Bài 2: Hiệu quả từ cơ sở
Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, TP.HCM đang ghi nhận những chuyển biến trong tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và chuyển đổi số. Từ cơ sở, những thay đổi này đang từng bước được thể hiện qua cách chính quyền giải quyết công việc, đáp ứng nhu cầu và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Bài 2: Hiệu quả từ cơ sở
Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, TP.HCM ghi nhận những chuyển biến trong tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và chuyển đổi số, qua đó góp phần phục vụ người dân, doanh nghiệp một cách tốt hơn.
Phân cấp, phân quyền
Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại TP.HCM, có thể khẳng định, đây là bước đổi mới quan trọng trong tổ chức bộ máy và phương thức quản trị địa phương.
Đối với phường Phú Nhuận, việc sắp xếp lại đơn vị hành chính tạo ra không gian quản lý lớn hơn, quy mô dân số và khối lượng công việc tăng lên, nhưng đồng thời cũng tạo điều kiện tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp và hiệu quả.
Ngay khi mô hình mới vận hành, phường đã rà soát, phân công lại nhiệm vụ theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả”; ban hành quy chế làm việc, quy trình phối hợp giữa các phòng chuyên môn và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong điều hành, xử lý công việc trên môi trường điện tử.

Điểm quan trọng là việc phân cấp, phân quyền giúp chính quyền cơ sở chủ động hơn trong giải quyết công việc hằng ngày. Những nội dung trước đây phải xin ý kiến qua nhiều cấp nay được xử lý ngay tại phường theo đúng thẩm quyền, qua đó rút ngắn thời gian, giảm chi phí hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
“Quan điểm xuyên suốt của chúng tôi là mọi sự đổi mới của bộ máy đều phải hướng đến mục tiêu cuối cùng là phục vụ người dân tốt hơn, nhanh hơn và hiệu quả hơn”, lãnh đạo phường Phú Nhuận nhấn mạnh.
Phường cũng tập trung chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính theo hướng đơn giản hóa, giảm khâu trung gian, tăng cường giải quyết hồ sơ trên môi trường điện tử và số hóa hồ sơ ngay từ khâu tiếp nhận.
Trung tâm Phục vụ hành chính công được tổ chức theo hướng hiện đại, lấy người dân làm trung tâm. Người dân có thể thực hiện nhiều thủ tục thông qua Cổng dịch vụ công, thanh toán trực tuyến, nhận kết quả qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc trên môi trường số.

Cùng với đó, lực lượng hỗ trợ trực tiếp được bố trí tại Trung tâm Phục vụ hành chính công để hướng dẫn người dân thực hiện hồ sơ trực tuyến. Các Tổ công nghệ số cộng đồng, đoàn viên, thanh niên cũng được phát huy vai trò trong hỗ trợ người dân cài đặt, sử dụng các nền tảng số.
Nhờ đó, tỷ lệ hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn luôn duy trì ở mức cao; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến ngày càng tăng, góp phần nâng cao mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp.
Không chỉ thủ tục hành chính, công tác quản lý trật tự xây dựng, vệ sinh môi trường, chỉnh trang đô thị cũng được triển khai đồng bộ.
Các phản ánh của người dân được tiếp nhận, xử lý nhanh hơn thông qua các kênh trực tuyến và trang tiếp nhận thông tin khu phố. Quy trình giải quyết được thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định và thời gian.



Trong lĩnh vực an sinh xã hội, phường tiếp tục thực hiện đầy đủ chính sách chăm lo đối tượng chính sách, hộ nghèo, hộ cận nghèo và người có hoàn cảnh khó khăn; triển khai chương trình khám sức khỏe toàn dân, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Các công trình dân sinh, dự án đầu tư công cũng được theo dõi tiến độ thường xuyên, ưu tiên những dự án phục vụ trực tiếp nhu cầu của người dân.
Điều được chính quyền phường ghi nhận rõ nhất là sự thay đổi trong đánh giá của người dân. Tinh thần phục vụ, tính công khai, minh bạch và sự chủ động của chính quyền cơ sở ngày càng được đánh giá tích cực, trở thành thước đo quan trọng đối với hiệu quả của mô hình mới.
Giảm tầng nấc, tăng hiệu quả phục vụ
Sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phường Sài Gòn ghi nhận nhiều chuyển biến trong tổ chức bộ máy, phương thức quản lý và điều hành.
Bộ máy được kiện toàn theo hướng tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ giữa các bộ phận chuyên môn; cơ chế phối hợp được thực hiện trực tiếp, góp phần nâng cao tốc độ và hiệu quả giải quyết công việc.
Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền từ thành phố xuống cơ sở cũng giúp phường chủ động hơn trong thực hiện các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền, nhất là trên các lĩnh vực quản lý đô thị, đất đai, xây dựng, văn hóa - xã hội, giáo dục, an sinh xã hội và cải cách hành chính.
Thay vì chủ yếu đóng vai trò tiếp nhận, chuyển tiếp hồ sơ, chính quyền phường được trao thêm thẩm quyền để trực tiếp xem xét, giải quyết và chịu trách nhiệm đối với nhiều nhiệm vụ, qua đó góp phần rút ngắn thời gian xử lý công việc cho người dân và doanh nghiệp.

