Xã hội
Công lý và tôi - nhìn lại một hành trình
Báo Công lý những ngày này rộn ràng hối hả hơn thường nhật. Câu chuyện của mọi người hầu như xoay quanh sự kiện kỷ niệm 25 năm thành lập Báo. 25 năm với biết bao kỷ niệm cùng nhau. Có những người gắn bó từ những ngày đầu thành lập, có phóng viên mới ra trường về báo được vài năm, kỷ niệm có nhiều, có ít nhưng tình yêu và sự gắn kết thì vẫn mãi đong đầy.
Tôi vào làm ở Báo Công lý năm 2012. Khi đó, Báo Công lý mới mở thêm phụ bản Công lý & Xã hội, giao cho Văn phòng đại diện tại TPHCM chịu trách nhiệm sản xuất. Báo giấy, tuần 2 số phát hành, 24 trang. Một khối lượng công việc không nhỏ. Bài thời sự, bài “nằm”, trang giải trí, không lúc nào ngớt việc cho một Thư ký tòa soạn như tôi. Bận rộn nhưng mà vui.

Cái văn phòng báo nhỏ xíu, bàn đấu lưng nhau chật nêm. Phóng viên chuyển bài về, biên tập, rồi qua thiết kế dàn trang, rồi thư ký đọc lại chỉnh sửa, cắt cúp trên file thiết kế, chuyển morras đọc lỗi 2 lần rồi mới đến khâu in ra bản bông để duyệt in. Quy trình khép kín qua cả chục con người, ấy vậy mà có khi vẫn lọt lỗi. Lần đó, chẳng hiểu kiểu gì mà khi viết về chức danh của một nguyên lãnh đạo, chúng tôi lại để sót chữ “nguyên”. Báo in xong chuẩn bị chuyển phát hành thì phát hiện ra lỗi, Ban biên tập hội ý và ra quyết định: tạm ngừng phát hành, rút trang sai in lại.
Hơn 3 vạn tờ báo, in lại đúng tay có bài sai sót rồi ngồi gỡ từng trang báo sai ra, lồng lại trang mới đã in đúng vào, tưởng đơn giản nhưng lại khiến cả tòa soạn phải tăng ca, làm xuyên đêm để kịp sáng sớm đến tay độc giả. Chữ “nguyên” đằng trước một chức danh, chưa chắc độc giả đã nhận ra, nhưng chúng tôi không vì điều đó để bỏ qua lỗi của chính mình. Làm báo, sai mà kịp sửa với tôi đã là một bài học.
Một lần khác, đúng dịp kỷ niệm sinh nhật báo, ngay đúng mùa dịch Covid-19 năm 2021, ấn phẩm CLXH ra số đặc biệt. Vì đang là cao điểm mùa dịch, ai ở nhà nấy nên bài vở ngoài của phóng viên còn dùng cả của cộng tác viên. Một trong số các cộng tác viên lâu năm gửi khá nhiều bài cho số báo đặc biệt này và đều đã được xếp trang. Chỉ còn 2 ngày nữa là xuất file đi in, trong lần đọc bản bông cuối cùng, vô tình chị đọc morras nhắn: “Em ơi kiểm tra lại, bài này hình như chị đã đọc được ở đâu rồi”.

Kết quả, tất cả các bài của cộng tác viên kia đều được copy lại từ các trang báo khác, đều là báo địa phương hoặc báo ngành ít thông dụng nên khó phát hiện ra khi biên tập. Dừng in, thay bài, thiết kế lại là điều đương nhiên phải làm. Nhưng đó cũng còn là điều may mắn, bởi nếu số báo đó đi in trót lọt thì cái chúng tôi mất không chỉ là chi phí để làm ra số báo đó mà còn là danh dự và uy tín của tòa soạn. Sau sự việc đó, tòa soạn chấm dứt hợp tác với cộng tác viên và chúng tôi tăng cường ở mức cao nhất khi thẩm định bài.
Rồi báo giấy dần nhường chỗ cho báo điện tử, bởi tính hiệu quả của việc truyền tải thông tin mà báo điện tử mang lại. Từ việc phải căn chỉnh đếm từng chữ để sao cho vừa khuôn của trang báo, chúng tôi tập làm quen với việc sản xuất tin bài ngay trên cái máy tính mang theo bên người hoặc đôi khi chỉ cần một cái điện thoại thông minh có kết nối mạng. Công việc làm báo bước qua một ngưỡng mới, khác hoàn toàn.
Không còn là những bài báo dài, đầy đủ nội dung hoặc chuyên sâu, định kỳ đến tay bạn đọc. Bây giờ, thời đại của kỹ thuật số, phải là thông tin nhanh, gọn, dễ tiếp cận bạn đọc nhưng cũng phải đảm bảo tính chân thực, chính xác của nội dung đăng tải. Chúng tôi, lứa nhà báo với cách làm báo xưa cũ phải học cách dựng bài, biên tập bài, cắt chỉnh bài trên CMS. Học cách phối hợp nhịp nhàng trước những sự kiện nóng để đưa tin bài đến tay bạn đọc một cách sớm nhất. Những bài live ra đời.
Sự kiện A50 tại TPHCM đánh dấu bước ngoặt làm live trên Báo điện tử Công lý. Khi đó, sự kiện diễn ra tại TPHCM, nóng đến mức các hãng thông tấn nước ngoài còn cử đội ngũ phóng viên hùng hậu qua làm tin. Văn phòng đại diện tại TPHCM hội ý chớp nhoáng và đề xuất với Ban Biên tập cho tường thuật trực tiếp sự kiện. Kỹ thuật cài đặt hệ thống đẩy bài tường thuật trực tiếp. Các phóng viên được chia đầu việc, phân công trực hiện trường tại các điểm nóng, truyền tin ảnh về cho biên tập ngồi tại văn phòng, biên tập xong chuyển ngay một người trực dựng đẩy lên, một thư ký xuất bản tại Hà Nội trực liên tục đẩy bài. Hiệu quả thấy rõ rệt. Dù lực lượng không quá hùng hậu, trang thiết bị cũng đơn giản nhưng Báo Công lý vẫn là một trong những tờ báo hàng đầu tường thuật trực tiếp sự kiện với những thông tin, hình ảnh đặc sắc được bạn đọc đánh giá cao.
Mỗi ngày trôi qua, kỹ thuật làm báo lại càng phát triển. Từ một tờ báo giấy của 25 năm về trước, giờ đây Báo Công lý đã tiệm cận đến một tòa soạn truyền thông đa phương tiện. Tờ báo giấy truyền thống vẫn còn đó, vẫn đều đặn xuất hiện để truyền tải những bài viết với những nội dung chuyên sâu, đặc thù của ngành Tòa án. Và bên cạnh đó, những ấn phẩm mới ra đời, từ Báo điện tử Công lý đến Công lý và Xã hội và bây giờ thêm những tin bài là những clip hình ảnh động. Từ hoạt động Tòa án đến cuộc sống đời thường, Báo Công lý đã và đang truyền tải thông tin đến bạn đọc theo nhiều cách khác nhau, sống động hơn, nhanh lẹ hơn và đáng tin cậy hơn.
Mừng Báo Công lý tuổi 25, nơi mà tôi đã trọn vẹn một hành trình, đồng hành và cống hiến.