Hoạt động tòa án

Bằng tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy, TAND khu vực 14 – An Giang đã và đang trở thành “cầu nối” vững chắc, đưa ánh sáng pháp luật đến từng phum, sóc, góp phần giữ vững an ninh trật tự và bình yên nơi biên giới.

Địa bàn đặc thù

TAND khu vực 14- An Giang được thành lập trên cơ sở sáp nhập TAND thị xã Tịnh Biên và TAND huyện Tri Tôn (tỉnh An Giang cũ). Địa bàn phụ trách của đơn vị mang những nét đặc thù rất riêng khi vừa là khu vực biên giới giáp Campuchia, vừa có địa hình miền núi với đông đồng bào dân tộc thiểu số và đa dạng về tôn giáo.

Sau khi sáp nhập và đi vào vận hành theo mô hình mới, địa bàn và phạm vi thẩm quyền của đơn vị rộng hơn trước, khoảng cách địa lý giữa các cơ sở làm việc còn cách xa, trong khi số lượng vụ việc phát sinh ngày càng tăng và có tính chất phức tạp.

Qua thực tiễn công tác, các vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình; đặc biệt là tranh chấp quyền sử dụng đất luôn chiếm số lượng lớn. Các vụ án hình sự liên quan đến cố ý gây thương tích, tàng trữ, sử dụng ma túy, hay vận chuyển hàng cấm qua biên giới diễn biến phức tạp. Đối với các tranh chấp đất đai, rào cản lớn nhất không chỉ nằm ở quy định pháp lý mà còn do yếu tố lịch sử sử dụng đất kéo dài qua nhiều thế hệ, biến động hiện trạng, giấy tờ không đầy đủ và sự thiếu đồng nhất trong hồ sơ địa chính qua các thời kỳ.

Để đưa pháp luật đến gần với người dân một cách thực chất, TAND khu vực 14 xác định việc nâng cao chất lượng giải quyết từng vụ án là giải pháp căn cơ nhất. Thay vì chỉ ngồi chờ hồ sơ hoàn chỉnh, các Thẩm phán của đơn vị đã chủ động xuống thực địa có đất tranh chấp, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và cơ quan đo đạc để kiểm tra, làm rõ hiện trạng.

Đồng thời, đơn vị chủ động trao đổi nghiệp vụ với VKS cùng cấp và tổ chức các buổi họp tổ Thẩm phán để thống nhất quan điểm áp dụng pháp luật đối với những hồ sơ phức tạp. Việc giải thích cặn kẽ quyền và nghĩa vụ ngay tại cơ sở đã giúp người dân hiểu rõ bản chất vấn đề pháp lý từ chính tranh chấp của bản thân.

Những con số ấn tượng

Tính đến ngày 31/8/2026, đơn vị đã thụ lý 2.708 vụ, việc các loại và giải quyết 2.054 vụ, việc, đạt tỷ lệ 75,8%. Trong đó đã giải quyết: án dân sự 976 vụ, án hôn nhân và gia đình là 852 vụ, cùng 120 vụ án hình sự với 177 bị cáo.

Đáng chú ý, nhiều vụ án tranh chấp đất đai phức tạp, kéo dài từ hàng chục năm đã được tháo gỡ thành công và đưa ra xét xử sơ thẩm. Các vụ án thụ lý trước ngày 01/10/2025 cũng đang được đơn vị tập trung giải quyết dứt điểm nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người dân mà không để họ phải chờ đợi vô thời hạn.

Đi đôi với tốc độ giải quyết, chất lượng xét xử luôn được bảo đảm ở mức cao nhất. Đến thời điểm báo cáo, đơn vị chỉ có 1 vụ án hình sự bị hủy và 2 vụ án dân sự bị cải sửa. Tỷ lệ án dân sự bị cải sửa chỉ ở mức 0,14%, thấp hơn rất nhiều so với quy định cho phép là 1,5%.

Bên cạnh công tác xét xử, đơn vị đã tiếp nhận 210 đơn hòa giải, đối thoại theo Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án và xử lý xong 180 đơn.

Đơn vị cũng tổ chức thành công 15 phiên tòa rút kinh nghiệm theo tinh thần cải cách tư pháp; thực hiện 8 phiên tòa hình sự trực tuyến kết nối với trại giam và 2 phiên họp trực tuyến xử lý vi phạm hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.

Đặc biệt, 100% bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật thuộc diện công khai đều được đăng tải đầy đủ trên Cổng thông tin điện tử của TANDTC để người dân dễ dàng tiếp cận và giám sát.

Đơn vị đã chủ động triển khai mô hình xét xử lưu động ngay tại địa bàn dân cư. Thay vì chỉ tiến hành trong phòng xử án đóng kín, các vụ án trọng điểm từ vi phạm quy định biên giới, buôn lậu, buôn bán hàng cấm đến các tranh chấp dân sự, đất đai phức tạp được đưa ra xét xử công khai ngay tại nhà văn hóa, trung tâm xã biên giới.

Mỗi phiên tòa lưu động không đơn thuần là nơi thực thi phán quyết của pháp luật, mà đã trở thành một "lớp học"pháp luật trực quan, sinh động.

Qua từng tình tiết vụ án, Hội đồng xét xử phân tích rõ nguyên nhân, hậu quả và trách nhiệm pháp lý, giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ và tự rút ra bài học cho chính mình.

Điểm tựa ấm áp

Bằng những việc làm thiết thực, nhân văn, đơn vị đã và đang góp phần chăm lo cả về vật chất lẫn tinh thần, giúp bà con an tâm bám đất, giữ làng.

