TP.HCM tính phương án bảo tồn hố chôn tập thể liệt sĩ

Chiều 12/11, tại buổi họp báo kinh tế - xã hội TP.HCM, ông Trương Kim Quân - Phó trưởng phòng Di sản Văn hóa, Sở Văn hóa và Thể thao (VH&TT) TP.HCM thông tin về định hướng bảo tồn khu vực hố chôn tập thể liệt sĩ trong khuôn viên Công viên văn hóa Lê Thị Riêng.

Theo ông Trương Kim Quân, khu vực hố chôn tập thể liệt sĩ là địa điểm có ý nghĩa lịch sử - văn hóa, gắn liền với quá trình chiến đấu, hy sinh của cán bộ, chiến sĩ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Nơi đây lưu giữ dấu tích về sự hy sinh, mất mát của các liệt sĩ trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước; đồng thời có giá trị giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Để bảo vệ các yếu tố gốc và hiện trạng khu vực, Sở VH&TT nhận thấy cần nghiên cứu, đề xuất giải pháp quản lý, bảo vệ phù hợp, hạn chế tối đa những hoạt động có nguy cơ làm thay đổi hoặc ảnh hưởng đến giá trị lịch sử của địa điểm.

Một trong những định hướng đang được nghiên cứu là bảo tồn tại chỗ các hố khai quật. Phương án dự kiến gồm gia cố, cứng hóa khu vực xung quanh và lắp đặt hệ thống vách kính cường lực bảo vệ phía trên, nhằm bảo đảm an toàn, hạn chế tác động từ môi trường và các yếu tố bên ngoài.

Qua đó, tạo điều kiện để người dân đến tham quan, dâng hương, tri ân và tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ.

Ông Trương Kim Quân cho biết, phương án cụ thể sẽ được nghiên cứu kỹ lưỡng trên cơ sở đánh giá giá trị lịch sử, hiện trạng địa điểm và các yêu cầu chuyên môn về bảo tồn di tích, bảo đảm tính trang nghiêm, phù hợp với cảnh quan chung của công viên.

Hiện Sở VH&TT đang phối hợp với Bộ Tư lệnh TP.HCM thu thập hồ sơ, tài liệu, tư liệu liên quan đến quá trình chiến đấu, hy sinh của cán bộ, chiến sĩ; quá trình phát hiện, tìm kiếm, khai quật và quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực.

Các đơn vị cũng đề nghị cung cấp sơ đồ, bản đồ, hình ảnh, lời kể nhân chứng và những thông tin có liên quan. Đây là cơ sở để nghiên cứu, đánh giá giá trị lịch sử - văn hóa và xây dựng hồ sơ khoa học di tích.

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, Sở VH&TT dự kiến đề xuất phương án khoanh vùng bảo vệ khu vực hố chôn tập thể liệt sĩ, nhằm gìn giữ các yếu tố có giá trị lịch sử, đồng thời bảo đảm phù hợp với định hướng quy hoạch chung của Công viên văn hóa Lê Thị Riêng.

Về tiến độ, lãnh đạo thành phố đang giao Sở Quy hoạch - Kiến trúc nghiên cứu, triển khai quy hoạch Công viên văn hóa Lê Thị Riêng, trong đó có nội dung bảo tồn khu vực hố chôn tập thể liệt sĩ.

Sau khi phương án quy hoạch được hoàn thiện, Sở VH&TT sẽ tiếp tục hoàn chỉnh hồ sơ khoa học, trình Hội đồng thẩm định khoa học chuyên môn trong lĩnh vực di sản văn hóa cấp thành phố xem xét, thẩm định và tham mưu trình Chủ tịch UBND TP.HCM hoặc cấp có thẩm quyền quyết định xếp hạng di tích theo quy định.

Bên cạnh khu vực hố chôn tập thể liệt sĩ, trong khuôn viên Công viên văn hóa Lê Thị Riêng hiện còn có nhiều công trình tưởng niệm, ghi công các anh hùng liệt sĩ và nhân vật lịch sử.

Tiêu biểu là phù điêu và bia tưởng niệm Tổng Bí thư Trần Phú; công trình bia tưởng niệm các liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968; bia tưởng niệm liệt sĩ Lê Thị Riêng, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, Phó Hội trưởng Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam; bia tưởng niệm liệt sĩ Trần Văn Kiểu, Khu ủy viên, Phó Trưởng ban Công vận Đặc khu Sài Gòn - Gia Định; Nhà truyền thống và Nhà bia ghi danh hơn 1.500 liệt sĩ Quận 10.

Theo ông Trương Kim Quân, đây là những công trình có giá trị lịch sử, văn hóa và ý nghĩa chính trị, xã hội sâu sắc, thể hiện sự tri ân đối với các thế hệ cán bộ, chiến sĩ và đồng bào đã hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Trong quá trình nghiên cứu, triển khai quy hoạch công viên, các sở, ngành chức năng sẽ phối hợp rà soát, đánh giá hiện trạng và giá trị của từng công trình để đề xuất phương án bảo tồn, chỉnh trang, cải tạo hoặc bố trí phù hợp với tổng thể không gian.

Quan điểm được đặt ra là giữ gìn, tôn trọng các giá trị lịch sử - văn hóa, những yếu tố có ý nghĩa tưởng niệm và ghi công; đồng thời tổ chức không gian cảnh quan hài hòa, trang nghiêm, tạo sự kết nối giữa các công trình tưởng niệm, khu vực hố chôn tập thể liệt sĩ và không gian sinh hoạt văn hóa công cộng.

Qua đó, vừa bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử của các công trình hiện hữu, vừa nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng Công viên văn hóa Lê Thị Riêng, đáp ứng nhu cầu tham quan, tưởng niệm, giáo dục truyền thống và sinh hoạt văn hóa của nhân dân.