Bài 2: Mở rộng bệnh viện công, từng bước giảm áp lực quá tải
Chủ trương khai thác quỹ nhà, đất công và các cơ sở y tế dôi dư sau sắp xếp đang từng bước phát huy hiệu quả tại nhiều bệnh viện công ở TP.HCM. Từ những cơ sở vật chất vốn chật hẹp, quá tải kéo dài, nhiều bệnh viện đã có thêm không gian khám chữa bệnh, nâng cao chất lượng phục vụ, cải thiện trải nghiệm của người bệnh và tăng năng lực tiếp nhận trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn.
Chủ trương khai thác quỹ nhà, đất công và các cơ sở y tế dôi dư sau sắp xếp đang từng bước phát huy hiệu quả tại nhiều bệnh viện công ở TP.HCM. Từ những cơ sở vật chất vốn chật hẹp, quá tải kéo dài, nhiều bệnh viện đã có thêm không gian khám chữa bệnh, nâng cao chất lượng phục vụ, cải thiện trải nghiệm của người bệnh và tăng năng lực tiếp nhận trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn.
Là bệnh viện chuyên khoa đầu ngành của khu vực phía Nam, Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM nhiều năm qua luôn trong tình trạng quá tải do hạ tầng hạn chế.
Theo PGS TS BS CKII Lê Trần Quang Minh - Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM, trước khi tiếp nhận cơ sở mới, bệnh viện hoạt động chủ yếu tại khu A, cơ sở được tiếp quản từ năm 1975, được xây dựng từ nhiều năm trước đó.
Trong khi đó, khu D hoàn thành năm 2018 chủ yếu phục vụ khám ngoại trú, thính học và một số phòng chức năng. Phần lớn hoạt động điều trị nội trú vẫn tập trung tại khu cũ với khoảng 180 giường bệnh, thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải, nhất là vào mùa cao điểm.
"Mỗi năm bệnh viện khám cho khoảng 600.000-700.000 lượt người bệnh và thực hiện gần 800.000 lượt điều trị, bao gồm điều trị ngoại trú, nội soi và nhiều kỹ thuật chuyên khoa khác. Có thời điểm số bệnh nhân nội trú vượt quá công suất", bác sĩ Lê Trần Quang Minh cho biết.
Nhằm tháo gỡ tình trạng này, bệnh viện đã được Thành ủy, UBND TP.HCM và Sở Y tế TP.HCM quan tâm bố trí tiếp nhận tòa nhà 114-116-118 Trần Quốc Thảo (đối diện cơ sở chính) được xây dựng cho Bệnh viện Quận 3 trước đây nhưng chưa đưa vào sử dụng. Sau khi cải tạo, bổ sung trang thiết bị phù hợp với chuyên ngành tai mũi họng, cơ sở mới nhanh chóng được đưa vào vận hành.
Theo bác sĩ Lê Trần Quang Minh, cơ sở mới đã góp phần giảm đáng kể áp lực cho khu điều trị hiện hữu. Hiện bệnh viện đã đưa vào hoạt động đầy đủ các khu cấp cứu, chẩn đoán hình ảnh, khám bệnh, điều trị ngoại trú, nội soi, đo thính lực và nhà thuốc.
Đặc biệt, toàn bộ quy trình khám, chẩn đoán và điều trị ngoại trú được bố trí trên cùng một tầng, giúp người bệnh không còn phải di chuyển nhiều như trước, đồng thời rút ngắn thời gian khám chữa bệnh.
Sau khoảng 2,5 tháng đưa vào hoạt động, Khoa Cấp cứu tại cơ sở mới đã tiếp nhận 1.373 lượt bệnh nhân. Khu khám mới với 4 phòng khám, 4 phòng nội soi, 4 phòng điều trị ngoại trú và 4 phòng đo chức năng nghe đã phục vụ 24.433 lượt khám và điều trị, tương đương khoảng 10.000 lượt mỗi tháng.
Cơ sở này cũng giúp bệnh viện đáp ứng tốt hơn chính sách khám bảo hiểm y tế không phân biệt địa giới hành chính và sẵn sàng tham gia chương trình khám sức khỏe toàn dân của TP.HCM.
"Từ thực tiễn tiếp nhận và đưa cơ sở mới vào sử dụng, tôi cho rằng chủ trương của Thành ủy, UBND TP.HCM và Sở Y tế TP.HCM là rất đúng đắn. Việc tận dụng các cơ sở dôi dư không chỉ góp phần giảm tải cho hệ thống y tế mà còn tạo điều kiện để các bệnh viện triển khai thêm nhiều kỹ thuật mới, nhiều hướng phát triển trước đây chưa có điều kiện thực hiện", Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM nhấn mạnh.
