Thời gian gần đây, có luồng dư luận đặt vấn đề về việc lấy bản án từ Cổng công bố bản án của Tòa án nhân dân tối cao (TANDTC) để phân tích pháp luật có vi phạm pháp luật không?

Theo quan điểm của nhiều chuyên gia, luật sư cho rằng, việc lấy bản án từ Cổng công bố bản án của TANDTC để phân tích pháp luật không vi phạm pháp luật, nếu việc sử dụng nhằm mục đích nghiên cứu, học tập, bình luận, phân tích, tuyên truyền và phổ biến pháp luật một cách trung thực, khách quan.
Thậm chí, đây còn chính là một trong những mục tiêu mà TANDTC hướng tới khi xây dựng Cổng công bố bản án và ban hành Nghị quyết số 03/2017/NQ-HĐTP về việc công bố bản án, quyết định trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án.
Bản án được công bố là để xã hội tiếp cận.
Nghị quyết 03/2017/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TANDTC xác định, việc công bố bản án nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch của hoạt động xét xử, tạo điều kiện cho cơ quan, tổ chức, cá nhân tiếp cận và nghiên cứu các phán quyết của Tòa án.
Trong nhiều năm qua, các trường đại học luật, luật sư, thẩm phán, kiểm sát viên, nhà báo, giảng viên và các cơ quan truyền thông đều đang sử dụng nguồn dữ liệu này để nghiên cứu và phổ biến kiến thức pháp luật.
Phân tích bản án khác hoàn toàn với việc xâm phạm quyền riêng tư.
Nhiều người nhầm lẫn rằng đăng lại hoặc phân tích bản án là vi phạm pháp luật.
Thực tế không phải vậy.
Bởi trước khi công bố, Tòa án đã thực hiện việc mã hóa các thông tin cá nhân, bí mật gia đình, bí mật kinh doanh và các dữ liệu cần bảo vệ theo quy định của Nghị quyết 03/2017/NQ-HĐTP.
Do đó, khi luật sư hoặc nhà nghiên cứu sử dụng bản án đã được công bố để phân tích pháp lý thì về nguyên tắc không phải là hành vi tiết lộ bí mật đời tư.
Luật sư bình luận bản án là hoạt động nghề nghiệp bình thường.
Trong hoạt động hành nghề luật sư, việc nghiên cứu và bình luận bản án không chỉ hợp pháp mà còn góp phần làm sáng tỏ cách áp dụng pháp luật của Tòa án.
Rất nhiều bài viết chuyên môn hiện nay được xây dựng từ các bản án đã công bố để:
* Phân tích quan điểm xét xử;
* Chỉ ra những điểm mới trong áp dụng pháp luật;
* So sánh các đường lối giải quyết tranh chấp;
* Tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người dân;
* Đề xuất hoàn thiện chính sách pháp luật.
Có thể nói, nếu sử dụng đúng mục đích thì việc lấy bản án từ Cổng công bố bản án của TANDTC để nghiên cứu, bình luận, giảng dạy hoặc tuyên truyền pháp luật không những không vi phạm pháp luật mà còn góp phần lan tỏa kiến thức pháp lý, nâng cao nhận thức pháp luật trong xã hội. Chính sách công khai bản án được xây dựng để người dân tiếp cận công lý, chứ không phải để các bản án nằm yên trong kho lưu trữ của Tòa án.