HĐND TP.HCM bàn quy hoạch thành phố tầm nhìn thế kỷ

Ngày 29/10, HĐND TP.HCM khóa XI khai mạc Kỳ họp thứ sáu nhằm xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng, trong đó có việc cụ thể hóa các quy định của Luật Phát triển đô thị thành cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn.

Một trong những nội dung trọng tâm tại kỳ họp là Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025–2050, tầm nhìn 100 năm.

Định hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm

Theo định hướng quy hoạch, TP.HCM phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa tâm, gồm 5 cực động lực, 5 trung tâm vệ tinh, 5 hệ liên kết chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển.

Năm cực động lực gồm: lõi trung tâm dịch vụ tài chính quốc tế; đổi mới sáng tạo phía Đông; công nghiệp, công nghệ cao, logistics phía Bắc; cảng biển, thương mại tự do, logistics quốc tế và năng lượng phía Nam; đô thị, giáo dục, y tế phía Tây.

Năm trung tâm vệ tinh được xác định tại Côn Đảo, Long Hải – Hồ Tràm, Hóc Môn – Củ Chi, Bàu Bàng và Tân Uyên – Bắc Tân Uyên.

Thành phố đồng thời định hình 5 hệ liên kết chiến lược, gồm liên kết Bắc – Nam từ cửa khẩu đến không gian biển; liên kết Đông – Tây giữa vùng Đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ; liên kết công nghiệp – sản xuất – logistics đa phương thức; hạ tầng đô thị đa tầng; liên kết xanh – xanh dương, lấy sông Sài Gòn và sông Đồng Nai làm trục trung tâm sinh thái.

Về tổ chức không gian, quy hoạch hướng đến mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm, đa tầng, chuyển từ cấu trúc tập trung vào lõi đô thị sang mạng lưới các cực tăng trưởng có sự liên kết chặt chẽ.

Thành phố ưu tiên phát triển đô thị nén gắn với giao thông công cộng theo mô hình TOD, tái thiết các khu vực sử dụng đất kém hiệu quả, đồng thời tổ chức không gian ba chiều gồm mặt đất, không gian ngầm và không gian trên cao.

Diện tích đất xây dựng toàn thành phố dự kiến đạt khoảng 280.000–290.000ha vào năm 2030, với chỉ tiêu bình quân 150–155m²/người. Đến năm 2050, diện tích này dự kiến tăng lên khoảng 365.000–390.000ha, với chỉ tiêu bình quân 135–140m²/người.

Quy hoạch cũng định hướng phát triển hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thông minh và có khả năng chống chịu cao. Mạng lưới đường bộ liên khu vực được định hướng đạt mật độ tối thiểu 2,22km/km², tỷ lệ đảm nhận vận tải hành khách công cộng đạt 55–65%.

Đến năm 2050, TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành mạng lưới 18 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 961km và khoảng 450km đường sắt nhẹ (LRT)/tramway.

Các đầu mối trung chuyển đa phương thức sẽ được hình thành tại nhà ga, sân bay, cảng biển và trung tâm đô thị, gắn với phát triển các khu TOD.

Đối với đường thủy, quy hoạch định hướng khoảng 322km luồng hàng hải, phát triển hệ thống cảng biển, cảng sông và bến thủy nội địa, kết nối với cảng cửa ngõ quốc tế Cái Mép – Thị Vải, đồng thời tích hợp vận tải hành khách đô thị và du lịch đường sông.

Thành phố cũng định hướng các giải pháp thoát nước, chống ngập và sụt lún theo từng lưu vực; phát triển không gian ngầm tại các trung tâm, đầu mối giao thông theo ba tầng: nông từ 0–20m, sâu từ 20–40m và rất sâu trên 40m.

Không gian biển được tổ chức theo trục liên kết Vịnh Gành Rái – Cần Giờ – Cái Mép, Thị Vải – Vũng Tàu – Côn Đảo, gắn với cảng biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao, năng lượng, đô thị và du lịch biển đảo.

Ưu tiên các ngành giá trị gia tăng cao

Trong định hướng phát triển kinh tế, quy hoạch xác định 10 ngành, lĩnh vực thuộc 4 nhóm cốt lõi, ưu tiên các ngành có giá trị gia tăng cao và huy động nguồn lực xã hội.

Bốn ngành được xác định có đóng góp giá trị gia tăng cao vào tăng trưởng gồm sản xuất tiên tiến, trung tâm tài chính khu vực, dịch vụ số và trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm logistics tiên tiến.

Cụ thể, sản xuất tiên tiến được xác định đóng góp 0,85–0,95%; trung tâm tài chính khu vực 0,74–0,84%; dịch vụ số và AI 0,64–0,74%; trung tâm logistics tiên tiến 0,64–0,74%.

Thành phố định hướng phát triển các khu chức năng đặc thù và động lực tăng trưởng mới, gồm Trung tâm Tài chính quốc tế TP.HCM, khu thương mại tự do gắn với logistics quốc tế, trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia, các khu công nghệ cao, trung tâm công nghệ số, dữ liệu và đổi mới sáng tạo.

Về dài hạn, thành phố nghiên cứu hình thành khu kinh tế đặc biệt ven biển tại khu vực Vũng Tàu.

Trong lĩnh vực văn hóa – xã hội, đến năm 2050, TP.HCM định hướng trở thành trung tâm giáo dục đại học, nghề nghiệp, khoa học và công nghệ hàng đầu châu Á, với quy mô 2 triệu sinh viên; bổ sung 1.400–2.000ha quỹ đất giáo dục đại học trong giai đoạn 2030–2050.

Về y tế, thành phố định hướng phát triển các bệnh viện cửa ngõ, cụm y tế chuyên sâu, kết nối y tế với du lịch; phấn đấu đến năm 2045 đạt 45 giường bệnh và 35 bác sĩ trên một vạn dân.

Nhà ở giá phải chăng được xác định là chính sách trọng yếu, ưu tiên nhà ở xã hội, nhà cho thuê và nhà ở công nhân gắn với giao thông công cộng, các khu TOD và việc làm.

Để triển khai quy hoạch, thành phố dự kiến sử dụng vốn nhà nước làm nguồn lực dẫn dắt, đồng thời huy động nguồn lực xã hội thông qua hợp tác công tư, khai thác giá trị tăng thêm từ đất gắn với hạ tầng và phát hành trái phiếu đô thị. Các dự án trọng điểm sẽ gắn với thứ tự ưu tiên, trách nhiệm, tiến độ và cơ chế giám sát cụ thể.

Theo UBND TP.HCM, đến ngày 11/9, quá trình lập quy hoạch đã tổng hợp hơn 1.526 ý kiến góp ý, trong đó 966 ý kiến được tiếp thu, hơn 560 ý kiến được ghi nhận, giải trình và tiếp tục nghiên cứu.

Sau khi quy hoạch được HĐND TP.HCM thông qua, Chủ tịch UBND Thành phố sẽ xem xét phê duyệt theo thẩm quyền. Theo kế hoạch nêu trong báo cáo, việc phê duyệt dự kiến hoàn thành vào cuối tháng 10/2026.