Tòa án địa phương
TAND khu vực 10 - Cần Thơ đưa pháp luật đến gần học sinh qua phiên tòa giả định
Sáng 11/9, TAND khu vực 10 - Cần Thơ phối hợp Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS huyện Kế Sách tổ chức phiên tòa giả định và tuyên truyền pháp luật cho hơn 260 học sinh.
Hoạt động giúp kiến thức pháp luật đến với học sinh dân tộc thiểu số bằng những tình huống trực quan, gần gũi.
Từ phiên tòa đến bài học về hành vi và hậu quả
Không bắt đầu bằng những điều luật khó nhớ, buổi tuyên truyền pháp luật dành cho học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS huyện Kế Sách được mở ra bằng một phiên tòa giả định ngay tại trường, tái hiện vụ án liên quan đến hành vi “Cố ý gây thương tích” và “Gây rối trật tự công cộng”. Với phần lớn học sinh là con em đồng bào Khmer, cách chuyển tải trực quan giúp các em dễ tiếp cận pháp luật từ những tình huống gần gũi, có thể xảy ra trong cuộc sống.
Câu chuyện bắt đầu từ mâu thuẫn giữa các cá nhân. Từ lời qua tiếng lại, xung đột tiếp tục bị đẩy lên khi những người liên quan đánh nhau, sử dụng dao, hung khí, rượt đuổi nhau tại nơi đông người.
Một mâu thuẫn ban đầu vì không được giải quyết đúng cách đã dẫn đến thương tích cho người khác và kéo nhiều người cùng tham gia.
Qua trình tự xét hỏi, tranh luận và tuyên án, học sinh được theo dõi toàn bộ diễn biến của một phiên tòa hình sự giả định.
Mỗi hành vi trong tình huống được đặt dưới góc nhìn pháp luật, từ đó giúp các em thấy rõ hơn mối liên hệ giữa hành động, hậu quả và trách nhiệm mà người thực hiện phải gánh chịu.
Điều được chuyển tải qua phiên tòa không chỉ là tên gọi của các tội danh. Từ một câu nói, một phút nóng giận hay tâm lý bênh vực bạn bè, nếu thiếu kiềm chế và lựa chọn bạo lực để giải quyết mâu thuẫn, sự việc có thể vượt xa suy nghĩ ban đầu.
Ngồi theo dõi phiên tòa, em Trần Anh Hiếu, học sinh lớp 9A chia sẻ: “Qua phiên tòa giả định, em hiểu rõ hơn những hậu quả có thể xảy ra khi vì nóng giận, mâu thuẫn mà đánh nhau, gây thương tích cho người khác. Em thấy cách tuyên truyền này rất dễ hiểu, giúp chúng em biết được những việc nào không nên làm và phải suy nghĩ kỹ trước khi hành động”.
Với học sinh, chính việc được nhìn thấy một tình huống cụ thể diễn ra trước mắt đã giúp những quy định pháp luật trở nên dễ hình dung hơn. Một hành vi tưởng như bộc phát, nhất thời cũng có thể để lại hậu quả đối với người khác và đặt chính người thực hiện trước trách nhiệm pháp lý.
Để học sinh chủ động tìm hiểu pháp luật
Sự quan tâm của học sinh thể hiện rõ hơn khi phiên tòa giả định kết thúc.
Hoạt động giao lưu, trả lời câu hỏi pháp luật do ông Thạch Viết Tâm, Chánh án TAND khu vực 10 - Cần Thơ trực tiếp điều phối đã thu hút nhiều học sinh tham gia.
Những cánh tay liên tục giơ lên. Từ tình huống vừa theo dõi, các em mở rộng câu hỏi sang những vấn đề gần với môi trường học đường và đời sống thanh thiếu niên như bạo lực học đường, đánh nhau gây thương tích, trách nhiệm của người tham gia hoặc cổ vũ đánh nhau, trộm cắp tài sản, sử dụng chất kích thích, ma túy và hậu quả pháp lý của từng hành vi.
Các câu hỏi được Chánh án Thạch Viết Tâm và các Thẩm phán trao đổi, giải thích thông qua những tình huống cụ thể. Qua đó, học sinh không chỉ biết một hành vi có thể vi phạm quy định nào mà còn hiểu cách nhận diện, phòng tránh và lựa chọn cách ứng xử phù hợp khi gặp những tình huống tương tự.
Theo Chánh án Thạch Viết Tâm, những nội dung gần với đời sống thanh thiếu niên được lựa chọn nhằm giúp học sinh nhận thấy pháp luật hiện diện ngay trong cách ứng xử và những lựa chọn hằng ngày.
“Chúng tôi mong muốn thông qua phiên tòa giả định, các em học sinh hiểu rõ hơn hậu quả pháp lý của những hành vi tưởng chừng xuất phát từ mâu thuẫn nhỏ, sự nóng giận hoặc thiếu kiềm chế. Khi hiểu pháp luật, các em sẽ biết cách ứng xử đúng đắn hơn, chủ động tránh xa bạo lực, tệ nạn xã hội và những hành vi có thể dẫn đến vi phạm pháp luật”, Chánh án Thạch Viết Tâm chia sẻ.
Ở góc độ nhà trường, ông Kiêm Hươl, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS huyện Kế Sách cho rằng, việc đưa kiến thức pháp luật đến với học sinh bằng tình huống cụ thể giúp các em dễ tiếp thu, ghi nhớ hơn. Các em không chỉ nghe về hành vi vi phạm mà còn trực tiếp theo dõi diễn biến, hậu quả và trách nhiệm của những người liên quan.
Phiên tòa giả định vì thế trở thành một “lớp học pháp luật” trực quan dành cho học sinh dân tộc thiểu số.
Từ tình huống được tái hiện đến những câu hỏi do chính các em đặt ra, kiến thức pháp luật được chuyển tải gần với đời sống, góp phần hình thành ý thức chấp hành pháp luật và phòng ngừa những hành vi vi phạm ngay từ môi trường học đường.