho 46 người.

Công tác giám định ADN bước đầu ghi nhận kết quả cụ thể. Sở Nội vụ phối hợp với cơ quan chuyên môn lấy mẫu, gửi giám định gen; đồng thời phối hợp với Sở Nội vụ tỉnh Bắc Ninh thực hiện giám định ADN đối với một hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Bình Thuận.

Kết quả phân tích của Trung tâm Giám định ADN thuộc Viện Công nghệ sinh học xác định mẫu ADN trùng khớp với thân nhân liệt sĩ Nguyễn Văn Sỹ. Sau đó, Sở Nội vụ đã ban hành quyết định xác định danh tính, thực hiện khắc sửa thông tin trên bia mộ theo quy định.

Quy tập 26 hài cốt liệt sĩ, tiếp tục mở rộng tìm kiếm

Song song với nhiệm vụ lấy mẫu, từ đầu năm 2026 đến nay, Lâm Đồng đã tổ chức 32 đợt khảo sát, tìm kiếm, huy động hơn 799 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia.

Lực lượng chức năng đào xới khoảng 2.192,5m³ đất đá, tìm kiếm và quy tập được 26 hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin.

Trong số này, 17 hài cốt đã được lấy mẫu sinh phẩm; 9 trường hợp hài cốt đã tiêu biến hoàn toàn.

Đáng chú ý, đợt tìm kiếm tại xã Hòa Thắng từ ngày 21 đến 23/7/2026 đã phát hiện 12 hài cốt liệt sĩ, trong đó 8 hài cốt được lấy mẫu sinh phẩm và số hóa thông tin.

Để phục vụ nhiệm vụ, ngày 10/7/2026, Bộ Quốc phòng ban hành quyết định thành lập Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (lâm thời) thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng, Quân khu 7, với quân số 37 cán bộ, chiến sĩ. Ban Chỉ đạo tỉnh cũng thành lập một tổ công tác chuyên ngành, 5 tổ lấy mẫu chuyên trách cùng các tổ phục vụ.

Công tác thông tin, tuyên truyền được triển khai trên nhiều nền tảng, từ báo chí, phát thanh, truyền hình đến mạng xã hội. Qua đó, tỉnh tiếp nhận 70 thông tin liên quan, trong đó có 45 thông tin có giá trị cao để xác minh, tổ chức khảo sát thực tế.

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh phối hợp thực hiện hơn 50 tin truyền hình, 5 phóng sự thời sự, 112 tin, bài báo in và hơn 135 tin trên báo điện tử, Báo Quân khu 7.

Riêng các thông tin về kết quả lấy mẫu hằng ngày được lan tỏa trên các nhóm Zalo, fanpage địa phương, thu hút hơn 25.000 lượt tương tác và khoảng 1,15 triệu lượt tiếp cận.

Phấn đấu quy tập ít nhất 100 hài cốt liệt sĩ trong năm 2027

Bước sang năm 2027 và giai đoạn 2 Chiến dịch 500 ngày đêm, Lâm Đồng xác định tiếp tục đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN kết hợp phương pháp thực chứng, bảo đảm tính khoa học, chính xác.

Tỉnh đặt mục tiêu trong năm 2027 khảo sát, tìm kiếm, quy tập đạt và vượt 100 hài cốt liệt sĩ trên địa bàn; đồng thời hoàn thiện việc lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đợt 2.

Trong giai đoạn 2 chiến dịch, tỉnh phấn đấu tìm kiếm, quy tập thêm 100 hài cốt liệt sĩ. Toàn bộ hài cốt liệt sĩ mới quy tập sẽ được lấy mẫu sinh phẩm, số hóa và lập hồ sơ phục vụ giám định ADN.

Địa phương cũng sẽ khảo sát, xây dựng kế hoạch lấy mẫu bổ sung đối với những phần mộ có một phần thông tin nhưng chưa xác định được danh tính.

Để thực hiện mục tiêu, tỉnh tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ, danh sách liệt sĩ; khai thác cơ sở dữ liệu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường thu thập thông tin từ cựu chiến binh, nhân chứng, người dân.

Đồng thời, tập trung khảo sát, tìm kiếm tại những địa điểm đã có thông tin kết luận; phối hợp lấy mẫu đối với các phần mộ chưa xác định được danh tính sau khi rà soát bằng phương pháp thực chứng.

Tỉnh cũng đặt yêu cầu kiện toàn lực lượng, bổ sung phương tiện, trang thiết bị phục vụ nhiệm vụ; bảo đảm đầy đủ chế độ, chính sách cho cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tham gia.

Công tác kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết và khen thưởng sẽ tiếp tục được thực hiện nhằm kịp thời động viên các tập thể, cá nhân có thành tích.

Việc đẩy nhanh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn thể hiện trách nhiệm, sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, góp phần đáp ứng nguyện vọng của thân nhân và gia đình liệt sĩ.