Cảnh báo tai nạn chết người từ vỉ thuốc
Một sơ suất khi uống thuốc có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng, đặc biệt ở người cao tuổi.
Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (BV ĐHYD) vừa tiếp nhận một cụ bà uống nhầm vỉ thuốc.
Theo đó, người bệnh nhập Khoa Cấp cứu bệnh viện sau một ngày đau bụng, buồn nôn, sốt cao và khó thở.
Kết quả chụp CT bụng gợi ý thủng đại tràng do dị vật. Trong cuộc phẫu thuật cấp cứu, các bác sĩ phát hiện một viên thuốc còn nguyên vỉ có cạnh sắc đâm thủng đại tràng, gây ổ áp xe và nhiễm khuẩn nặng.
Dù được phẫu thuật, điều trị kháng sinh, thở máy và lọc máu liên tục, người bệnh vẫn diễn tiến sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan và không qua khỏi. Đáng chú ý, cả người bệnh và gia đình đều không biết viên thuốc đã bị nuốt cùng vỉ từ thời điểm nào.
Theo thống kê của BV ĐHYD, từ tháng 1/2025 đến tháng 8/2026, bệnh viện ghi nhận 9 trường hợp nuốt nhầm viên thuốc còn nguyên vỉ phải can thiệp nội soi hoặc phẫu thuật.
Trong đó, 8 trường hợp được nội soi gắp dị vật, phần lớn vỉ thuốc mắc tại thực quản; một trường hợp bị thủng ruột non, phải phẫu thuật cắt đoạn ruột.
Theo ThS DS Nguyễn Quan Như Hảo, Khoa Dược, BV ĐHYD, vỉ thuốc gồm phần nhựa giữ viên thuốc và màng nhôm. Khi bị cắt thành từng ô nhỏ, mảnh vỉ có thể tạo ra các góc nhọn, cạnh sắc, gây tổn thương thực quản, dạ dày hoặc ruột nếu bị nuốt.
Khi đường tiêu hóa bị thủng, vi khuẩn và chất chứa trong lòng ruột có thể thoát ra ngoài, gây áp xe, viêm phúc mạc, nhiễm khuẩn nặng, thậm chí sốc và suy đa cơ quan.
Việc phát hiện dị vật cũng không dễ dàng do người bệnh có thể không nhớ đã nuốt nhầm, triệu chứng xuất hiện muộn và dễ nhầm với bệnh lý khác. Mảnh vỉ thuốc đôi khi khó phát hiện trên phim X-quang, thậm chí cả CT.
Nguy cơ cao hơn ở người cao tuổi phải dùng nhiều loại thuốc, đặc biệt khi thị lực kém, run tay, đeo hàm giả hoặc suy giảm trí nhớ. Thói quen cắt vỉ thành từng ô nhỏ để chuẩn bị thuốc sẵn cũng có thể khiến người dùng nhầm lẫn giữa viên đã bóc và viên còn nguyên vỉ.
Các chuyên gia khuyến cáo, khi nghi ngờ nuốt phải viên thuốc còn nguyên vỉ, người bệnh cần đến Khoa Cấp cứu ngay, kể cả khi chưa có triệu chứng.
Những dấu hiệu như khó nuốt, nuốt đau, đau ngực, đau bụng, nôn, sốt, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen, có máu cần được đặc biệt lưu ý. Nếu khó thở, nghẹt thở, lơ mơ hoặc bất tỉnh, cần gọi cấp cứu 115.
Người bệnh không nên tự gây nôn, móc họng hoặc cố nuốt cơm, chuối để đẩy dị vật xuống vì có thể khiến tổn thương nghiêm trọng hơn. Không tự dùng thuốc nhuận tràng hoặc chỉ uống thuốc giảm đau, hạ sốt rồi theo dõi tại nhà.
Nếu có thể, hãy mang theo phần vỉ còn lại hoặc đơn thuốc đang sử dụng để cung cấp thông tin cho bác sĩ, nhưng không trì hoãn việc đến bệnh viện.
Để phòng tránh, người sử dụng thuốc nên ghi nhớ 4 bước “Nhìn - Bóc - Kiểm - Uống”: chuẩn bị thuốc ở nơi đủ sáng, kiểm tra đúng loại và liều dùng; lấy viên thuốc hoàn toàn khỏi vỉ; kiểm tra không còn mảnh nhựa, nhôm rồi mới uống theo hướng dẫn. Tuyệt đối không đưa ô thuốc còn nguyên vỉ vào miệng để cắn, ngậm hoặc mút.
Với người cao tuổi, người nhìn kém hoặc hay quên, người thân cần hỗ trợ chuẩn bị và kiểm tra thuốc trước khi uống. Việc sử dụng hộp chia thuốc nên được trao đổi với dược sĩ vì không phải loại thuốc nào cũng phù hợp để lấy khỏi bao bì từ trước. Người thường xuyên khó nuốt, ho hoặc sặc khi uống thuốc cũng cần được tư vấn cách sử dụng phù hợp.
An toàn dùng thuốc không chỉ là đúng loại, đúng liều và đúng thời điểm mà còn bắt đầu từ việc kiểm tra kỹ từng viên trước khi uống. Một thao tác đơn giản có thể giúp phòng tránh những tai nạn đáng tiếc, nhất là ở người cao tuổi và người phải sử dụng nhiều loại thuốc mỗi ngày.