Trung Quốc tuyên bố xóa nợ cho 17 nước

Theo tuyên bố của ông Vương Nghị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc tại Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc - châu Phi, Trung Quốc sẽ xóa bỏ 23 khoản vay không tính lãi cho 17 quốc gia châu Phi đã đáo hạn vào cuối năm 2021. Ông cam kết rằng Trung Quốc sẽ tiếp tục tích cực hỗ trợ và tham gia xây dựng các dự án cơ sở hạ tầng lớn ở châu Phi thông qua tài trợ, đầu tư và hỗ trợ. 

Cụ thể, ông Vương cho biết, các nhà tài chính Trung Quốc và các chính phủ châu Phi đã ký hơn 1.180 cam kết cho vay trị giá 160 tỷ USD từ năm 2000 đến năm 2020, trong đó 2/3 là dành cho các dự án vận tải, điện và khai mỏ. Angola, Zambia, Ethiopia, Kenya và Cameroon đã vay nhiều nhất từ ​​Trung Quốc bằng đồng USD.

Ông Vương Nghị cam kết Trung Quốc sẽ đầu tư nhiều hơn nữa vào châu Phi, trong đó có khoản hỗ trợ xây dựng “Vạn lý trường thành xanh” chống biến đổi khí hậu. Đồng thời, Bắc Kinh sẽ hỗ trợ lương thực cho 17 quốc gia và tăng nhập khẩu từ châu Phi.

Tuy nhiên, thông báo lần này của Bộ Ngoại giao Trung Quốc không cung cấp chi tiết về giá trị của các khoản vay đã đáo hạn vào cuối năm ngoái, cũng như không cho biết quốc gia nào đang nợ tiền Trung Quốc. Theo nghiên cứu của Trường Nghiên cứu Quốc tế Cấp cao thuộc Trường ĐH Johns Hopkins, kể từ năm 2000, Bắc Kinh đã công bố nhiều đợt xóa nợ các khoản vay không lãi suất cho nhiều nước châu Phi, xóa bỏ ít nhất 3,4 tỷ USD khoản nợ cho đến năm 2019. 

Những khoản nợ được hủy giới hạn trong các khoản vay viện trợ nước ngoài không lãi suất đến hạn, trong đó Zambia được hủy nợ nhiều đợt nhất trong khoảng thời gian đó. Tuy nhiên, phần lớn các khoản cho vay gần đây của Trung Quốc ở châu Phi, như các khoản vay ưu đãi và các khoản vay thương mại, chưa từng được xem xét hủy bỏ mặc dù một số khoản đã được tái cơ cấu. 

Thời gian qua, lạm phát gia tăng kéo theo việc tăng lãi suất của các Ngân hàng Trung ương trên toàn thế giới, bao gồm cả Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, làm tăng chi phí chi trả các khoản vay nước ngoài. Trong khi đó, các quốc gia đang phát triển đã đang mắc số nợ trị giá 250 tỷ USD, tạo ra nguy cơ vỡ nợ đồng loạt của nhiều nền kinh tế vốn đã gặp khó khăn từ trước khi đại dịch COVID-19 xuất hiện. 

Ngân hàng Thế giới (WB) cho biết, Bắc Kinh chiếm gần 40% tổng nợ song phương và là chủ nợ tư nhân mà các quốc gia nghèo nhất thế giới cần phải giải quyết trong năm nay. Thông báo xóa nợ cho 17 quốc gia nhấn mạnh nỗ lực của Trung Quốc trong việc xây dựng quan hệ với các quốc gia đang phát triển, đặc biệt là thông qua Sáng kiến Vành đai và Con đường.  

Hiện Mỹ và Trung Quốc đang cạnh tranh để giành ảnh hưởng trên toàn thế giới. Năm 2021, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã hỗ trợ số tiền kỷ lục 650 tỷ USD nhằm giúp các nước thành viên vượt qua tác động của COVID-19. Tuy nhiên, Giám đốc IMF Kristalina Georgieva đã thúc giục các quốc gia giàu hơn dành các khoản vay dự trữ để giúp đỡ những quốc gia nghèo hơn.  

Trung Quốc đã nhận được số tiền tương đương khoảng 38,2 tỷ USD thông qua việc IMF áp dụng quyền rút vốn đặc biệt gần đây, hoạt động giống như một khoản thấu chi và không kèm theo điều kiện nào. Ông Vương Nghị nói rằng Trung Quốc sẵn sàng chuyển quyền rút vốn đặc biệt trị giá 10 tỷ USD thông qua hai quỹ tín thác của quỹ để giúp đỡ các quốc gia nghèo và thu nhập trung bình.