Cải cách tư pháp

Việc triển khai “90 ngày giải quyết đơn, án” cùng “100 ngày chuyển đổi số” được đơn vị xác định là cơ hội để rà soát lại quy trình làm việc, nâng cao trách nhiệm của từng cán bộ, công chức.

Chủ động từ khâu rà soát, không để công việc dồn vào cuối hạn

Thực hiện chỉ đạo của TANDTC, TAND khu vực 12 đã triển khai đợt thi đua “90 ngày giải quyết đơn, án” đến toàn thể Thẩm phán, Thư ký và công chức. Thay vì chỉ chú trọng kết quả cuối cùng, đơn vị tập trung kiểm soát tiến độ ngay từ quá trình tiếp nhận, thụ lý và giải quyết từng vụ việc. Các đơn, hồ sơ, vụ án đang thụ lý được rà soát, phân loại theo từng lĩnh vực, thời hạn và tính chất vụ việc.

Trên cơ sở đó, trách nhiệm được phân công cụ thể, nhất là đối với những hồ sơ sắp hết thời hạn giải quyết hoặc có nhiều tình tiết phức tạp. Cách làm này giúp lãnh đạo đơn vị có cơ sở theo dõi tiến độ từng nhóm án, kịp thời nắm bắt những khó khăn phát sinh trong quá trình giải quyết.

Đối với các vụ án có nhiều đương sự, tài liệu, chứng cứ hoặc còn có những vấn đề cần trao đổi về nghiệp vụ, việc kiểm tra, trao đổi được tăng cường nhằm hạn chế tình trạng bị động, kéo dài. Từ đầu năm 2026 đến nay, TAND khu vực 12 đã tiếp nhận 3.348 đơn các loại, đã giải quyết 3.129 đơn, đạt tỷ lệ 93%.

Đối với các loại án, đơn vị thụ lý 3.483 vụ, việc, đã giải quyết 2.369 vụ, việc, đạt tỷ lệ 68,02%. Trong đó, án hình sự giải quyết 275/350 vụ; án dân sự 832/1.455 vụ; án hôn nhân và gia đình 755/910 vụ; án kinh doanh, thương mại 1313/227 vụ; án hành chính 44/153 vụ; lao động 20/38 vụ; xử lý vi phạm hành chính 342/350.

Những kết quả bước đầu cho thấy sự chủ động của đơn vị trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Tuy nhiên, theo TAND khu vực 12, yêu cầu quan trọng nhất không nằm ở việc giải quyết được bao nhiêu hồ sơ trong một khoảng thời gian nhất định mà là giải quyết đúng pháp luật, đúng thời hạn và bảo đảm chất lượng.

Cùng với việc kiểm soát tiến độ, các Thẩm phán được yêu cầu nghiên cứu kỹ hồ sơ, đánh giá đầy đủ, khách quan chứng cứ; tuân thủ các quy định của pháp luật tố tụng trong từng giai đoạn giải quyết vụ án. Công tác hòa giải, đối thoại tiếp tục được chú trọng, qua đó tạo điều kiện để các bên tự nguyện thỏa thuận, giảm tranh chấp và góp phần hạn chế việc giải quyết vụ án kéo dài.

Ông Nguyễn Minh Nghĩa - Chánh án TAND khu vực 12 cho biết, đơn vị xác định trách nhiệm cá nhân của từng Thẩm phán, Thư ký là yếu tố quan trọng để bảo đảm tiến độ chung. Việc kiểm tra, theo dõi không chỉ được thực hiện ở thời điểm vụ án gần hết hạn mà phải được tiến hành thường xuyên trong suốt quá trình giải quyết.

Theo Chánh án Nguyễn Minh Nghĩa, những hồ sơ có nguy cơ chậm tiến độ phải được nhận diện sớm để có phương án xử lý; những khó khăn về nghiệp vụ cần được trao đổi kịp thời. Qua đó, từng bước hình thành phương thức làm việc chủ động, thay vì chờ đến sát thời hạn mới tập trung giải quyết.

Đặc biệt, TAND khu vực 12 xác định việc đẩy nhanh tiến độ phải luôn đi cùng yêu cầu bảo đảm chất lượng xét xử. Mỗi bản án, quyết định phải có căn cứ pháp luật, đánh giá đầy đủ các tình tiết của vụ việc, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.

