Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng gợi mở 4 hướng giúp Việt Nam bứt phá

Việt Nam cần chủ động nắm bắt cơ hội

Chiều 28/10, tại TP.HCM, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng dự và phát biểu định hướng tại phiên tham luận và đối thoại chuyên sâu về khung hợp tác trong kỷ nguyên mới, thuộc khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa Thu 2026 (AEF 2026).

Theo Phó Thủ tướng, những thông điệp được Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đưa ra tại phiên toàn thể và phiên đối thoại với Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) trong buổi sáng đã xác lập tầm nhìn chiến lược, thể hiện quyết tâm kết nối các cực tăng trưởng mới trên tinh thần chủ động, bản lĩnh và khát vọng phát triển của Việt Nam.

Phó Thủ tướng đồng thời cảm ơn WEF và Mạng lưới C4IR toàn cầu, trong đó có Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tại TP.HCM đã đồng hành, đóng vai trò cầu nối trong thúc đẩy các nội dung hợp tác của Diễn đàn.

Phân tích bối cảnh kinh tế quốc tế, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho rằng thế giới đang trải qua quá trình tái cấu trúc sâu sắc dưới tác động đan xen của xung đột địa chính trị, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và làn sóng chuyển đổi kép.

Các cực tăng trưởng ngày càng dịch chuyển về châu Á, châu Phi và Mỹ Latin; chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị toàn cầu cũng được tổ chức lại theo hướng đa dạng hóa, khu vực hóa và tăng khả năng chống chịu trước biến động.

Trong bối cảnh đó, quyết định đầu tư không còn chỉ dựa trên chi phí mà ngày càng phụ thuộc vào mức độ an toàn, tính linh hoạt và khả năng thiết lập các liên kết chiến lược dài hạn. Công nghệ đột phá, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và các tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG) đang trở thành những yếu tố quan trọng định hình lợi thế cạnh tranh giữa các quốc gia.

Phó Thủ tướng gợi mở ba xu hướng cần được quan tâm: sự kết hợp giữa chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; sự dịch chuyển của các cực tăng trưởng cùng những không gian hợp tác mới và quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng vừa bảo đảm hiệu quả, vừa nâng cao an toàn.

Những chuyển dịch này mở ra cơ hội để các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam, tiếp cận nguồn vốn, công nghệ và thị trường mới. Tuy nhiên, cơ hội chỉ có thể chuyển hóa thành tăng trưởng khi các quốc gia nâng cao được năng lực tiếp nhận công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng cao.

“Trước bối cảnh chuyển dịch sâu sắc đó, bài toán đặt ra cho mỗi quốc gia không còn là thích ứng thụ động hay đứng bên ngoài quan sát mà là chủ động định vị và nâng cao năng lực nội tại trong mạng lưới sản xuất toàn cầu”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Từ yêu cầu này, Việt Nam không chỉ cần tham gia các chuỗi giá trị hiện hữu mà còn phải tạo dựng môi trường, cơ chế và năng lực để cùng đối tác quốc tế tham gia sâu hơn vào quá trình sáng tạo, kiến tạo giá trị trong những chuỗi giá trị mới.

Bốn hướng đi chuyển cơ hội thành tăng trưởng

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng gợi mở bốn định hướng trọng tâm.

Thứ nhất, xây dựng năng lực nội sinh về nhân lực, công nghệ và quản trị, tạo nền tảng để nền kinh tế nâng cao khả năng thích ứng và tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất toàn cầu.

Thứ hai, hoàn thiện thể chế theo hướng ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo, đồng thời tạo không gian thử nghiệm cho những mô hình và sáng kiến mới.

Thứ ba, tăng cường kết nối và hợp tác đa phương, khu vực cũng như hợp tác Nam - Nam, qua đó mở rộng mạng lưới đối tác, thị trường và cơ hội phát triển.

Thứ tư, huy động và sử dụng hiệu quả nguồn vốn, tài chính xanh, công nghệ; gắn các nguồn lực quốc tế với sự tham gia của doanh nghiệp trong nước nhằm nâng cấp vị trí trong chuỗi giá trị.

Theo Phó Thủ tướng, TP.HCM với vai trò là đầu tàu kinh tế và trung tâm đổi mới sáng tạo của Việt Nam đang có cơ hội quan trọng để kết nối các nguồn lực, hình thành những khuôn khổ hợp tác và tạo ra giá trị mới.

