Thanh tra Chính phủ chỉ rõ nhiều sai phạm trong hoạt động kinh doanh xăng dầu tại Petimex

Theo đó, TTCP đã chỉ ra nhiều sai phạm liên quan đến hoạt động bán hàng, quản lý vốn và tài sản nhà nước, sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu và duy trì mức dự trữ xăng dầu bắt buộc.

Theo Kết luận thanh tra, việc thanh tra được thực hiện theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tập trung đánh giá việc chấp hành pháp luật trong hoạt động mua bán, kinh doanh xăng dầu tại Petimex và xác minh các vấn đề liên quan tại những cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Qua kiểm tra hồ sơ, tài liệu do doanh nghiệp cung cấp, Thanh tra Chính phủ xác định một số hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, đồng thời chỉ ra các vi phạm hành chính cần được xử lý theo thẩm quyền.

Bán xăng dầu dưới giá thành, gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp

Một trong những nội dung đáng chú ý tại kết luận thanh tra là hoạt động bán xăng dầu dưới giá thành và việc thực hiện các giao dịch không đúng quy định tại Petimex.

Theo kết quả thanh tra, trong tháng 3/2026, Petimex đã bán 16,268 triệu lít xăng dầu cho 14 khách hàng trước các kỳ điều hành giá xăng dầu với mức giá thấp hơn giá thành. Hành vi này được xác định là trái quy định, gây thiệt hại cho doanh nghiệp, với số tiền ước tính khoảng 58,433 tỷ đồng.

Ngoài ra, Petimex còn có hành vi bán 5,9 triệu lít dầu diesel 0,001S cho Công ty Cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm theo đơn hàng ngày 06/3/2026 trái quy định. Số tiền thiệt hại đối với Petimex được ước tính khoảng 41,59 tỷ đồng.

Đối với các nội dung nêu trên, Thanh tra Chính phủ đã chuyển hồ sơ, tài liệu và kiến nghị cơ quan công an xem xét, khởi tố, điều tra, xử lý theo thẩm quyền. Kết luận thanh tra cũng ghi nhận việc chuyển hồ sơ, tài liệu liên quan đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an và các cơ quan công an có thẩm quyền tại tỉnh Đồng Tháp để giải quyết theo quy định.

Đáng chú ý, qua phân tích tài liệu do Petimex cung cấp, Đoàn thanh tra đánh giá doanh nghiệp đã bán khoảng 185 triệu lít xăng dầu, tương đương khoảng 2.841,8 tỷ đồng, không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc. Hành vi này có dấu hiệu của các tội trốn thuế theo Điều 200, tội buôn lậu theo Điều 188 và tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng theo Điều 221 Bộ luật Hình sự.

Đây là những nội dung đã được Thanh tra Chính phủ chuyển hồ sơ, kiến nghị cơ quan chức năng xem xét, xử lý theo thẩm quyền; việc xác định trách nhiệm hình sự cụ thể thuộc thẩm quyền của cơ quan tiến hành tố tụng.

Nhiều dấu hiệu vi phạm trong quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước

Kết luận thanh tra tiếp tục chỉ ra nhiều vấn đề trong hoạt động quản lý, điều hành và sử dụng vốn tại Petimex.

Cụ thể, từ ngày 27/1/2026 đến ngày 24/2/2026, Petimex bán xăng dầu cho Công ty Phúc Lâm với giá thấp hơn giá bán được xác định tại thời điểm ký xác nhận 15 đơn đặt hàng. Qua phân tích tài liệu, Thanh tra Chính phủ ước tính số tiền thiệt hại khoảng 3,2 tỷ đồng và nhận định hành vi có dấu hiệu vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí theo Điều 219 Bộ luật Hình sự.

Đối với hoạt động bán hàng tạm nhập tái xuất cho 6 đối tác nước ngoài, Thanh tra Chính phủ nhận định Petimex bán hàng thấp hơn chi phí kế toán là chưa thực hiện đúng quy định tại quy chế bán hàng của doanh nghiệp. Số tiền thiệt hại đối với Petimex được ước tính khoảng 322 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, việc nâng định mức nợ cho Công ty Cổ phần Thương mại Dầu khí Cửu Long (PTC), tăng hạn mức cho nợ nhưng không có bảo lãnh ngân hàng, được xác định là chưa đúng quy định tại quy chế tài chính và quy chế bán hàng của Petimex. Thiệt hại ước tính đối với doanh nghiệp khoảng 86,188 tỷ đồng.

Một nội dung khác được đề cập là chính sách bán hàng quy định khoản nợ của hai công ty con, gồm Công ty Cổ phần Nhiên liệu Đồng Tháp và Công ty Cổ phần Nhiên liệu Tây Đô, vượt quá giá trị tài sản bảo đảm. Qua phân tích tài liệu, Thanh tra Chính phủ ước tính thiệt hại đối với Petimex khoảng 1,408 tỷ đồng.

Các hành vi nêu trên được Thanh tra Chính phủ đánh giá có dấu hiệu vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Kết luận yêu cầu tiếp tục làm rõ, xử lý theo thẩm quyền và quy định của pháp luật.

Ngoài ra, Petimex đã đầu tư, lắp đặt hệ thống đo mức, nhiệt độ và báo tràn tự động tại các bồn chứa nhưng không sử dụng để theo dõi, quản lý, mua bán và thanh toán đối với lượng hàng nhập, xuất qua bồn. Việc này được xác định là chưa thực hiện đúng các quy định liên quan đến quản lý, đo lường trong kinh doanh xăng dầu.