Chuyển đổi số không chỉ là số hóa hồ sơ

Cùng với nhiệm vụ giải quyết đơn, án, TAND khu vực 12 đang triển khai “100 ngày chuyển đổi số” theo kế hoạch của TANDTC. Nếu đợt cao điểm “90 ngày giải quyết đơn, án” tạo áp lực về tiến độ thì chuyển đổi số được đơn vị xác định là giải pháp hỗ trợ để công việc được quản lý khoa học, minh bạch và hiệu quả hơn.

Trọng tâm của nhiệm vụ này là rà soát, chuẩn hóa dữ liệu, cập nhật thông tin trên các hệ thống phần mềm nghiệp vụ, đẩy mạnh số hóa hồ sơ và sử dụng văn bản điện tử trong hoạt động của đơn vị. Đến nay, TAND khu vực 12 đã số hóa 10.053 hồ sơ/vụ án; cập nhật 10.053 dữ liệu trên hệ thống; thực hiện 2.760 lượt văn bản điện tử trong năm; tỷ lệ hồ sơ được cập nhật, theo dõi trên phần mềm nghiệp vụ

Đơn vị cũng triển khai nhiều giải pháp, ứng dụng phục vụ công tác quản lý, điều hành và chuyên môn. Qua số hóa, việc tìm kiếm, khai thác tài liệu được thuận lợi hơn; lãnh đạo Tòa án có thêm công cụ để theo dõi tiến độ giải quyết án, nắm bắt tình hình từng lĩnh vực và từng hồ sơ.

Điểm đáng chú ý là TAND khu vực 12 không xác định chuyển đổi số chỉ dừng ở việc đưa hồ sơ, tài liệu lên hệ thống. Mục tiêu lớn hơn là từng bước thay đổi phương thức làm việc, để dữ liệu và các nền tảng số thực sự hỗ trợ hoạt động xét xử, quản lý và điều hành.

Theo Chánh án Nguyễn Minh Nghĩa, quá trình chuyển đổi số cũng là dịp để đơn vị nhìn lại quy trình xử lý công việc, phát hiện những khâu còn bất cập, từ đó điều chỉnh theo hướng khoa học, thuận tiện hơn. Cùng với đầu tư, khai thác các công cụ số, đơn vị chú trọng nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin cho cán bộ, công chức, bảo đảm việc cập nhật và sử dụng dữ liệu được thực hiện thường xuyên, chính xác.

Từ yêu cầu thực tiễn, TAND khu vực 12 xác định hai nhiệm vụ cao điểm có sự gắn kết chặt chẽ. Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, hồ sơ được số hóa và tiến độ được theo dõi trên hệ thống, công tác điều hành sẽ chủ động hơn; đồng thời Thẩm phán, Thư ký có thêm điều kiện kiểm soát thời hạn và tiến độ giải quyết vụ việc.

Thời gian tới, đơn vị phấn đấu đạt và vượt chỉ tiêu thi đua theo yêu cầu của Tòa án nhân dân Tối cao; không để phát sinh án quá hạn do nguyên nhân chủ quan và bảo đảm 100% cán bộ, công chức thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ chuyển đổi số được phân công. Để thực hiện mục tiêu trên, TAND khu vực 12 tiếp tục tăng cường kỷ luật, kỷ cương công vụ, đề cao trách nhiệm người đứng đầu và trách nhiệm cá nhân; thường xuyên kiểm tra tiến độ, đánh giá kết quả thực hiện và kịp thời chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế.

Với cách tiếp cận lấy hiệu quả thực chất làm trọng tâm, “90 ngày giải quyết đơn, án” và “100 ngày chuyển đổi số” không chỉ là những nhiệm vụ cao điểm trong một khoảng thời gian nhất định mà còn tạo động lực để TAND khu vực 12 tiếp tục hoàn thiện phương thức tổ chức công việc. Đích đến cuối cùng vẫn là nâng cao chất lượng xét xử, giải quyết vụ việc đúng pháp luật, đúng thời hạn; đồng thời tạo thuận lợi hơn cho người dân, tổ chức khi đến làm việc với Tòa án.

Sự chủ động của lãnh đạo đơn vị cùng tinh thần trách nhiệm của đội ngũ Thẩm phán, Thư ký và công chức, TAND khu vực 12 đang từng bước cụ thể hóa yêu cầu cải cách tư pháp, đẩy mạnh chuyển đổi số, hướng tới xây dựng đơn vị chuyên nghiệp, hiện đại, công khai, minh bạch, đáp ứng tốt hơn yêu cầu bảo vệ công lý và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Đức Trí