Thành phố không chỉ hướng tới vai trò điểm đến của dòng vốn, tri thức và công nghệ mà còn cần trở thành một cực tăng trưởng có uy tín, trách nhiệm và khả năng hội nhập sâu rộng với các đối tác quốc tế.

Để đạt được mục tiêu này, TP.HCM nói riêng và Việt Nam nói chung cần những định hướng hợp tác thực chất, đủ chiều sâu, gắn kết chặt chẽ giữa lợi thế của các bên với nhu cầu phát triển và khả năng triển khai trên thực tế.

Từ đối thoại đến cam kết và dự án cụ thể

Nhấn mạnh mục tiêu của phiên làm việc chiều 28/10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho rằng đối thoại quốc tế cần vượt ra ngoài phạm vi trao đổi quan điểm để hướng đến những kết quả có thể triển khai.

“Chúng ta không chỉ đến đây để cùng đối thoại, mà quan trọng hơn, chúng ta đến đây để cùng nhau hướng đến tầm nhìn hành động chung. "Tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới", chủ đề xuyên suốt của diễn đàn năm nay, chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những cam kết, những khuôn khổ chính sách và những dự án hợp tác cụ thể giữa các bên”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Phiên làm việc tập trung vào bốn trụ cột của diễn đàn, gồm vai trò của siêu đô thị; công nghệ đột phá và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; các mô hình hợp tác trong kỷ nguyên mới; cùng vai trò của khu vực tư nhân.

Chương trình được thiết kế với hai phần gắn kết. Phần tham luận chuyên sâu tập trung trao đổi về xu hướng kinh tế thế giới và triển vọng trong các lĩnh vực như thị trường tài chính, hạ tầng thông minh, trí tuệ nhân tạo, không gian mạng, quản trị và hành lang kinh tế cho các cực tăng trưởng mới.

Tiếp đó, phiên đối thoại chuyên sâu về khung hợp tác quy tụ đại diện các quốc gia để trao đổi chính sách, giải pháp và sáng kiến nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy liên kết và điều phối hiệu quả các nguồn lực quốc tế trong bối cảnh kinh tế khu vực, toàn cầu đang tái cấu trúc.

Để các cuộc thảo luận đi vào trọng tâm, Phó Thủ tướng đặt ra ba vấn đề: Những xu hướng nào đang định hình lại dòng vốn, công nghệ và chuỗi cung ứng? Các xu hướng này tác động ra sao đến những nước đang phát triển, đâu là cơ hội cần nắm bắt và rủi ro cần phòng ngừa? Các quốc gia, đối tác cần hành động như thế nào để chuyển hóa cơ hội thành tăng trưởng và thịnh vượng?

Phó Thủ tướng kỳ vọng các trao đổi sẽ giúp xác định những mô hình liên kết mới, cơ chế chia sẻ nguồn lực và giải pháp thúc đẩy đổi mới sáng tạo, từ đó hình thành những khuôn khổ hợp tác có lộ trình thực hiện rõ ràng.

“Đây là thời điểm để chúng ta cùng ngồi lại, đặt ra những cam kết cụ thể và xác định lộ trình thực thi rõ ràng”, Phó Thủ tướng nêu rõ.

Bày tỏ tin tưởng vào kết quả phiên đối thoại, Phó Thủ tướng cho rằng sự tham gia của các quốc gia, chuyên gia và tổ chức quốc tế sẽ tạo điều kiện để các bên hiểu rõ hơn nhu cầu, lợi thế, thách thức và nguồn lực của nhau, qua đó tìm kiếm những điểm giao thoa để hình thành các chương trình hợp tác phù hợp.

Trong kỷ nguyên mới, hợp tác ngày càng trở thành điều kiện quan trọng để các bên tạo dựng động lực phát triển. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là tìm kiếm đối tác mà còn phải xác định được lợi ích chung, phát huy năng lực bổ trợ và từng bước đưa các sáng kiến vào thực tiễn.

Thông qua Diễn đàn Kinh tế Mùa Thu 2026, việc kết nối các cực tăng trưởng được kỳ vọng sẽ mở ra những khuôn khổ hợp tác mới, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động.