Kết luận cũng đề cập việc thiết bị đo mức bồn tự động do đơn vị lắp đặt chưa được kiểm định lần đầu trước khi đưa vào sử dụng, cùng những vấn đề trong công tác kiểm tra, giám sát và thực hiện các quy định về đo lường đối với hoạt động kinh doanh xăng dầu.

Thanh tra Chính phủ nhận định các hành vi liên quan đến quản lý, sử dụng thiết bị đo lường có dấu hiệu cần được tiếp tục làm rõ về trách nhiệm và hậu quả theo quy định pháp luật.

Sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu không đúng quy định

Không chỉ tồn tại những vấn đề trong hoạt động bán hàng và quản lý vốn, Petimex còn bị chỉ ra sai phạm trong việc sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu.

Theo kết luận thanh tra, trong tháng 3/2026, Petimex sử dụng Quỹ bình ổn giá với số tiền 4.279.186.000 đồng đối với 958.624 lít xăng dầu mua từ thương nhân đầu mối trong các kỳ điều hành có chi Quỹ bình ổn giá, không đúng quy định.

Hành vi này bị xác định vi phạm khoản 5 Điều 7 Nghị định số 87/2024/NĐ-CP ngày 12/7/2024 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý giá. Thanh tra Chính phủ đã lập biên bản làm việc về hành vi vi phạm hành chính và chuyển hồ sơ đến Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp để xử lý theo thẩm quyền.

Theo quy định được viện dẫn trong kết luận, hành vi vi phạm nêu trên có thể bị phạt tiền từ 240 triệu đồng đến 300 triệu đồng, đồng thời áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Một vi phạm khác liên quan đến nghĩa vụ duy trì mức dự trữ xăng dầu bắt buộc. Qua kiểm tra, Thanh tra Chính phủ xác định từ ngày 1/1/2026 đến ngày 31/3/2026, có 28 ngày Petimex có lượng xăng RON95 thấp hơn mức dự trữ lưu thông bắt buộc theo quy định.

Hành vi này được xác định vi phạm khoản 2 Điều 30 Nghị định số 99/2020/NĐ-CP ngày 26/8/2020 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dầu khí, kinh doanh xăng dầu và khí. Mức phạt tiền được nêu tại kết luận là từ 120 triệu đồng đến 140 triệu đồng.

Đồng thời, tại Petimex và hai công ty con là Công ty Cổ phần Nhiên liệu Đồng Tháp, Công ty Cổ phần Nhiên liệu Tây Đô, trong tháng 3/2026 có ngày lượng tồn kho mặt hàng xăng dầu vượt quá 150% so với tồn kho trung bình của ba tháng liền kề trước đó. Số ngày vi phạm liên tục dao động từ 15 đến 29 ngày trong tháng.

Hành vi này được xác định vi phạm quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo Nghị định số 98/2020/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung. Mức phạt được nêu tại kết luận là từ 40 triệu đồng đến 60 triệu đồng đối với tổ chức, kèm theo hình thức xử phạt bổ sung theo quy định.

Đối với các vi phạm hành chính nêu trên, Thanh tra Chính phủ đã lập biên bản làm việc và chuyển hồ sơ đến Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp để xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

Kiến nghị xử lý, yêu cầu Petimex khắc phục sai phạm

Trên cơ sở kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an, UBND tỉnh Đồng Tháp và các cơ quan liên quan tổ chức thực hiện những nội dung được nêu tại kết luận; đồng thời giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các địa phương giải pháp chấn chỉnh, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, phát hiện những bất cập trong cơ chế, chính sách, pháp luật để kiến nghị sửa đổi, bổ sung.

Đối với Bộ Công an, Thanh tra Chính phủ kiến nghị chỉ đạo các cơ quan điều tra giải quyết những nội dung đã được chuyển hồ sơ, tài liệu và các kiến nghị khởi tố liên quan đến những hành vi có dấu hiệu tội phạm; thông báo kết quả giải quyết bằng văn bản để Thanh tra Chính phủ theo dõi, tổng hợp.

Đối với UBND tỉnh Đồng Tháp, cơ quan thanh tra kiến nghị chỉ đạo tổ chức rà soát, thanh tra, kiểm tra để làm rõ trách nhiệm, nguyên nhân và trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân có liên quan. Trường hợp phát hiện sai phạm thì xử lý nghiêm theo quy định pháp luật; đồng thời chỉ đạo xử lý các vi phạm hành chính đã được nêu trong kết luận.

Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu UBND tỉnh Đồng Tháp ban hành văn bản tổ chức thực hiện các nội dung thuộc thẩm quyền, báo cáo kết quả thực hiện kèm tài liệu chứng minh gửi Thanh tra Chính phủ trước ngày 20/11/2026 để theo dõi, đôn đốc và kiểm tra.

Đối với Petimex, Thanh tra Chính phủ yêu cầu chủ động khắc phục những tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra; chấp hành các yêu cầu của cơ quan nhà nước trong việc thực hiện kết luận thanh tra; tuân thủ quy định pháp luật trong hoạt động kinh doanh xăng dầu, quản lý và sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại doanh nghiệp.

Doanh nghiệp đồng thời phải đổi mới, nâng cao năng lực quản trị và điều hành nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn nhà nước, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Petimex có trách nhiệm báo cáo kết quả thực hiện kết luận thanh tra kèm tài liệu chứng minh gửi Thanh tra Chính phủ trước ngày 20/11/2026 để phục vụ công tác theo dõi, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện.

Kết luận thanh tra số 709/KL-TTCP là cơ sở để các cơ quan có thẩm quyền tiếp tục làm rõ, xử lý những hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, đồng thời yêu cầu Petimex khắc phục các tồn tại, chấn chỉnh hoạt động quản lý, điều hành và thực hiện nghiêm các quy định trong lĩnh vực kinh doanh xăng dầu.