Trước thực trạng đó, Công an tỉnh Cà Mau phối hợp Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tăng cường kiểm tra, tuyên truyền, chủ động ngăn chặn vi phạm ngay từ các cửa biển.

Siết chặt kiểm soát, phòng ngừa ma túy từ gốc

Với đặc thù là tỉnh có đội tàu khai thác thủy sản lớn, hệ thống cửa biển, cảng cá tập trung đông phương tiện và lao động nghề biển, Cà Mau luôn xác định công tác bảo đảm an ninh trật tự trên biển là nhiệm vụ quan trọng.

Những chuyến biển kéo dài nhiều ngày, thậm chí hàng tháng khiến thuyền viên phải làm việc trong điều kiện khắc nghiệt, thường xuyên đối mặt với áp lực về thời gian, sức khỏe và cường độ lao động.

Lợi dụng đặc thù này, tệ nạn ma túy có nguy cơ xâm nhập vào môi trường nghề biển, nhất là khi một bộ phận lao động còn có nhận thức sai lệch về tác dụng của các chất kích thích.

Thực tế cho thấy, việc sử dụng ma túy không giúp người lao động tỉnh táo hay tăng sức bền như nhiều người lầm tưởng. Ngược lại, ma túy làm suy giảm khả năng nhận thức, dễ dẫn đến mất kiểm soát hành vi, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn của cả con tàu giữa biển khơi.

Một thuyền viên sử dụng ma túy trong quá trình điều khiển, vận hành phương tiện có thể gây ra những hậu quả khó lường như tai nạn lao động, va chạm tàu thuyền hoặc phát sinh mâu thuẫn giữa các thành viên trên tàu.

Nhận diện rõ nguy cơ này, Công an tỉnh Cà Mau đã phối hợp với Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh triển khai kế hoạch rà soát, kiểm tra, xét nghiệm chất ma túy trong cơ thể đối với thuyền viên tàu cá và người lao động hoạt động nghề biển.

Theo đó, lực lượng chức năng tổ chức kiểm tra tại các cảng cá, bến neo đậu, trạm kiểm soát biên phòng; trực tiếp xuống từng phương tiện đang neo đậu, làm thủ tục xuất, nhập bến để kiểm tra giấy tờ, rà soát nhân thân và tiến hành test nhanh ma túy đối với thuyền viên.

Điểm khác biệt trong cách làm lần này là lực lượng chức năng không chỉ tập trung vào việc phát hiện, xử lý vi phạm mà chú trọng hơn đến công tác phòng ngừa.

Trong quá trình kiểm tra, cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tuyên truyền, giải thích để chủ tàu và thuyền viên hiểu rõ tác hại của ma túy, trách nhiệm chấp hành pháp luật và nguy cơ mất an toàn nếu để ma túy xuất hiện trên tàu cá.

Thượng tá Trần Văn Đức, Trưởng Công an phường Hiệp Thành cho biết, ngay sau khi Giám đốc Công an tỉnh ban hành kế hoạch, đơn vị đã phối hợp Đồn Biên phòng Nhà Mát tổ chức kiểm tra hành chính, test nhanh chất ma túy đối với các thuyền viên trên địa bàn.

Trong ngày đầu ra quân, lực lượng chức năng đã kiểm tra hơn 10 phương tiện đánh bắt với 58 thuyền viên. Kết quả, 100% mẫu xét nghiệm đều âm tính với chất ma túy.

Theo Thượng tá Trần Văn Đức, kết quả này là tín hiệu tích cực trong công tác phòng ngừa, góp phần tạo sự yên tâm cho chủ tàu, thuyền viên và gia đình ngư dân trước mỗi chuyến ra khơi.

“Việc kiểm tra không chỉ nhằm phát hiện vi phạm mà quan trọng hơn là nâng cao ý thức của người lao động, giúp mỗi thuyền viên hiểu rằng giữ mình tránh xa ma túy cũng chính là bảo vệ sự an toàn của cả chuyến biển”, Thượng tá Trần Văn Đức chia sẻ.

Chủ động phòng ngừa để giữ bình yên trên biển

Theo Đại tá Đặng Văn Hữu, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Cà Mau, việc sử dụng ma túy trong môi trường lao động trên biển không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng, tài sản của ngư dân.

