Xã hội

Bài 1: TP.HCM ưu tiên trụ sở công dôi dư cho y tế

Kim Sáng • 31/07/2026 12:00

Việc rà soát, sắp xếp và khai thác hiệu quả quỹ nhà, đất công dôi dư đang được TP.HCM đẩy nhanh nhằm tránh lãng phí tài sản công và đáp ứng nhu cầu phát triển hạ tầng xã hội. Trong đó, thành phố ưu tiên chuyển đổi các trụ sở không còn nhu cầu sử dụng thành cơ sở y tế, giáo dục và các công trình phục vụ cộng đồng, tạo thêm nguồn lực phát triển trong bối cảnh quy mô đô thị và nhu cầu an sinh ngày càng gia tăng.

Việc rà soát, sắp xếp và khai thác hiệu quả quỹ nhà, đất công dôi dư đang được TP.HCM đẩy nhanh nhằm tránh lãng phí tài sản công và đáp ứng nhu cầu phát triển hạ tầng xã hội. Trong đó, thành phố ưu tiên chuyển đổi các trụ sở không còn nhu cầu sử dụng thành cơ sở y tế, giáo dục và các công trình phục vụ cộng đồng, tạo thêm nguồn lực phát triển trong bối cảnh quy mô đô thị và nhu cầu an sinh ngày càng gia tăng.

Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, TP.HCM đang tập trung rà soát, phân loại và xây dựng phương án sử dụng quỹ nhà, đất công dôi dư. Thay vì để các cơ sở bỏ trống hoặc khai thác kém hiệu quả, thành phố định hướng ưu tiên bố trí cho các lĩnh vực thiết yếu như y tế, giáo dục và các công trình phục vụ cộng đồng, qua đó vừa chống lãng phí tài sản công, vừa tạo thêm nguồn lực cho phát triển an sinh xã hội.

Thời gian qua, Sở Tài chính đã phối hợp với các sở, ngành và địa phương rà soát các cơ sở nhà, đất đang để trống, sử dụng chưa hiệu quả hoặc không còn phù hợp nhằm xây dựng phương án khai thác sau khi hoàn thành việc sắp xếp đơn vị hành chính.

Đối với các cơ sở không còn nhu cầu sử dụng, thành phố đã thu hồi và giao cho các đơn vị chuyên trách quản lý. Theo thống kê của Sở Tài chính, đến ngày 25/6/2026, Trung tâm Quản lý nhà và Giám định xây dựng đã tiếp nhận quản lý 151 cơ sở nhà, đất; Trung tâm Phát triển quỹ đất tiếp nhận 13 khu đất để tổ chức khai thác theo quy định.

Song song đó, các Bộ, ngành Trung ương đã bàn giao cho UBND TP.HCM quản lý 95 cơ sở nhà, đất dôi dư trên địa bàn. Đến nay, Sở Tài chính đã tiếp nhận, bàn giao và đề xuất phương án xử lý đối với 67 địa chỉ. Các cơ sở còn lại đang được lấy ý kiến của UBND các phường, xã cùng những đơn vị có nhu cầu sử dụng.

Sau khi đánh giá, các địa điểm đáp ứng yêu cầu sẽ được bố trí cho địa phương hoặc đơn vị phù hợp; những cơ sở chưa sử dụng tiếp tục giao cho đơn vị có chức năng quản lý, khai thác.

Theo Sở Tài chính, việc rà soát tổng thể quỹ nhà, đất và xây dựng phương án sử dụng đối với từng địa chỉ cơ bản đã hoàn thành. Sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt, toàn bộ phương án sẽ được công khai để người dân theo dõi, giám sát.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn gặp không ít khó khăn. Một số cơ sở dù đã có quyết định thu hồi hoặc chuyển giao nhưng chưa thể bàn giao do còn vướng hồ sơ pháp lý, ranh giới đất, tình trạng lấn chiếm hoặc đơn vị đang quản lý vẫn có nhu cầu tiếp tục sử dụng.

Bên cạnh đó, việc bố trí trụ sở cho chính quyền cấp xã sau sắp xếp cũng tạo thêm áp lực khi khối lượng công việc và nhân sự tăng lên sau khi tiếp nhận chức năng từ cấp huyện.

Theo Sở Tài chính, khối lượng tài sản cần xử lý rất lớn, nhiều cơ sở có nguồn gốc lịch sử phức tạp, hồ sơ pháp lý chưa đầy đủ nên việc rà soát, hoàn thiện thủ tục cần thêm thời gian.

Theo yêu cầu của Bộ Tài chính tại Công văn số 3857/BTC-QLCS, việc xử lý và khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư phải hoàn thành trong năm 2026, bảo đảm không để tài sản công bị bỏ trống, xuống cấp hoặc lãng phí.

Trên cơ sở đó, Sở Tài chính sẽ tiếp tục tham mưu UBND TP.HCM hoàn thiện phương án xử lý toàn bộ quỹ nhà, đất dôi dư, đồng thời hoàn tất các thủ tục pháp lý để phát huy hiệu quả nguồn lực từ tài sản công, phục vụ nhu cầu phát triển của thành phố.

