Anh hùng La Văn Cầu – Viên ngọc quý của lịch sử

Ở tuổi này, tôi đã chứng kiến nhiều đồng đội, nhiều nhân chứng lịch sử của các cuộc kháng chiến lần lượt đi xa. Nhưng sự ra đi của Anh hùng La Văn Cầu vẫn để lại trong tôi một khoảng trống đặc biệt. Bởi ông không chỉ là một người anh hùng của lịch sử dân tộc mà còn là một phần ký ức của nhiều thế hệ người lính chúng tôi.

Tên tuổi La Văn Cầu đã đi vào tâm thức tôi từ những năm tháng chiến tranh chống Mỹ cứu nước ác liệt. Đầu thập niên 1970, khi công tác tại Trung đoàn 174, Đoàn Cao Bắc Lạng, tôi được giao nhiệm vụ tuyên truyền, giáo dục truyền thống cho cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị.

Giữa những cánh rừng miền Đông Nam Bộ, trong điều kiện chiến tranh vô cùng gian khổ, chúng tôi dựng những phòng truyền thống dã chiến bằng tre nứa, lá rừng. Tại đó, những chiến công oanh liệt của đơn vị được tái hiện bằng những trang viết, những bức tranh và chân dung các anh hùng.

Trong số những gương mặt được vẽ và trân trọng treo ở vị trí trang trọng nhất có Anh hùng La Văn Cầu.

Khi ấy, chúng tôi chưa một lần gặp ông. Hình ảnh về ông được biết qua tài liệu lịch sử, qua những câu chuyện kể của các thế hệ đi trước. Đó là người chiến sĩ tổ bộc phá trong trận đánh Đông Khê năm 1950, bị thương rất nặng, cánh tay gần như đứt lìa nhưng vẫn quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ chiến đấu.

Đối với lớp chiến sĩ trẻ thời chống Mỹ, La Văn Cầu là biểu tượng của ý chí sắt đá, của tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Nhiều buổi học tập truyền thống, nhiều đêm hành quân, nhiều lần chuẩn bị bước vào chiến đấu, tên tuổi các anh hùng của Trung đoàn 174 lại được nhắc đến như một nguồn động viên tinh thần to lớn. Trong những cái tên ấy, La Văn Cầu luôn được nhắc với sự kính trọng đặc biệt.

Năm tháng trôi qua, chiến tranh lùi xa. Đất nước hòa bình, thống nhất và phát triển. Tôi không nghĩ có ngày mình được gặp người anh hùng mà một thời đã cùng đồng đội vẽ chân dung giữa rừng sâu để giáo dục bộ đội.

Năm 2019, trong chuyến hành hương về nguồn nhân kỷ niệm ngày thành lập Trung đoàn 174, các cựu chiến binh dẫn chúng tôi đến thăm Trung tá Đặng Văn Việt, Trung đoàn trưởng đầu tiên của đơn vị, và Anh hùng La Văn Cầu.

Cuộc gặp ấy để lại trong tôi nhiều ấn tượng sâu sắc.

Ngồi trước mặt chúng tôi là một người lính già giản dị, khiêm nhường và chân thành. Không có khoảng cách giữa một người anh hùng nổi tiếng với những người lính hậu thế. Ông nói chuyện tự nhiên, mộc mạc như bao đồng đội khác.

Nhưng càng nghe ông trò chuyện, càng nghe những người từng chiến đấu cùng ông kể lại, tôi càng hiểu rõ hơn tầm vóc của một người anh hùng.

Điều khiến tôi xúc động nhất không chỉ là hành động quả cảm trong chiến đấu mà còn là nhân cách của ông sau chiến tranh.

Khi nhắc đến Trung tá Đặng Văn Việt, vị chỉ huy được quân đội Pháp gọi là “Hùm xám Đường số 4”, Anh hùng La Văn Cầu nói một câu mà đến nay tôi vẫn nhớ nguyên vẹn:

“Tôi được phong anh hùng thì thủ trưởng Đặng Văn Việt phải được hai lần danh hiệu đó".

Một câu nói ngắn gọn nhưng chứa đựng biết bao nghĩa tình và nhân cách.

Người có công lớn nhưng không nhận công lao về mình. Người đã trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng nhưng vẫn luôn nghĩ đến đồng đội, đến người chỉ huy, đến tập thể đã làm nên chiến thắng.

Chính điều đó làm nên chiều sâu nhân cách của Anh hùng La Văn Cầu.

Trong lịch sử dân tộc, không ít người lập được chiến công xuất sắc. Nhưng để chiến công ấy sống mãi với thời gian thì phía sau phải là một nhân cách lớn.

La Văn Cầu là một con người như thế.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua kể từ chiến dịch Biên giới năm 1950. Nhiều thế hệ người Việt Nam đã được học về chiến công của ông. Nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ đã lấy tấm gương của ông để rèn luyện ý chí và bản lĩnh.

Tên tuổi La Văn Cầu không chỉ thuộc về một giai đoạn lịch sử.

Ông đã trở thành một biểu tượng giáo dục lòng yêu nước.

Ông là minh chứng sinh động cho sức mạnh tinh thần của dân tộc Việt Nam trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập.

Ông là tấm gương về lòng dũng cảm, đức hy sinh và sự khiêm nhường.

Ông là một trong những viên ngọc quý mà lịch sử đã trao lại cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Sự ra đi của Anh hùng La Văn Cầu là mất mát lớn đối với quân đội, đối với đồng đội và nhân dân cả nước. Nhưng cuộc đời, chiến công và nhân cách của ông sẽ còn được nhắc nhớ lâu dài trong lịch sử dân tộc.

Từ những bức chân dung được vẽ giữa rừng miền Đông Nam Bộ hơn nửa thế kỷ trước đến những trang sách hôm nay, hình ảnh người anh hùng ấy vẫn nguyên vẹn sức lan tỏa.

Ông đã hoàn thành trọn vẹn hành trình của một người chiến sĩ cách mạng.

Ông đã để lại cho đất nước không chỉ một chiến công bất tử mà còn là một di sản tinh thần vô giá.

Xin kính cẩn nghiêng mình trước anh linh Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân La Văn Cầu.

Vĩnh biệt ông – người chiến sĩ anh hùng đã hóa thân thành một phần linh khí của dân tộc Việt Nam.