“Người sử dụng ma túy có thể rơi vào trạng thái ảo giác, mất khả năng kiểm soát hành vi, từ đó dẫn đến tai nạn lao động, đâm va tàu thuyền, mâu thuẫn giữa các thuyền viên hoặc phát sinh các vụ việc gây mất an ninh trật tự trên biển”, Đại tá Đặng Văn Hữu cho biết.

Từ thực tế địa bàn, công tác phòng ngừa phải được thực hiện ngay từ khi phương tiện còn ở bến, bởi một khi ma túy xuất hiện trên tàu cá, nguy cơ không chỉ dừng lại ở một cá nhân mà có thể ảnh hưởng đến toàn bộ những người đang cùng lao động trên biển.

Bên cạnh công tác kiểm tra, lực lượng Công an và BĐBP tỉnh Cà Mau còn chú trọng đổi mới phương thức tuyên truyền, đưa pháp luật đến gần hơn với ngư dân.

Thay vì tổ chức các buổi tuyên truyền tập trung, lực lượng chức năng lựa chọn hình thức tuyên truyền trực tiếp tại cầu cảng, trạm kiểm soát biên phòng, nơi các chủ tàu, tài công và thuyền viên thường xuyên có mặt trong quá trình chuẩn bị chuyến biển.

Nội dung tuyên truyền được xây dựng sát với thực tế, tập trung vào tác hại của ma túy, những thủ đoạn lôi kéo của tội phạm, các quy định xử lý hành vi sử dụng, tàng trữ, chứa chấp ma túy; đồng thời phân tích những nguy cơ mất an toàn khi người lao động sử dụng chất kích thích trong quá trình làm việc.

Cùng với đó, ngư dân còn được phổ biến các quy định liên quan đến chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), quy định về xuất, nhập bến, ranh giới vùng biển Việt Nam và kỹ năng xử lý tình huống khi xảy ra sự cố trên biển.

Ông Vũ Văn Anh, một ngư dân nhiều năm hoạt động tại vùng biển Gành Hào chia sẻ, nghề biển vốn đã đối mặt với nhiều khó khăn, nguy hiểm. Vì vậy, mỗi thuyền viên cần giữ sự tỉnh táo, chấp hành pháp luật để bảo đảm an toàn cho bản thân và những người cùng làm việc trên tàu.

Theo ông Vũ Văn Anh, trước đây một số lao động còn có suy nghĩ sử dụng chất kích thích để chống buồn ngủ, tăng khả năng thức đêm khi đánh bắt. Tuy nhiên, qua công tác tuyên truyền, nhiều người đã nhận thức rõ đây là hành vi nguy hiểm, có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho chính mình và cả tập thể.

Từ những hoạt động tuyên truyền, kiểm tra, nhiều chủ tàu, tài công và thuyền viên đã chủ động ký cam kết không sử dụng, không chứa chấp ma túy; đồng thời không tuyển dụng người có biểu hiện nghiện ma túy làm việc trên phương tiện của mình.

Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao trách nhiệm của chủ tàu trong quản lý lao động, bởi mỗi phương tiện đánh bắt không chỉ là tài sản lớn của gia đình ngư dân mà còn là nơi hàng chục con người cùng sinh hoạt, làm việc trong thời gian dài giữa biển khơi.

Thực tế cho thấy, việc kiểm tra, xét nghiệm chất ma túy đối với thuyền viên không đơn thuần là một biện pháp xử lý hành chính mà là giải pháp phòng ngừa từ sớm, góp phần xây dựng môi trường lao động an toàn, giảm nguy cơ tai nạn và giữ vững an ninh trật tự trên tuyến biển.

Với phương châm “đi từng bến, đến từng tàu”, sự phối hợp giữa lực lượng Công an và BĐBP tỉnh Cà Mau đang từng bước tạo nên “lá chắn” phòng ngừa ma túy tại các cửa biển. Qua đó, không chỉ bảo vệ sức khỏe, tính mạng của ngư dân mà còn góp phần để những chuyến tàu vươn khơi an toàn, phát triển kinh tế biển gắn với nhiệm vụ giữ gìn chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.