Bài 1: Thu hồi đất tại Phú Quốc giao cho Công ty Cổ phần Milton: Sai phạm nối tiếp sai phạm

Đất đang thuộc quyền quản lý, sử dụng hợp pháp của người dân, không có thông báo thu hồi, chưa giải phóng xong mặt bằng nhưng UBND huyện Phú Quốc vẫn tiến hành ban hành quyết định thu hồi đất; sau đó các cơ quan có chức năng cho thuê đất và cấp GCN QSDĐ cho doanh nghiệp.

Thu hồi đất nhưng không có thông báo

Vụ án hành chính sơ thẩm thụ lý số 76/2019/TLST-HC do (TAND tỉnh Kiên Giang (nay là tỉnh An Giang) đưa ra xét xử công khai bắt nguồn từ đơn khởi kiện của bà Nguyễn Thị Thúy Hằng đối với UBND huyện Phú Quốc (nay là Đặc khu Phú Quốc), Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Quốc và UBND tỉnh Kiên Giang.

Theo hồ sơ vụ việc, bà Nguyễn Thị Thúy Hằng là người sử dụng hợp pháp khu đất có diện tích hơn 16.510 m² tại ấp Đường Bào, xã Dương Tơ, huyện Phú Quốc, nguồn gốc đất do nhận chuyển nhượng hợp pháp từ các chủ sử dụng trước đó (gồm các thửa đất 184, 184a, 196 nay là thửa số 4 và số 7, tờ bản đồ số 3).

Năm 2011, nhằm phục vụ công tác giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án xây dựng Khu du lịch – Dân cư Nam Bãi Trường tại xã Dương Tơ và thị trấn An Thới, chính quyền địa phương đã triển khai các thủ tục thu hồi đất đối với phần diện tích của bà Hằng.

Cụ thể, ngày 31/10/2011, UBND huyện Phú Quốc đã ban hành hai quyết định thu hồi đất gồm: Quyết định số 5369/QĐ-UBND đối với bà Nguyễn Thị Thúy Hằng (diện tích 8.081,8 m²) và Quyết định số 5370/QĐ-UBND đối với bà Nguyễn Thúy Hằng (diện tích 8.428,1 m²).

Tiếp đó, UBND huyện ban hành các Quyết định bồi thường, hỗ trợ số 5896/QĐ-UBND, 5905/QĐ-UBND ngày 10/11/2011 và Quyết định bồi thường bổ sung số 2649/QĐ-UBND ngày 14/5/2013.

Sau đó, Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Quốc đã liên tiếp ban hành các quyết định cho thuê đất và điều chỉnh diện tích, vị trí ranh giới cho thuê đất (gồm Quyết định số 62/QĐ-BQLKKTPQ ngày 27/4/2016; Quyết định số 171/QĐ-BQLKKTPQ ngày 25/10/2016; Quyết định số 54/QĐ-BQLKKTPQ ngày 28/02/2017 và Quyết định số 278/QĐ-BQLKKTPQ ngày 02/11/2017) để giao đất cho Công ty Cổ phần Milton đầu tư xây dựng dự án Làng du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng Châu Âu.

Đến ngày 03/12/2018, UBND tỉnh Kiên Giang cấp 2 GCN QSDĐ số CO 249404 và CO 249406 cho Công ty Cổ phần Milton.

Nhận thấy, UBND huyện Phú Quốc thu hồi đất mà không tống đạt quyết định, không thông báo, thu hồi sai tên chủ sử dụng trên quyết định… khiến cho quyền tài sản và lợi ích chính đáng bị xâm hại nghiêm trọng bởi các quyết định hành chính có dấu hiệu trái pháp luật, bà Hằng đã làm đơn khởi kiện ra TAND tỉnh Kiên Giang đề nghị Tòa án tuyên hủy toàn bộ các quyết định thu hồi đất, bồi thường, quyết định cho thuê đất và hai GCN QSDĐ nói trên.

Hàng loạt sai phạm được chỉ ra

Tại Bản án số 26/2020/HC-ST ngày 29/6/2020, HĐXX TAND tỉnh Kiên Giang đã xem xét khách quan, toàn diện các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án.

Qua đó, HĐXX chỉ rõ những vi phạm từ khâu đo đạc, kiểm kê tài sản, xác minh, thu hồi đất, bồi thường của UBND huyện Phú Quốc cho đến việc cho thuê đất của Ban Quản lý Khu kinh tế và cấp GCN QSDĐ của UBND tỉnh Kiên Giang.

Thứ nhất, vi phạm nghiêm trọng trình tự, thủ tục thông báo và xác định sai đối tượng thu hồi đất. Căn cứ Điều 39 Luật Đất đai năm 2003 và các Điều 52, 53 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP của Chính phủ, trước khi ban hành quyết định thu hồi đất, cơ quan có thẩm quyền bắt buộc phải thông báo cho người có đất bị thu hồi biết về lý do thu hồi, thời gian, kế hoạch di dời và phương án bồi thường, hỗ trợ. Thế nhưng, UBND huyện Phú Quốc đã không thực hiện thủ tục thông báo thu hồi đất theo quy định đối với bà Nguyễn Thị Thúy Hằng.

