Nhà máy điện 114 năm tuổi ở Uzbekistan trở thành trung tâm nghệ thuật

Từ nơi từng tạo ra điện cho hệ thống xe điện của thành phố, tòa nhà xây năm 1912 nay trở thành Centre for Contemporary Arts Tashkent (CCA Tashkent), không gian mới dành cho nghệ thuật, nghiên cứu và giao lưu văn hóa.

CCA Tashkent chính thức mở cửa ngày 6/9/2026, trở thành trung tâm nghệ thuật đương đại thường trực đầu tiên của Uzbekistan. Công trình nằm tại số 6 Amir Temur, trong một tòa nhà lịch sử được xây dựng năm 1912 theo thiết kế của kiến trúc sư Wilhelm Heinzelmann.

Ban đầu, nơi đây là một nhà máy điện diesel phục vụ hệ thống xe điện của Tashkent, sau đó từng được sử dụng làm kho - điểm liên quan đến hoạt động xe điện trước khi được chuyển đổi thành không gian văn hóa.

Thay vì phá bỏ dấu tích công nghiệp để xây một bảo tàng hoàn toàn mới, dự án lựa chọn giữ lại nhiều đặc điểm của công trình cũ. Studio KO - hãng kiến trúc có trụ sở tại Paris - đảm nhiệm việc chuyển đổi không gian.

Những bức tường gạch và đặc điểm kiến trúc công nghiệp được bảo tồn, trong khi các khu vực bên trong được tổ chức lại để đáp ứng nhu cầu của một trung tâm nghệ thuật hiện đại.

Không gian mới không chỉ dành cho triển lãm. CCA Tashkent được thiết kế như một địa điểm đa chức năng với các chương trình về nghệ thuật thị giác, trình diễn, điện ảnh, thiết kế, âm nhạc và viết.

Trung tâm cũng có thư viện nghiên cứu, khu giáo dục, không gian dành cho các cuộc gặp gỡ và hoạt động cộng đồng. Theo thông tin từ trung tâm, mục tiêu là tạo ra nơi các nghệ sĩ, giám tuyển, nhà nghiên cứu và công chúng có thể gặp gỡ, trao đổi ý tưởng.

Triển lãm mở màn mang tên “Hikmah”, quy tụ nghệ sĩ Uzbekistan cùng các nghệ sĩ quốc tế. Một số tác phẩm được thực hiện riêng cho không gian mới, trong khi triển lãm cũng giới thiệu tác phẩm từ các bộ sưu tập quốc tế.

Trong số đó có một tác phẩm thuộc bộ sưu tập của Solomon R. Guggenheim Museum tại New York, đánh dấu lần đầu tác phẩm này được giới thiệu tại Uzbekistan.

“Hikmah”, trong tiếng Arab, có thể hiểu là “trí tuệ” hay “sự khôn ngoan”. Tên gọi này cũng phù hợp với cách trung tâm lựa chọn địa điểm: một công trình từng gắn với quá trình hiện đại hóa Tashkent nay được sử dụng để kể những câu chuyện mới về nghệ thuật và văn hóa.

Sự xuất hiện của CCA Tashkent cũng cho thấy một cách tiếp cận ngày càng phổ biến trong bảo tồn kiến trúc: thay vì giữ một công trình cũ như một “di tích đứng yên”, người ta có thể đưa nó trở lại đời sống bằng một chức năng mới.

Với tòa nhà 114 năm tuổi này, những bức tường từng chứng kiến quá trình điện khí hóa của Tashkent nay trở thành phông nền cho nghệ thuật đương đại.

Từ một nhà máy điện diesel đến một trung tâm nghệ thuật, công trình đã trải qua hơn một thế kỷ thay đổi cùng thành phố.

Và lần này, thay vì tạo ra năng lượng cho những chuyến xe điện, nơi đây đang được kỳ vọng trở thành một điểm gặp gỡ mới của nghệ sĩ, công chúng và các ý tưởng văn hóa tại Tashkent.