AFC đề xuất Nations League mới, thay đổi vòng loại World Cup và Asian Cup từ năm 2030

Theo dự thảo đề xuất được AFC gửi tới các liên đoàn thành viên xem xét, giải đấu sẽ có ba cấp độ, quy tụ toàn bộ 47 đội tuyển thành viên của AFC. Hai hạng đấu cao nhất sẽ có 18 đội mỗi hạng, trong khi hạng ba gồm 11 đội.

Điểm đáng chú ý nhất là Nations League mới sẽ được liên kết trực tiếp với các vòng loại World Cup và Asian Cup, qua đó đơn giản hóa hệ thống thi đấu và giảm bớt những trận đấu không mang nhiều ý nghĩa.

AFC từng xem xét phương án tổ chức một giải đấu độc lập nhưng cuối cùng loại bỏ ý tưởng này do những lo ngại về chi phí vận hành cũng như lịch thi đấu vốn đã dày đặc của các đội tuyển.

Theo đề xuất, bắt đầu từ chu kỳ World Cup 2032-33, các đội ở hạng đấu cao nhất sẽ thi đấu theo thể thức sân nhà - sân khách, với tổng cộng 12 trận, gồm 6 trận sân nhà và 6 trận sân khách.

Sau vòng đấu này, 6 đội đứng đầu sẽ giành vé trực tiếp tham dự World Cup. Các đội xếp từ thứ 7 đến thứ 10 sẽ bước vào vòng play-off theo thể thức vòng tròn để cạnh tranh những suất còn lại.

Với những kỳ Nations League gắn với Asian Cup, lần đầu dự kiến diễn ra vào năm 2030, mỗi đội sẽ chơi 6 trận, gồm 3 trận sân nhà và 3 trận sân khách. 18 đội hạng 1 cùng 6 đội có thứ hạng cao nhất ở hạng 2 sẽ giành quyền dự Asian Cup.

Không chỉ đóng vai trò vòng loại, Nations League còn có chức năng xác định nhà vô địch. Tám đội dẫn đầu hạng 1 sẽ bước vào vòng knock-out. Tứ kết diễn ra theo thể thức lượt đi và lượt về, trước khi bán kết và chung kết được tổ chức tại một địa điểm tập trung.

Hệ thống thăng hạng và xuống hạng cũng được áp dụng. Hai đội đứng đầu mỗi hạng sẽ được thăng hạng trực tiếp, trong khi hai đội cuối bảng phải xuống hạng.

Trong tuyên bố chính thức ngày 21/12/2025, Tổng thư ký AFC Datuk Seri Windsor John nhấn mạnh ý nghĩa chiến lược của kế hoạch này.

"Bằng việc giới thiệu một nền tảng thi đấu có cấu trúc trong các kỳ FIFA, chúng tôi hướng đến việc đảm bảo các trận đấu chất lượng cao. Có sự quan tâm mạnh mẽ và nhu cầu ngày càng tăng từ các đối tác thương mại đối với một giải đấu theo mô hình Nations League", ông Windsor John cho biết.

Để chuẩn bị cho việc thay đổi hệ thống, AFC dự kiến tổ chức giải đấu thí điểm trong mùa giải 2028-2029.

Kết quả của vòng loại chung sơ bộ sẽ được sử dụng để phân chia các đội vào những hạng đấu khác nhau, thay vì dựa hoàn toàn vào bảng xếp hạng FIFA. Cách làm này được AFC kỳ vọng sẽ tạo ra cơ hội công bằng hơn cho các liên đoàn thành viên.

AFC hiện tiếp tục hoàn thiện lịch thi đấu và khung vận hành của giải Nations League mới trước khi trình lên các ủy ban và liên đoàn thành viên liên quan.

Mục tiêu của kế tạo ra các trận đấu cân bằng hơn về trình độ trong những đợt tập trung đội tuyển quốc gia.

Nếu được thông qua, giải đấu thử nghiệm 2028-2029 sẽ đóng vai trò thiết lập hệ thống phân hạng trước khi AFC Nations League chính thức được triển khai từ năm 2030. Chu kỳ Nations League đầu tiên gắn với vòng loại World Cup dự kiến bắt đầu ở mùa giải 2032-33.