.png)
Không chỉ Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM, Bệnh viện Mắt TP.HCM, bệnh viện hạng I trực thuộc Sở Y tế và là tuyến cuối chuyên ngành nhãn khoa khu vực phía Nam cũng nhiều năm đối mặt với áp lực quá tải do lượng người bệnh tăng liên tục.
Theo ThS BS CKII Lê Anh Tuấn - Giám đốc Bệnh viện Mắt TP.HCM, nếu năm 2023 bệnh viện tiếp nhận trung bình khoảng 4.000 lượt khám ngoại trú mỗi ngày thì năm 2024 tăng lên khoảng 4.500 lượt. Từ đầu năm 2025 đến nay, con số này đạt khoảng 5.000 lượt/ngày; những ngày cao điểm có thể lên tới gần 6.000 lượt khám và hơn 700 ca phẫu thuật.
Để giảm tải, bệnh viện đã triển khai nhiều giải pháp như cải tiến quy trình tiếp nhận, tổ chức khám bệnh từ sớm và thông tầm, áp dụng đăng ký khám trực tuyến, đẩy mạnh chuyển đổi số và thanh toán không dùng tiền mặt.
Tuy nhiên, theo bác sĩ Lê Anh Tuấn, khuôn viên cơ sở chính chỉ rộng khoảng 15.000 m² và là công trình được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố nên không còn nhiều dư địa để mở rộng.
Bước ngoặt đến khi bệnh viện được tiếp nhận cơ sở 56 Bà Huyện Thanh Quan, trước đây là phòng khám thuộc Khoa bảo vệ sức khỏe cán bộ (trực thuộc Bệnh viện Nguyễn Trãi). Chỉ sau ba ngày tiếp nhận mặt bằng, Sở Y tế TP.HCM đã thẩm định và chấp thuận cho bệnh viện mở rộng hoạt động khám chữa bệnh tại đây.
Theo Giám đốc Bệnh viện Mắt TP.HCM, việc tiếp nhận cơ sở mới giúp bệnh viện mở rộng không gian, tổ chức lại quy trình khám chữa bệnh theo hướng khoa học hơn, rút ngắn thời gian đăng ký, tiếp nhận và trả kết quả. Khu vực chờ của người bệnh và thân nhân cũng rộng rãi, thuận tiện hơn, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ.
Sau khi tiếp nhận, bệnh viện nhanh chóng sắp xếp mặt bằng theo nguyên tắc một chiều nhằm hạn chế lây nhiễm chéo và tạo thuận lợi cho việc di chuyển giữa các khu vực chức năng.
Theo đó, cơ sở 56 Bà Huyện Thanh Quan được kết nối với cơ sở 58 Bà Huyện Thanh Quan để hình thành Trung tâm khám và điều trị ban ngày gồm khu khám ngoại trú, tư vấn - tầm soát bệnh lý nhãn khoa và phẫu thuật trong ngày với công suất dự kiến từ 800 - 1.000 bệnh nhân mỗi ngày.
Ngay sau khi được cấp phép hoạt động, bệnh viện đã triển khai khám và điều trị lé, khám tầm soát bệnh võng mạc trẻ sinh non, điều trị ngoại trú bệnh glôcôm và thực hiện thủ thuật tiêm nội nhãn với quy mô khoảng 500 người bệnh mỗi ngày.
Trong thời gian tới, bệnh viện sẽ tiếp tục mở rộng thêm nhiều chuyên khoa, đầu tư khu phòng mổ trong ngày, khu cận lâm sàng, trung tâm đào tạo phẫu thuật mô phỏng cùng nhiều hạng mục chuyên sâu khác nhằm đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng tăng của người dân.
Không chỉ các bệnh viện chuyên khoa, việc mở rộng cơ sở cũng đang tạo thêm dư địa phát triển cho các bệnh viện đa khoa tuyến cuối của thành phố.
Cuối tháng 12/2025, Bệnh viện Nhân dân Gia Định chính thức đưa cơ sở 2 tại số 125 Lê Lợi, phường Bến Thành vào hoạt động. Được kế thừa từ hạ tầng của Bệnh viện Đa khoa Sài Gòn trước đây, cơ sở mới không chỉ mở rộng quy mô hoạt động của bệnh viện mà còn trở thành một mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển mạng lưới y tế chất lượng cao của TP.HCM.
Nằm tại khu vực lõi đô thị, nơi tập trung đông dân cư, người lao động và du khách, cơ sở 2 được kỳ vọng đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn về cấp cứu và điều trị chuyên sâu.
Việc bổ sung thêm một bệnh viện đa khoa có năng lực chuyên môn cao ngay trung tâm thành phố giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế nhanh hơn, đồng thời nâng cao khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp và giảm áp lực cho các cơ sở y tế hiện hữu.