Đơn vị đã chủ động kết nối, vận động các nguồn lực xã hội hóa để triển khai hàng loạt chương trình an sinh xã hội thiết thực bằng việc pối hợp cùng chính quyền địa phương và các nhà tài trợ trao tặng cây, con giống, vật tư sản xuất cho các hộ gia đình Khmer nghèo, giúp bà con từng bước vươn lên thoát nghèo.

Định kỳ tổ chức các đợt trao học bổng, sách, vở, xe đạp và quà tặng cho học sinh hiếu học có hoàn cảnh khó khăn tại các xã giáp biên, gieo mầm tri thức cho con em vùng cao, vùng sâu.

Vào các dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây, Đôn-ta của đồng bào Khmer hay Tết Nguyên đán, cán bộ TAND khu vực 14 đều trực tiếp xuống từng phum, sóc trao các phần quà ấm áp nghĩa tình đến các gia đình chính sách, hộ nghèo và người có uy tín trong cộng đồng.

Kiến tạo niềm tin tư pháp nơi biên cương

Từ sau khi sáp nhập, TAND khu vực 14 tiếp tục đề ra nhiều giải pháp đồng bộ để hỗ trợ người dân vùng biên tiếp cận công lý thuận lợi hơn.

Đơn vị đã tăng cường cải cách hành chính tư pháp và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng tại địa bàn như: Bộ đội Biên phòng, Hải quan Cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên để giải quyết nhanh chóng các vụ việc có yếu tố biên giới, góp phần ổn định an ninh chính trị địa phương.

Công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo tiếp tục được duy trì nghiêm túc, quyết không để phát sinh tình trạng khiếu nại đông người hay tạo thành các điểm nóng về trật tự xã hội.

Đồng thời, đơn vị sẽ tăng cường tổ chức xét xử lưu động với mục tiêu mỗi phường, xã trên địa bàn phải được tổ chức ít nhất 01 phiên tòa.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin và tổ chức các phiên tòa, phiên họp trực tuyến sẽ tiếp tục là “”mũi nhọn giúp khắc phục khoảng cách địa lý tại địa bàn rộng lớn.

Ông Đoàn Văn Hùng, Chánh án TAND khu vực 14 cho biết, việc tuyên truyền pháp luật đến người dân đồng bào dân tộc được đơn vị thực hiện bằng sự thấu hiểu, nhân văn và gần gũi. Đối với các khu vực có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống, đội ngũ cán bộ TAND khu vực 14 luôn chú trọng công tác dịch thuật, giải thích ngắn gọn, gần gũi với tập quán sinh hoạt địa phương.

Ngoài ra, với phương châm "trọng dân, gần dân, hiểu dân", nhiều vụ việc tranh chấp gia đình, hàng xóm đã được hòa giải thành công ngay từ ban đầu, giúp thắt chặt tình làng nghĩa xóm và hạn chế phát sinh mâu thuẫn kéo dài.

“Việc đưa pháp luật đến gần hơn với đồng bào vùng biên phải bắt đầu từ những phán quyết thấu tình, đạt lý, bảo vệ đúng đắn quyền lợi của nhân dân. Đó cũng chính là đích đến mà TAND khu vực 14 luôn nỗ lực hướng tới gần dân hơn trong cách tiếp cận, sâu sát hơn trong giải quyết vụ việc, công bằng và thuyết phục hơn trong từng phán quyết” Chánh án Đoàn Văn Hùng chia sẻ.

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới, TAND Khu vực 14 – An Giang tiếp tục xác định công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật gắn với nâng cao chất lượng xét xử là nhiệm vụ chính trị trọng tâm.

Đẩy mạnh chuyển đổi số và tòa án điện tử qua việc ứngdụng công nghệ thông tin trong quản lý thụ lý, đưa các hình thức tuyên truyền pháp luật trực tuyến, infographic, video ngắn đến bà con thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở và trang thông tin điện tử.

Trong quá trình giải quyết các vụ án, đơn vị luôn kiên trì hòa giải, tận tình giải thích chính sách pháp luật bằng phương pháp gần gũi, dễ hiểu nhất.

Sự sẻ chia chân thành ấy đã giúp tháo gỡ nhiều mâu thuẫn bộc phát, thắt chặt tình đoàn kết xóm giềng và gìn giữ sự bình yên cho từng mái nhà nơi biên giới.

Thời gian tới, đơn vị tiếp tục chọn lọc kỹ các vụ án có tính chất cảnh báo cao liên quan đến tội phạm buôn lậu, xuất nhập cảnh trái phép, vi phạm quy chế biên giới để đưa ra xét xử lưu động tại các điểm nóng, vùng giáp ranh biên giới.

TAND khu vực 14 tiếp tục triển khai bồi dưỡng kiến thức tiếng Khmer, am hiểu phong tục tập quán địa phương cho đội ngũ Thẩm phán, Thư ký để nâng cao chất lượng hòa giải và giải thích pháp luật cho người dân tộc thiểu số.

Đồng thời, đẩy mạnh công tác phối hợp liên ngành nhằm hình thành "mạng lưới tuyên truyền" pháp luật phủ rộng khắp các thôn, phum, sóc.

Những bước chân không mỏi của các Thẩm phán, Thư ký, cán bộ TAND khu vực 14 – An Giang vẫn đang hằng ngày thầm lặng vun đắp cho sự ổn định, phát triển và bình yên vững bền của vùng đất biên giới An Giang.

Phương Anh