Việc khai thác quỹ nhà, đất công dôi dư không chỉ nhằm sử dụng hiệu quả tài sản công mà còn được TP.HCM xác định là giải pháp quan trọng để mở rộng không gian phát triển cho lĩnh vực y tế trong giai đoạn mới.

Sau khi hợp nhất, TP.HCM có quy mô dân số lớn hơn, địa bàn rộng hơn, trong khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng tăng cả về số lượng lẫn chất lượng. Điều này đòi hỏi thành phố phải tổ chức lại mạng lưới y tế theo hướng hiện đại, chuyên sâu nhưng vẫn bảo đảm người dân ở mọi khu vực đều có điều kiện tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh thuận lợi.

Theo định hướng của ngành Y tế TP.HCM, hệ thống khám, chữa bệnh sẽ được phát triển theo mô hình đa tầng - đa cực - đa trung tâm. Trong đó, "đa tầng" là phân định rõ vai trò của y tế cơ sở và y tế chuyên sâu; "đa cực" là phát triển các bệnh viện cửa ngõ tại những khu vực xa trung tâm nhằm giảm tải cho tuyến cuối; còn "đa trung tâm" là hình thành các cụm y tế chuyên sâu gắn kết điều trị, đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao kỹ thuật.

"Việc tận dụng hiệu quả quỹ nhà, đất công dôi dư sẽ bổ sung nguồn lực quan trọng để mở rộng mạng lưới bệnh viện, phát triển các chuyên khoa kỹ thuật cao và từng bước hiện thực hóa mô hình y tế đa trung tâm của thành phố",

PGS TS BS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM

Để hiện thực hóa định hướng này, mô hình bệnh viện đa cơ sở được xem là giải pháp quan trọng. Thay vì đầu tư xây dựng mới với chi phí lớn và thời gian kéo dài, thành phố ưu tiên chuyển đổi công năng các trụ sở, cơ sở nhà đất phù hợp sau sắp xếp để phục vụ lĩnh vực y tế, giáo dục và các công trình công cộng.

Cách làm này vừa tận dụng hiệu quả quỹ đất, cơ sở hạ tầng và tài sản công hiện có, vừa rút ngắn thời gian đưa công trình vào sử dụng, tiết kiệm ngân sách và giảm áp lực đầu tư mới.

PGS TS BS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho biết, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng quy mô dân số ngày càng lớn khiến nhu cầu khám, chữa bệnh liên tục tăng, trong khi nhiều bệnh viện hiện hữu, đặc biệt tại khu vực trung tâm, đã chạm ngưỡng về hạ tầng và quỹ đất phát triển.

Theo PGS TS BS Tăng Chí Thượng, việc tận dụng hiệu quả quỹ nhà, đất công dôi dư sẽ bổ sung nguồn lực quan trọng để mở rộng mạng lưới bệnh viện, phát triển các chuyên khoa kỹ thuật cao và từng bước hiện thực hóa mô hình y tế đa trung tâm của thành phố.

"Nếu được quy hoạch và khai thác hiệu quả, quỹ nhà, đất công dôi dư sẽ trở thành nguồn lực quan trọng để TP.HCM thực hiện mục tiêu phát triển ngành y tế đến năm 2030 và những năm tiếp theo, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân và bảo đảm an sinh xã hội bền vững", Giám đốc Sở Y tế TP.HCM nhấn mạnh.

Theo quy hoạch giai đoạn 2026-2030, bên cạnh các cụm y tế chuyên sâu đã được hình thành như Cụm y tế trung tâm, Cụm y tế Tân Kiên và Cụm y tế Thủ Đức, TP.HCM sẽ tiếp tục nghiên cứu phát triển Cụm y tế Bình Dương với hạt nhân là Bệnh viện Đa khoa 1.500 giường và Cụm y tế Bà Rịa - Vũng Tàu với hạt nhân là Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa và Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu.

Song song đó, thành phố sẽ phát triển thêm các bệnh viện cửa ngõ và nghiên cứu mở cơ sở 2, cơ sở 3 của các bệnh viện tuyến cuối, đặc biệt ở những chuyên ngành có nhu cầu điều trị cao như sản, nhi, ung bướu, lao và bệnh phổi, tâm thần, tai mũi họng, răng hàm mặt, da liễu và mắt.

Mỗi cơ sở sẽ được xác định rõ chức năng, phạm vi phục vụ và năng lực chuyên môn nhằm tránh đầu tư dàn trải, phát huy hiệu quả nguồn lực y tế công lập và đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Việc chuyển đổi các cơ sở công dôi dư thành bệnh viện, trung tâm chuyên khoa hoặc cơ sở điều trị mới không chỉ góp phần giải quyết áp lực quá tải trước mắt mà còn tạo nền tảng để TP.HCM từng bước xây dựng mạng lưới khám, chữa bệnh hiện đại, phân bố cân bằng giữa các khu vực, hướng tới mục tiêu phát triển ngành y tế theo hướng chuyên sâu, chất lượng cao và bền vững trong giai đoạn mới.

Thực hiện: Kim Sáng

Bài 2: Mở rộng bệnh viện công, từng bước giảm áp lực quá tải