Theo định hướng phát triển, cơ sở 2 sẽ là đầu mối tiếp nhận và xử trí cấp cứu quan trọng, phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM trong công tác cấp cứu ngoài bệnh viện và vận chuyển người bệnh.
Sự liên kết này góp phần rút ngắn "thời gian vàng" trong cấp cứu, nâng cao hiệu quả điều trị các trường hợp tai nạn, sự cố y tế cũng như những ca bệnh nặng, phức tạp xảy ra tại khu vực trung tâm.
Trên nền tảng chuyên môn của Bệnh viện Nhân dân Gia Định, một trong những bệnh viện đa khoa hạng I cấp chuyên sâu của thành phố, cơ sở 2 hướng tới trở thành trung tâm điều trị chuyên sâu về cấp cứu, hồi sức, ngoại khoa và nội khoa.
Đồng thời, đây cũng sẽ là địa điểm đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và tăng cường liên thông chuyên môn giữa các đơn vị trong hệ thống y tế TP.HCM.
Trong giai đoạn 2026-2031, bệnh viện sẽ tiếp tục được đầu tư nâng cấp hạ tầng theo chương trình đầu tư công trung hạn đã được HĐND TP.HCM thông qua.
Việc đầu tư đồng bộ sẽ tạo nền tảng để bệnh viện nâng cao chất lượng chuyên môn, từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn y tế quốc tế, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của siêu đô thị hơn 14 triệu dân.
Cùng với việc đưa cơ sở 2 của Bệnh viện Từ Dũ tại Cần Giờ vào hoạt động, cơ sở 2 của Bệnh viện Nhân dân Gia Định là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chủ trương khai thác các cơ sở y tế sau sắp xếp, đồng thời góp phần hiện thực hóa định hướng phát triển hệ thống y tế TP.HCM theo mô hình đa tầng - đa cực - đa trung tâm.
Thực tiễn tại Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM, Bệnh viện Mắt TP.HCM và Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho thấy việc tận dụng hiệu quả quỹ nhà, đất công và các cơ sở dôi dư không chỉ giúp mở rộng quy mô khám chữa bệnh, giảm áp lực quá tải mà còn tạo điều kiện để các bệnh viện phát triển chuyên sâu, nâng cao chất lượng dịch vụ và cải thiện trải nghiệm của người bệnh.
Đây cũng là bước đi quan trọng để TP.HCM từng bước xây dựng hệ thống bệnh viện đa cơ sở, sử dụng hiệu quả tài sản công và nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe cho người dân trong giai đoạn phát triển mới.
Ngoài các cơ sở trên, Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 tại Cần giờ chính thức đi vào hoạt động theo Quyết định số 2567/QĐ-UBND của UBND TP.HCM, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong chiến lược mở rộng mạng lưới y tế chuyên sâu đến khu vực ngoại thành, đặc biệt là Cần Giờ và các vùng lân cận.
Bệnh viện được xây dựng theo mô hình liên kết chuyên môn giữa Bệnh viện Từ Dũ với các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa hạng I của TP.HCM gồm Bệnh viện Lê Văn Thịnh, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, Bệnh viện Mắt TP.HCM, Bệnh viện Tai Mũi Họng, Bệnh viện Răng Hàm Mặt TP.HCM, Bệnh viện Phục hồi chức năng và Bệnh nghề nghiệp, Bệnh viện Y học cổ truyền, Bệnh viện Da liễu và Trung tâm Cấp cứu 115. Bệnh viện có quy mô 300 giường, gồm các khoa Cấp cứu - Hồi sức, Khám bệnh, Sản - Phụ khoa, Nhi, Nội tổng quát - Lọc thận, Ngoại và Cận lâm sàng.
Ngoài đội ngũ y, bác sĩ của Bệnh viện Từ Dũ, nhiều bác sĩ từ các bệnh viện tuyến thành phố được luân phiên biệt phái, bảo đảm chất lượng điều trị tương đương tuyến cuối. Việc đưa cơ sở 2 vào hoạt động giúp người dân Cần Giờ và khu vực lân cận được tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu ngay tại địa phương, giảm chuyển tuyến, tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại; đồng thời nâng cao năng lực cấp cứu, điều trị tại chỗ, nhất là các trường hợp sản khoa nguy cơ cao, cấp cứu sơ sinh và tai nạn thường gặp, góp phần tăng cường sự kết nối giữa tuyến thành phố với tuyến cơ sở trong mạng lưới chăm sóc sức khỏe liên tục.
Thực hiện: Kim Sáng
Bài 3: Từ quỹ đất công đến lợi ích của người bệnh