Đời sống

Bạn đã thật sự biết về người miền Tây chưa?

Lương Gia Cát Tường 09/07/2026 20:23

Chiều 4/7, mạng xã hội lan truyền hàng loạt đoạn livestream của một hướng dẫn viên du lịch đang dẫn đoàn về miền Tây. Bạn này đã đưa ra nhiều nhận xét đánh giá được cho là phiến diện, xuyên tạc, xúc phạm người miền Tây.

Khoan hãy tranh luận đúng sai, cải chính hoặc trả đũa, chúng ta hãy cho bạn ấy biết điều mà một hướng dẫn viên du lịch đáng lẽ phải biết: Người miền Tây là ai!

Trong một chuyến công tác, vượt qua sông Vàm Cỏ Đông, nhà thơ Hoài Vũ vốn không phải người miền Tây nhưng ông đã coi Long An, nơi có con sông Vàm Cỏ Đông là “Quê hương anh” khi nhắn gởi:

“Ở tận sông Hồng em có biết

Quê hương anh cũng có dòng sông

Anh mãi gọi với lòng tha thiết

Vàm Cỏ Đông! Ơi Vàm Cỏ Đông”

Đó là đoạn mở đầu của bài thơ Vàm Cỏ Đông - một trong những tác phẩm nổi tiếng của nhà thơ Hoài Vũ. Còn sau đây là đoạn áp chót của bài thơ:

“Em ở sông Hồng, anh ở đây

Hai đầu nỗi nhớ, một tầng mây

Dẫu rằng cách trở muôn sông núi

Vẫn nối tình anh với chốn này”

Lời đinh ninh này đã vượt qua khuôn khổ tình yêu đôi lứa, nó điển hình cho tấm lòng của người miền Nam hướng về miền Bắc. Nó khẳng định chân lý “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một là một”.

Người miền Tây gắn liền với vận mệnh của Tổ quốc và dân tộc

Trước khi phát ngôn về con người ở một vùng đất, thay vì là định kiến, chúng ta hãy tìm hiểu xem họ là ai để có cái nhìn bao quát, trách nhiệm hơn. Người miền Tây hôm nay là kết quả của hàng trăm năm dịch chuyển. Trong hàng trăm năm đó, vận mệnh của họ luôn gắn liền với vận mệnh của Tổ quốc và dân tộc.

Người miền Tây thời mở đất

Gần 400 năm trước, trên những chiếc ghe xuôi Nam khai phá vùng đất mới gồm một cộng đồng đến từ rất nhiều vùng miền. Ngoài lực lượng nòng cốt là dân ngũ Quảng: Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Đức, Quảng Nam, Quảng Ngãi, còn có người Thanh Hóa, Nghệ An, Bình Định, Phú Yên... Rồi sau đó là người Hoa, Khmer và người Chăm. Họ cùng hội tụ về đây chung sống và bây giờ gộp chung lại dưới tên gọi người miền Tây.

Thật ra ngay từ thuở “mang gươm đi mở cõi”. Người miền Tây không được thiên nhiên ưu đãi như nhiều người tưởng. Để biến thành một miền Tây trù phú như hôm nay, lưu dân phải đổi bằng mồ hôi nước mắt và mạng sống, bởi môi trường khắc nghiệt: “Dưới sông sấu lội, trên rừng cọp um". Có thể nói, người miền Tây chính là một phần lịch sử mở cõi của dân tộc.

van_hoa_mien_tay_1.png
Áo bà ba là trang phục phổ biến ở xứ sở miệt vườn.

Người miền Tây cùng chung lưng đấu cật kháng chiến dành độc lập dân tộc

Với cơ quan đầu não là Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, vùng đất nào của miền Tây cũng đều là vùng chiến lược: Đồng khởi Bến Tre, Chiến khu Đồng Tháp Mười (Long An, Tiền Giang, Đồng Tháp), Căn cứ Rừng U Minh (Cà Mau, Kiên Giang)… Dọc dải đất miền Tây còn có nhiều cửa sông làm nơi tiếp nhận đoàn tàu "không số" mang vũ khí từ miền Bắc chi viện cho miền Nam…

Mảnh đất này đã sản sinh ra rất nhiều anh hùng, nhiều tướng lĩnh có cả nữ tướng. Hàng ngàn người con miền Tây đã hy sinh xương máu cùng chung lung đấu cật với đồng bào cả nước chống Mỹ.

Có thể nói, máu của người miền Tây và người dân các vùng miền đã hòa cùng một màu đỏ của người Việt Nam trên mọi chiến trường. Lịch sử chưa bao giờ phân biệt họ là ai.

Người miền Tây nghĩa tình hào hiệp

Hơn nửa thế kỷ sống trong hòa bình, người miền Tây chưa bao giờ đứng ngoài cuộc khi các tỉnh bạn xảy ra thiên tai bão lũ. Lũ miền Trung, miền Tây góp gạo, góp quần áo, góp tiền… Dịch Covid-19, khi TP.HCM phong tỏa, cả miền Tây xe rau, xe cá, xe gạo, xe trái cây nườm nượp đổ lên…

Hướng dẫn viên du lịch, bạn là ai?

Cũng như tất cả các ngành nghề khác, bạn cần có kiến thức (nôm na là sự hiểu biết) ít nhất là thuộc phạm trù nghề nghiệp của bạn.

Một hướng dẫn viên du lịch không chỉ dẫn đường đi cho khách. Bạn phải đủ am hiểu để kể cho du khách nghe về lịch sử, văn hóa, con người, nói chung là địa linh nhân kiệt nơi đoàn tới.

Sau một hành trình, điều bạn cần để lại cho du khách là những ấn tượng, là tình yêu, sự ngưỡng mộ với vùng đất con người ở điểm đến. Không chỉ là miền Tây, không chỉ là người châu thổ sông Cửu Long mà ở đâu cũng vậy.

van_hoa_mien_tay_1.1.jpg
Người miền Tây nghĩa tình hào hiệp.

Ngoài kiến thức và kỹ năng - nôm na là giỏi chuyên môn, hướng dẫn viên du lịch còn rất cần đạo đức nghề nghiệp. Đó là tính trung thực, tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm, tôn trọng khách, song song với ý thức bảo vệ hình ảnh, sự đa dạng văn hóa vùng miền.

Khi cầm micro trên một chuyến xe, bạn không chỉ đại diện cho bản thân mà, ở một mức độ nào đó, còn đại diện cho hình ảnh của công ty bạn, của ngành du lịch. Nếu dẫn khách ngoại quốc, vai trò của bạn còn có thể ví như một "sứ giả" văn hóa.

Cuối cùng là một lưu ý rất thật và rất đời. Đó là khi bạn làm cho khách không thích và chán ghét vùng đất mà họ đến, họ sẽ không trở lại lần thứ hai đồng thời có thể xúi người khác tẩy chay.

Khi đó, công ty của bạn sẽ mất doanh thu, bản thân bạn mất thu nhập, thậm chí bị kỷ luật. Còn nếu như bạn lấy một vài trải nghiệm cá nhân gắn lên miệng, đơm đặt, xuyên tạc, xúc phạm, phân biệt vùng miền trong khi làm nhiệm vụ (mà còn livetream trực tiếp), thì có khi bạn còn bị xử phạt theo quy định của pháp luật chứ không chỉ là "gạch đá" từ dư luận.

Lương Gia Cát Tường