Đáng nói hơn, UBND huyện Phú Quốc còn ban hành quyết định thu hồi đất sai tên chủ sử dụng. Cụ thể, trong khi toàn bộ giấy tờ thể hiện chủ sử dụng là bà Nguyễn Thị Thúy Hằng, thì Quyết định số 5370/QĐ-UBND lại ghi tên người bị thu hồi là bà Nguyễn Thúy Hằng. Việc xác định sai chủ thể quyền sử dụng đất khiến quyết định thu hồi đất không có giá trị thi hành và vi phạm trực tiếp các nguyên tắc hành chính cơ bản.

Thứ hai, chưa có quyết định thu hồi đất nhưng mang cho thuê. Hồ sơ địa chính cho thấy diện tích đất của người khởi kiện có sự thống nhất về nguồn gốc và vị trí, nhưng khi tiến hành đo đạc thu hồi, cơ quan chức năng huyện Phú Quốc lại tự ý phân chia lại thửa đất dẫn đến xáo trộn, thiếu chính xác, không phản ánh đúng hiện trạng quá trình sử dụng đất và quyền lợi của người dân.

Thửa đất số 07 khi đo đạc thực tế để thu hồi đất được UBND huyện Phú Quốc chia thành 02 thửa là thửa số 184 diện tích 8.081,8 m² và thửa số 184a diện tích 759,1 m².

UBND huyện Phú Quốc chỉ ban hành Quyết định thu hồi đối với diện tích thửa đất số 184, không thu hồi thửa 184a nhưng lại đem diện tích đất này cho thuê là không đúng quy định.

Thứ ba, đất chưa giải tỏa xong đã giao doanh nghiệp và cấp GCN QSDĐ. Đây là sai sót đặc biệt nghiêm trọng được HĐXX nhận định và phân tích sâu sắc. Theo quy định tại Điều 53 Luật Đất đai năm 2013, việc Nhà nước giao đất, cho thuê đất đối với diện tích đang có người sử dụng chỉ được thực hiện sau khi cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành quyết định thu hồi đất và hoàn tất toàn bộ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (giải phóng mặt bằng).

Tuy nhiên, dù UBND huyện Phú Quốc đã có chủ trương thu hồi đất của bà Hằng từ năm 2011, cơ quan này lại không triển khai thực hiện các quyết định thu hồi đất cũng như quyết định bồi thường, hỗ trợ, dẫn đến việc giải phóng mặt bằng trên thực tế chưa hoàn thành.

Việc UBND huyện Phú Quốc bàn giao diện tích đất chưa giải phóng mặt bằng cho Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Quốc để đơn vị này giao đất, cho thuê đất cho Công ty Cổ phần Milton thực hiện dự án theo quy hoạch là trái với quy định tại Điều 53 Luật Đất đai năm 2013, vì vậy các quyết định cho thuê đất liên quan đến phần diện tích thu hồi của bà Hằng buộc phải bị hủy bỏ.

Do việc cho thuê đất của Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Quốc không đúng pháp luật, việc UBND tỉnh Kiên Giang căn cứ vào các quyết định cho thuê đất trái luật này để cấp GCN QSDĐ số CO 249404 và CO 249406 ngày 03/12/2018 cho Công ty Cổ phần Milton là không phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 99 Luật Đất đai năm 2013, các GCN QSDĐ đã cấp cũng phải bị hủy bỏ theo quy định.

Phán quyết mang lại niềm tin công lý

Sau khi xem xét và đánh giá toàn diện, HĐXX đã tuyên xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Thúy Hằng.

Cụ thể, Tòa án tuyên hủy các Quyết định thu hồi đất số 5369/QĐ-UBND và 5370/QĐ-UBND ngày 31/10/2011 của UBND huyện Phú Quốc; hủy các Quyết định bồi thường, hỗ trợ số 5896/QĐ-UBND, 5905/QĐ-UBND ngày 10/11/2011 và Quyết định bổ sung số 2649/QĐ-UBND ngày 14/5/2013 của UBND huyện Phú Quốc; hủy các Quyết định cho thuê đất và điều chỉnh số 62/QĐ-BQLKKTPQ, 171/QĐ-BQLKKTPQ, 54/QĐ-BQLKKTPQ và 278/QĐ-BQLKKTPQ của Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Quốc.

Đồng thời, hủy GCN QSDĐ số CO 249404 và CO 249406 ngày 03/12/2018 do UBND tỉnh Kiên Giang cấp cho Công ty Cổ phần Milton, buộc UBND huyện Phú Quốc phải thực hiện nhiệm vụ công vụ theo đúng quy định của pháp luật.

Báo Công lý tiếp tục thông tin