Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi hành án hành chính
Sáng 10/11, tại Hà Nội, TANDTC tổ chức Hội thảo lấy ý kiến đối với dự thảo Đề án “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi hành án hành chính hiện nay”. Đồng chí Nguyễn Văn Tiến, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chánh án TANDTC chủ trì Hội thảo.
Tham dự Hội thảo có đại diện các đơn vị thuộc TANDTC, Tòa án địa phương; Ban Nội chính Trung ương, Ủy ban Kiểm tra Trung ương,Cục Quản lý Thi hành án dân sự (Bộ Tư pháp), Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Văn phòng Chính phủ, Sở Tư pháp Hà Nội và Liên đoàn Luật sư Việt Nam…

Thực hiện Chương trình làm việc số 07-CTr/TW ngày 13/2/2026 của Bộ Chính trị và ý kiến chỉ đạo của Ban Bí thư tại Công văn số 18802-CV/VPTW ngày 11/11/2025 của Văn phòng Trung ương Đảng, TANDTC được giao xây dựng dự thảo Đề án và dự thảo Chỉ thị của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi hành án hành chính hiện nay.
Đề án hướng tới tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng đối với công tác thi hành án hành chính; tạo chuyển biến căn bản trong nhận thức và hành động của cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước là bên phải thi hành án; bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án về vụ án hành chính đã có hiệu lực pháp luật được nghiêm chỉnh chấp hành.
Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Tiến nhấn mạnh, Điều 106 Hiến pháp năm 2013 quy định bản án, quyết định của Tòa án nhân dân có hiệu lực pháp luật phải được các cơ quan, tổ chức, cá nhân tôn trọng và nghiêm chỉnh chấp hành. Đây là nguyên tắc quan trọng nhằm bảo đảm hiệu lực của các phán quyết tư pháp và tính nghiêm minh của pháp luật.
Đối với thi hành án hành chính, yêu cầu này càng có ý nghĩa đặc biệt khi người phải thi hành án chủ yếu là cơ quan hành chính nhà nước và người có thẩm quyền trong các cơ quan này. Việc nghiêm chỉnh thi hành bản án, quyết định của Tòa án không chỉ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân mà còn thể hiện trách nhiệm tuân thủ pháp luật của cơ quan công quyền, góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát quyền lực nhà nước và củng cố niềm tin của nhân dân vào công lý.

Theo Phó Chánh án Nguyễn Văn Tiến, những năm qua, công tác thi hành án hành chính đã được các cấp, các ngành quan tâm chỉ đạo, tổ chức thực hiện; số bản án, quyết định được thi hành xong tăng qua các năm. Tuy nhiên, thực tiễn vẫn còn nhiều khó khăn, hạn chế. Tình trạng chậm thi hành, chưa thi hành hoặc thi hành chưa đầy đủ các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật vẫn xảy ra; một số vụ việc kéo dài, chưa được giải quyết dứt điểm. Công tác phối hợp, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra và xử lý trách nhiệm ở một số nơi chưa thực sự hiệu quả.
Thực trạng này đòi hỏi phải có những giải pháp đồng bộ, thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả thi hành án hành chính. Trong đó, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, với trọng tâm là nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền và nhất là người đứng đầu; tăng cường kiểm tra, giám sát, phối hợp và xử lý trách nhiệm, bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án được thi hành nghiêm chỉnh, đầy đủ, đúng thời hạn.

Hội thảo là dịp để các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học và những người trực tiếp tham gia công tác lãnh đạo, quản lý, xét xử, theo dõi, tổ chức thi hành án hành chính trao đổi, đánh giá thực tiễn, đóng góp ý kiến đối với nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan; đồng thời đề xuất những giải pháp khả thi để hoàn thiện dự thảo Đề án và dự thảo Chỉ thị trước khi trình Ban Bí thư xem xét, quyết định.
Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận về trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy địa phương; vai trò của Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và Ban Nội chính các cấp; việc gắn kết quả thi hành án hành chính với công tác cán bộ; nguồn kinh phí thực hiện các bản án, quyết định còn tồn đọng cùng những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thi hành án.
Các ý kiến đều thống nhất về sự cần thiết xây dựng Đề án và ban hành Chỉ thị của Ban Bí thư nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi hành án hành chính. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, đồng thời củng cố niềm tin của nhân dân đối với các cơ quan nhà nước.


Phát biểu kết luận Hội thảo, Phó Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Tiến đánh giá cao các tham luận và ý kiến trao đổi thẳng thắn, trách nhiệm, có giá trị thực tiễn của đại biểu. Các ý kiến đã tập trung phân tích thực trạng, chỉ rõ những tồn tại, hạn chế, khó khăn, vướng mắc và nguyên nhân; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan hành chính nhà nước và người có thẩm quyền trong thi hành án hành chính.
Phó Chánh án Nguyễn Văn Tiến đề nghị Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học khẩn trương tổng hợp đầy đủ ý kiến đóng góp tại Hội thảo và bằng văn bản của các cơ quan, đơn vị; nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Đề án và dự thảo Chỉ thị, báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy TANDTC trước khi trình Ban Bí thư xem xét, quyết định.
Báo cáo cho biết, tính đến ngày 30/9/2026, cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền trong cơ quan nhà nước đã thi hành xong 5.393 trong tổng số 6.679 bản án, quyết định của Tòa án về vụ án hành chính phải thi hành; năm 2026 thi hành xong 1.087 bản án, quyết định, gấp 3,0 lần năm 2020 (363). Tuy nhiên, số bản án, quyết định phải thi hành hằng năm tăng từ 361 năm 2017 lên 2.460 năm 2026, gấp 6,81 lần; tỷ lệ thi hành xong năm 2026 đạt 44,2%; hiện còn 1.345 bản án, quyết định chưa thi hành xong, chủ yếu thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước về đất đai.
Theo báo cáo của các địa phương, chưa có trường hợp nào người phải thi hành án bị xem xét, xử lý trách nhiệm theo khoản 2 Điều 312, Điều 314 Luật Tố tụng hành chính và Điều 8 Nghị định số 71/2016/NĐ-CP, mặc dù Thủ tướng Chính phủ đã nhiều lần chỉ đạo, Tòa án đã ra quyết định buộc thi hành án hành chính, Viện kiểm sát nhân dân và cơ quan thi hành án dân sự đã ban hành kiến nghị.
Tình trạng chậm thi hành, không chấp hành bản án, quyết định của Tòa án xuất phát từ ba nhóm nguyên nhân: cơ quan hành chính nhà nước vừa là người bị kiện đã ban hành quyết định hành chính, vừa là người phải thi hành bản án, quyết định của Tòa án hủy quyết định hành chính đó; phần lớn bản án, quyết định phải thi hành thuộc lĩnh vực đất đai, tài sản có giá trị lớn; thiếu ràng buộc trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu.
Đến nay, ở Trung ương chưa có văn bản riêng của Đảng về lãnh đạo công tác thi hành án hành chính; nội dung này mới được thể hiện lồng ghép trong các văn kiện về xây dựng Nhà nước pháp quyền, cải cách tư pháp và thi hành pháp luật. Tại Công văn số 18802-CV/VPTW ngày 11/11/2025 của Văn phòng Trung ương Đảng, Ban Bí thư giao Đảng ủy TANDTC chủ trì, phối hợp với Đảng ủy Bộ Tư pháp mở rộng phạm vi nghiên cứu của Đề án.
Để thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 15/10/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV và Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị, việc xây dựng Đề án và ban hành Chỉ thị chuyên đề của Ban Bí thư về thi hành án hành chính là cần thiết.
Mai Đỉnh