Mưa sao băng Orionids đạt đỉnh trong đêm 21, có thể quan sát tới 20 sao băng mỗi giờ

Mưa sao băng Orionids, một trong hai trận mưa sao băng hằng năm bắt nguồn từ các mảnh vụn của sao chổi Halley, dự kiến đạt cực đại vào đêm 21 rạng sáng 22/10.

Đây là cơ hội để những người yêu thích thiên văn chiêm ngưỡng các vệt sáng xuất hiện khi những mảnh vật chất từ không gian lao vào khí quyển Trái Đất.

Theo Hiệp hội Sao băng Mỹ (American Meteor Society), trong điều kiện quan sát lý tưởng, mưa sao băng Orionids có thể tạo ra khoảng 20 sao băng mỗi giờ vào thời điểm cực đại.

Tuy nhiên, số lượng sao băng thực tế nhìn thấy còn phụ thuộc vào thời tiết, mức độ ô nhiễm ánh sáng và độ sáng của Mặt Trăng.

Mặc dù đạt cực đại trong tuần này, Orionids không chỉ xuất hiện trong một đêm. Người quan sát vẫn có thể bắt gặp các sao băng thuộc trận mưa này trong nhiều tuần trước và sau thời điểm cực đại.

Theo Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), mưa sao băng Orionids có thể được quan sát từ cả bán cầu Bắc và bán cầu Nam, đặc biệt trong khoảng thời gian sau nửa đêm đến trước bình minh.

Các vệt sao băng có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau trên bầu trời, vì vậy người xem không nhất thiết phải tập trung quan sát vào một hướng cố định.

Một trong những đặc điểm nổi bật của Orionids là tốc độ di chuyển rất nhanh. Khi lao vào khí quyển Trái Đất, các mảnh vụn có thể tạo ra những vệt sáng nổi bật, đôi khi để lại dấu vết phát sáng kéo dài trong vài giây.

Mưa sao băng Orionids hình thành như thế nào?

Mưa sao băng là hiện tượng thiên văn xảy ra khi Trái Đất di chuyển qua những vùng không gian chứa các mảnh vụn do sao chổi hoặc đôi khi là tiểu hành tinh để lại trên quỹ đạo quanh Mặt Trời.

Đối với Orionids, nguồn gốc của hiện tượng này là các hạt bụi và mảnh vật chất từ sao chổi Halley, một trong những sao chổi nổi tiếng nhất từng được con người quan sát. Sao chổi này mất khoảng 75-76 năm để hoàn thành một vòng quay quanh Mặt Trời.

Trong quá trình di chuyển, sao chổi Halley để lại những dòng bụi và mảnh vụn dọc theo quỹ đạo. Khi Trái Đất đi qua vùng vật chất này, các hạt bụi lao vào khí quyển với tốc độ rất cao, làm nóng và kích thích các phân tử khí xung quanh, tạo ra những vệt sáng mà chúng ta thường gọi là sao băng.

Phần lớn các mảnh vật chất này có kích thước rất nhỏ và bị phá hủy trong khí quyển trước khi có thể chạm tới mặt đất.

Làm thế nào để quan sát mưa sao băng Orionids rõ nhất?

Theo các chuyên gia thiên văn, thời điểm thích hợp nhất để quan sát Orionids thường là sau nửa đêm, đặc biệt trong những giờ trước bình minh, khi vị trí của Trái Đất thuận lợi hơn cho việc đón các hạt bụi vũ trụ.

Người quan sát không cần sử dụng kính thiên văn hay bất kỳ thiết bị chuyên dụng nào. Thay vào đó, nên lựa chọn những khu vực có bầu trời rộng, ít bị che khuất và nằm xa ánh đèn thành phố để hạn chế ảnh hưởng của ánh sáng.

Ánh trăng cũng là một yếu tố quan trọng quyết định khả năng quan sát. Khi Mặt Trăng quá sáng, những sao băng mờ có thể bị ánh sáng che lấp, khiến số lượng sao băng nhìn thấy giảm đáng kể. Vì vậy, những khoảng thời gian Mặt Trăng chưa mọc hoặc đã lặn thường thuận lợi hơn.

Bên cạnh đó, thời tiết quang đãng, ít mây cũng giúp tăng cơ hội quan sát. Người xem nên dành khoảng 20-30 phút để mắt thích nghi với bóng tối, đồng thời hạn chế nhìn vào điện thoại hoặc các nguồn sáng mạnh.

Việc quan sát sao băng cũng đòi hỏi sự kiên nhẫn, bởi các vệt sáng không xuất hiện liên tục mà có thể cách nhau nhiều phút.

Mưa sao băng tiếp theo sẽ xuất hiện khi nào?

Sau Orionids, người yêu thiên văn sẽ có cơ hội tiếp tục theo dõi mưa sao băng Southern Taurids (Taurids phương Nam), dự kiến đạt cực đại vào đầu tháng 11, khoảng ngày 5/11.

Dù có số lượng sao băng mỗi giờ thấp hơn Orionids, Southern Taurids vẫn thu hút sự chú ý nhờ khả năng tạo ra những quả cầu lửa sáng nổi bật trên bầu trời đêm.

Những trận mưa sao băng này mang đến cơ hội quan sát các hiện tượng thiên văn tự nhiên mà không cần thiết bị chuyên dụng, đồng thời giúp công chúng hiểu thêm về những mảnh vật chất còn sót lại trong quá trình chuyển động của các sao chổi và tiểu hành tinh trong Hệ Mặt Trời.