Đối với phường Sài Gòn, nơi tập trung đông dân cư, doanh nghiệp và các hoạt động thương mại, dịch vụ, mô hình chính quyền 2 cấp tạo điều kiện để chính quyền cơ sở phát huy tính chủ động, linh hoạt trong điều hành, bám sát thực tiễn và kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh ngay tại địa bàn.
Đây cũng là bước chuyển từ phương thức quản lý hành chính nặng về quy trình sang nền hành chính hướng đến phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Phó Chủ tịch UBND phường Sài Gòn Ngô Hải Yến cho biết, điểm khác biệt rõ nhất sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là bộ máy hoạt động theo hướng tinh gọn, thống nhất, giảm tầng nấc trung gian.
Nhờ đó, các chủ trương được triển khai nhanh hơn, trong khi người dân và doanh nghiệp có đầu mối liên hệ rõ ràng, thuận tiện hơn khi giải quyết công việc.

Trong quản lý đô thị, các vấn đề liên quan đến trật tự đô thị, trật tự xây dựng, vệ sinh môi trường được phát hiện và xử lý kịp thời hơn nhờ phân công rõ trách nhiệm và tăng cường phối hợp giữa các lực lượng.
Công tác tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân cũng được thực hiện tập trung, xuyên suốt, hạn chế việc chuyển hồ sơ qua nhiều đầu mối. Từ đầu năm đến nay, UBND phường đã tiếp nhận, xử lý 257 tin phản ánh trên Cổng thông tin 1022, với tỷ lệ xử lý đúng hạn đạt 100%.
Song song với việc kiện toàn tổ chức bộ máy, phường Sài Gòn tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng các nền tảng dùng chung của thành phố trong quản lý, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính.
Việc công khai, minh bạch quy trình được tăng cường, gắn với nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, từng bước xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp và gần dân hơn.

Đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh, thủ tục hành chính được thực hiện theo hướng đơn giản, minh bạch, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, qua đó giảm thời gian đi lại, chi phí thực hiện thủ tục và góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh trên địa bàn.
Theo lãnh đạo UBND phường Sài Gòn, người dân chỉ cần kê khai đầy đủ, chính xác các trường thông tin theo yêu cầu, cán bộ thụ lý có thể tiếp nhận, xử lý hồ sơ và trả kết quả theo quy định mà không nhất thiết phải tiếp xúc trực tiếp.

Từ đầu năm đến nay, phường đã xử lý 193 trường hợp thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh; 657 trường hợp thành lập mới hộ kinh doanh; 53 trường hợp tạm ngừng hoạt động; 8 trường hợp hoạt động trở lại; 282 trường hợp giải thể, phá sản, xóa tên hộ kinh doanh và 18 trường hợp cấp lại giấy chứng nhận.
Qua thực tiễn triển khai, mô hình mới nhận được đánh giá tích cực từ người dân và doanh nghiệp, nhất là về tốc độ giải quyết công việc, sự rõ ràng của đầu mối liên hệ và tinh thần, thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ, công chức.
Những chuyển biến này cho thấy việc tinh gọn bộ máy gắn với phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số đang từng bước nâng cao hiệu quả quản trị, đồng thời đưa chính quyền cơ sở đến gần người dân, doanh nghiệp hơn.
Bài 3: Gỡ điểm nghẽn, nhân rộng cách làm hay
Hoàng Da - Kim Sáng