Trang bị kỹ năng cho sinh viên

AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là giáo dục và công việc. Với khả năng tổng hợp thông tin, phân tích dữ liệu và hỗ trợ sáng tạo nội dung, công nghệ này mang đến nhiều phương thức học tập mới, giúp sinh viên tiết kiệm thời gian và chủ động hơn trong quá trình tiếp cận kiến thức.

Tuy nhiên, sử dụng AI hiệu quả không đơn thuần là biết khai thác các công cụ có sẵn. Người học cần có khả năng đặt câu hỏi, chọn lọc thông tin, kiểm chứng kết quả và vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nội dung do AI tạo ra.

Nhằm giúp sinh viên tiếp cận thực tế với công nghệ, chương trình trang bị kỹ năng thời đại số “Ứng dụng công nghệ - Làm chủ tương lai” năm 2026 do Trung tâm Công tác Xã hội Thanh niên TP.HCM phối hợp với MSI Việt Nam tổ chức vừa qua đã thu hút hàng ngàn sinh viên đến từ các trường đại học, học viện và cao đẳng trên địa bàn thành phố.

Tại chương trình, diễn giả đã chia sẻ các phương thức ứng dụng AI trong học tập, công việc và sáng tạo nội dung. Những ví dụ thực tế tập trung vào việc sử dụng AI để tóm tắt bài giảng, tổng hợp tài liệu, hỗ trợ ôn tập, nghiên cứu, soạn thảo nội dung và chuẩn bị thuyết trình.

Bên cạnh các nền tảng AI trực tuyến, sinh viên còn được giới thiệu khả năng khai thác những tính năng AI trực tiếp trên laptop. Việc sử dụng AI trên thiết bị cá nhân cũng đặt ra yêu cầu tìm hiểu về khả năng xử lý, bảo mật dữ liệu và giới hạn của từng công cụ.

Theo ông Dương Ngọc Tuấn - Giám đốc Trung tâm Công tác Xã hội Thanh niên TP.HCM, AI không còn là câu chuyện của tương lai mà đã hiện diện trong các hoạt động hằng ngày. Điều quan trọng không phải là AI sẽ thay thế con người, mà là người trẻ biết sử dụng công nghệ như một trợ thủ để học nhanh, làm việc hiệu quả và sáng tạo nhiều hơn.

Thực tế, nếu thiếu kỹ năng kiểm chứng, người dùng có thể tiếp nhận thông tin sai lệch hoặc sử dụng những nội dung do AI tạo ra mà không nhận diện được hạn chế của chúng. Vì vậy, bên cạnh kỹ năng công nghệ, sinh viên cần duy trì tư duy độc lập, khả năng phản biện và ý thức bảo vệ dữ liệu cá nhân.

AI đặt ra yêu cầu mới

Không chỉ tác động đến hoạt động học tập, AI đang được ứng dụng trong tư pháp, tài chính - ngân hàng và quản trị doanh nghiệp. Khi công nghệ tham gia vào các hoạt động liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của cá nhân, tổ chức, nhiều vấn đề pháp lý cũng phát sinh như bảo vệ dữ liệu cá nhân, quyền sở hữu trí tuệ, trách nhiệm bồi thường thiệt hại và kiểm soát rủi ro.

Những vấn đề này được đưa ra trao đổi tại Hội nghị Khoa học cấp Quốc gia năm 2026 với chủ đề “Trí tuệ nhân tạo (AI) và những tác động đến lĩnh vực pháp luật” diễn ra tại Trường Đại học Gia Định (TP.HCM).

Hội nghị tập trung phân tích những vấn đề pháp lý phát sinh trong quá trình ứng dụng AI, từ trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hệ thống AI gây ra, quyền tác giả đối với sản phẩm do AI tạo sinh đến nguy cơ lừa đảo bằng công nghệ cao và trách nhiệm của doanh nghiệp trong xử lý dữ liệu cá nhân.

Theo PGS TS LS Bùi Kim Hiếu - Trưởng Khoa Khoa học xã hội và Ngôn ngữ Quốc tế, Trường Đại học Gia Định, tác động của AI cần được xem xét từ nhiều góc độ bởi một vấn đề công nghệ có thể đồng thời liên quan đến nhiều lĩnh vực pháp luật.

Ông dẫn chứng, dữ liệu cá nhân không chỉ liên quan đến quyền riêng tư mà còn gắn với trách nhiệm của doanh nghiệp, an ninh mạng và quản trị công nghệ.

Trong hoạt động xét xử, việc ứng dụng AI đặt ra yêu cầu về trách nhiệm, tính minh bạch và nguyên tắc độc lập của thẩm phán. Đối với đào tạo luật, sự phổ biến của AI tạo sinh cũng đòi hỏi các cơ sở giáo dục xem xét lại phương pháp giảng dạy và cách đánh giá kết quả học tập.

Từ những vấn đề trên, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện hành lang pháp lý mà còn phải chuẩn bị năng lực cho nguồn nhân lực trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng. Người học luật cần được trang bị kiến thức chuyên môn, tư duy phản biện và khả năng nhận diện rủi ro khi sử dụng AI.

PGS TS Phạm Văn Song, Quyền Hiệu trưởng Trường Đại học Gia Định cho biết, nhà trường đang từng bước xây dựng, nâng cấp hệ thống Smart LMS nhằm hỗ trợ cá nhân hóa lộ trình học tập và tăng khả năng tiếp cận học liệu số của sinh viên.

Thông qua hệ thống, sinh viên có thể tiếp cận bài giảng, video giảng dạy, tài liệu học tập và thực hiện các hoạt động luyện tập, kiểm tra. AI được định hướng là công cụ hỗ trợ người học tăng cường luyện tập, tiếp nhận phản hồi, không thay thế vai trò chủ động trong quá trình tiếp thu kiến thức.