59 chú chim chết tại hồ nổi tiếng của Australia, nghi liên quan cúm gia cầm H5N1

59 con chim chết tại hồ Weeroona

Các nhân viên cứu hộ động vật hoang dã được gọi đến hồ Weeroona hôm 30/9 sau khi nhận được thông tin về một con cò quăm có biểu hiện bất thường. Khi có mặt tại hiện trường, họ phát hiện thêm nhiều con chim bị bệnh và hàng loạt xác chim.

Đến ngày 2/10, số chim chết được ghi nhận đã lên tới 59 con, phần lớn là cò quăm, cùng một số gà nước.

Một số con chim sống có biểu hiện bất thường như khó đi lại, đầu rung lắc và liên tục ngẩng đầu lên trên. Theo lực lượng cứu hộ, số chim chết đã tăng nhanh chỉ trong khoảng 24 giờ.

Những dấu hiệu này khiến các chuyên gia lo ngại về khả năng liên quan đến cúm gia cầm H5N1, đặc biệt trong bối cảnh virus đang lây lan trong quần thể chim hoang dã tại nhiều khu vực của Australia.

Tuy nhiên, chưa có bằng chứng xác nhận H5N1 là nguyên nhân khiến đàn chim tại hồ Weeroona chết. Chính quyền bang Victoria đã gửi mẫu từ những con chim chết tới phòng thí nghiệm để xét nghiệm. Kết quả dự kiến sẽ giúp xác định liệu H5N1 có liên quan đến vụ việc hay nguyên nhân nằm ở một bệnh khác.

Australia đang đối phó với H5N1 trong động vật hoang dã

Nhiều trường hợp nghi H5N1 đã được phát hiện tại nhiều bang của Australia trong năm 2026. H5 đã được phát hiện ở một số loài động vật có vú tại Australia. Trường hợp đầu tiên được xác nhận là một con hải cẩu lông mũi dài tại Beachport, Nam Australia. Sau đó, virus được phát hiện ở sư tử biển, cá heo và một con cáo đỏ.

Đáng chú ý, những trường hợp ở động vật có vú tại Australia được cho là có khả năng xuất hiện do tiếp xúc với chim nhiễm bệnh hoặc môi trường bị nhiễm virus, tương tự một số trường hợp được ghi nhận ở nước ngoài.

Những dấu hiệu cần lưu ý ở động vật

Theo cơ quan chức năng Australia, chim mắc H5 có thể không có biểu hiện triệu chứng rõ ràng hoặc có thể chết đột ngột. Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

Không thể đứng, đi hoặc bay bình thường.

Run rẩy, mất thăng bằng hoặc có tư thế đầu, cổ bất thường.

Khó thở, thở gấp hoặc hắt hơi.

Lờ đờ, xù lông.

Chết đột ngột, đặc biệt khi xảy ra ở số lượng lớn.

Ở gia cầm như gà, vịt, các dấu hiệu có thể bao gồm giảm mạnh sản lượng trứng, bỏ ăn, sưng đầu hoặc chân, xuất huyết dưới da và các vấn đề về hô hấp.

Điều quan trọng là chỉ xét nghiệm trong phòng thí nghiệm mới có thể xác nhận H5N1. Vì vậy, việc nhìn thấy các triệu chứng bất thường không đủ để kết luận đàn chim tại hồ Weeroona đã nhiễm H5N1 mà cần phải xét nghiệm.

Những loài động vật nào có thể mắc H5N1?

H5N1 chủ yếu ảnh hưởng đến chim nhưng cũng có thể lây nhiễm sang một số loài động vật có vú.

Tại Australia và trên thế giới, virus đã được ghi nhận ở nhiều nhóm chim như chim biển, chim nước, chim săn mồi và các loài chim ăn xác. Gia cầm như gà, vịt, ngỗng và gà tây cũng có nguy cơ mắc bệnh.

Ở động vật có vú, virus đã được phát hiện ở hải cẩu, sư tử biển, cá heo, cáo và một số loài khác. Ở nước ngoài, H5N1 cũng từng được ghi nhận ở nhiều loài động vật có vú khác.

Các trường hợp nghi nhiêm H5N1 đã xuất hiện ở những khu vực nào của Australia?

Virus hiện đã được xác nhận ở động vật hoang dã tại Victoria, Nam Australia, New South Wales, Queensland, Tasmania và Tây Australia, cùng một trường hợp tại Lãnh thổ Vịnh Jervis.

Nam Australia là một trong những khu vực ghi nhận số lượng trường hợp nhiều nhất. Victoria cũng chịu ảnh hưởng đáng kể.

Trong khi đó, chưa có phát hiện H5 trong gia cầm hoặc hệ thống sản xuất nông nghiệp của Australia.

Chính phủ Australia tăng cường ứng phó

Trước sự lan rộng của H5 trong động vật hoang dã, chính phủ Australia đã triển khai nhiều biện pháp giám sát, xét nghiệm và bảo vệ các loài dễ bị tổn thương.

Chính phủ liên bang đã cam kết hơn 270 triệu AUD cho các hoạt động ứng phó với cúm gia cầm. Trong đó, gần 2 triệu AUD được dành cho việc mua vaccine, thử nghiệm và các chương trình thí điểm nhằm bảo vệ những loài chim bản địa có nguy cơ cao. Gần 10.000 cá thể chim bản địa đã được xác định để tham gia chương trình tiêm vaccine H5N1.

Trước đó, chính phủ cũng dành 22,1 triệu AUD trong hai năm để sản xuất và dự trữ vaccine cúm đại dịch, nhằm nâng cao khả năng ứng phó nếu xuất hiện nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng.

Người dân được khuyến cáo không tiếp xúc với chim chết

Cơ quan y tế Australia đánh giá nguy cơ H5N1 đối với người dân hiện vẫn ở mức thấp. Chưa ghi nhận trường hợp nhiễm H5N1 thuộc chủng đang lưu hành trong động vật hoang dã Australia ở người.

Tuy vậy, người dân được khuyến cáo không chạm vào chim hoặc động vật hoang dã bị bệnh, bị thương hay đã chết. Nếu phát hiện nhiều chim chết hoặc có biểu hiện bất thường, người dân nên ghi lại vị trí, có thể chụp ảnh từ khoảng cách an toàn và báo cho cơ quan chức năng thay vì tự thu gom hoặc di chuyển xác động vật.

Đối với hồ Weeroona, nguyên nhân khiến 59 con chim chết vẫn đang được điều tra. Kết quả xét nghiệm sẽ là cơ sở quan trọng để xác định liệu H5N1 có liên quan đến sự việc hay không.