Chủ động kiểm soát nguy cơ từ tiền chất

Với địa bàn quản lý rộng, tập trung nhiều cảng biển, khu công nghiệp, khu chế xuất và hoạt động sản xuất, kinh doanh xuất nhập khẩu sôi động, công tác kiểm soát hóa chất, tiền chất tại Chi cục Hải quan khu vực II đặt ra yêu cầu cao về nghiệp vụ và khả năng nhận diện rủi ro.

Trong đó, việc phân biệt, xác định chính xác thành phần hóa chất, mục đích sử dụng và đối chiếu với danh mục tiền chất thuộc diện quản lý là khâu quan trọng nhằm phòng ngừa nguy cơ bị lợi dụng.

Hải quan khu vực II tăng cường kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu, chủ động phòng ngừa nguy cơ tiền chất bị lợi dụng sản xuất ma túy.

Theo báo cáo kết quả công tác đến ngày 30/9/2026, toàn Chi cục đã tiến hành kiểm tra 9 vụ việc liên quan đến tiền chất, qua đó xử lý 4 vụ vi phạm.

Trong số này, có 2 vụ tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 2 liên quan đến vi phạm quy định về xuất nhập khẩu hàng hóa theo hạn ngạch, giấy phép, điều kiện, tiêu chuẩn. Các vụ việc đã bị xử phạt vi phạm hành chính tổng cộng 80 triệu đồng và buộc tái xuất tang vật vi phạm.

Ngoài ra, một vụ việc tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 liên quan đến Công ty Phương Tín hiện đang được trao đổi với Viện kiểm sát.

Một vụ khác liên quan đến Công ty TNHH Vật liệu mới HaoHui VN, phát hiện tiền chất toluene được khai báo trong hỗn hợp hóa chất, đang chờ doanh nghiệp giải trình.

Những vụ việc trên cho thấy công tác kiểm soát tiền chất không chỉ dừng ở việc nhận diện tên hàng khai báo mà còn cần xem xét thành phần thực tế của sản phẩm, đặc tính hóa chất và các điều kiện quản lý tương ứng.

Thực tế này đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát theo hướng quản lý rủi ro, tập trung vào các mặt hàng, loại hình và địa bàn có nguy cơ cao; đồng thời nâng cao khả năng phát hiện những dấu hiệu bất thường trong hồ sơ, chứng từ và quá trình khai báo hàng hóa.

Đây là giải pháp quan trọng để vừa bảo đảm hoạt động xuất nhập khẩu hợp pháp, vừa ngăn ngừa việc lợi dụng cơ chế thương mại để đưa tiền chất vào các hoạt động trái phép.

Siết quản lý tại khu công nghiệp, khu chế xuất

Bên cạnh công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, Chi cục Hải quan khu vực II xác định việc nâng cao hiệu quả quản lý tiền chất cần có sự tham gia của nhiều đơn vị, nhất là tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, nơi tập trung hoạt động sản xuất, kinh doanh và sử dụng hóa chất với quy mô lớn.

Trong kế hoạch công tác quý IV/2026, Chi cục đề ra nhiệm vụ phối hợp với Chi cục Hải quan khu vực V tổ chức tập huấn, bồi dưỡng và trao đổi kinh nghiệm trong quản lý tiền chất, hóa chất xuất nhập khẩu tại các khu công nghiệp, khu chế xuất. Nội dung này được cụ thể hóa tại Kế hoạch số 21739/KH-HQKV2 ngày 16/9/2026.

Thông qua hoạt động phối hợp, tập huấn, đội ngũ công chức hải quan có điều kiện cập nhật, trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, nâng cao kỹ năng nhận diện và quản lý các mặt hàng hóa chất thuộc diện kiểm soát.

Đồng thời, việc tăng cường phối hợp giữa các đơn vị hải quan trên địa bàn cũng góp phần nâng cao tính thống nhất trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, hạn chế những sơ hở trong quản lý đối với nhóm hàng hóa đặc thù.

Song song với đó, Chi cục tiếp tục triển khai Kế hoạch số 21738/KH-HQKV2 ngày 16/9/2026 về tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hướng dẫn và giải đáp vướng mắc về hoạt động xuất nhập khẩu tiền chất cho doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu hóa chất trên địa bàn.

Đây là một trong những giải pháp nhằm giúp doanh nghiệp nắm rõ quy định, chủ động thực hiện đúng trách nhiệm trong khai báo, làm thủ tục và quản lý hàng hóa.

Công tác quản lý tiền chất cũng được đặt trong tổng thể nhiệm vụ phòng, chống ma túy của Chi cục. Ngày 24/7/2026, đơn vị ban hành Kế hoạch số 15878/KH-HQKV2 thực hiện Nghị quyết số 47-NQ/ĐU ngày 22/7/2026 về công tác phòng, chống tội phạm ma túy, hướng tới xây dựng TP.HCM không ma túy vào năm 2030.

Cùng với đó, Chi cục triển khai các chỉ đạo tăng cường kiểm soát hóa chất, tiền chất của Cục Hải quan, trong đó có Công văn số 19307/CHQ-ĐTCBL ngày 23/7/2026.

Trong thời gian tới, việc kiểm soát tiền chất cần tiếp tục được thực hiện đồng bộ từ khâu tiếp nhận, phân tích thông tin hàng hóa đến kiểm tra hồ sơ, giám sát hoạt động xuất nhập khẩu và phối hợp với các cơ quan chức năng.

Đặc biệt, tại những địa bàn tập trung hoạt động sản xuất, kinh doanh hóa chất, việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm tuân thủ của doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa nguy cơ tiền chất bị sử dụng sai mục đích.

Với định hướng kết hợp giữa kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, tập huấn nghiệp vụ và tuyên truyền pháp luật, Hải quan khu vực II đang từng bước củng cố hiệu quả quản lý đối với nhóm hàng hóa có nguy cơ cao.

Đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn của ngành hải quan mà còn là một mắt xích quan trọng trong công tác phòng, chống ma túy, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự và xây dựng môi trường sản xuất, kinh doanh an toàn, lành mạnh.