Xanh hóa khu công nghiệp, đón dòng vốn chất lượng cao

Ngày 7/7, tại TP.HCM, Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC) tổ chức hội thảo "Xanh hóa khu công nghiệp tại Việt Nam", thu hút hơn 150 đại biểu đến từ cơ quan quản lý, chủ đầu tư khu công nghiệp, doanh nghiệp sản xuất, tổ chức tài chính và các chuyên gia trong lĩnh vực phát triển bền vững. Hội thảo tập trung thảo luận các xu hướng, tiêu chuẩn và giải pháp nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi khu công nghiệp theo hướng xanh và bền vững.

Xanh hóa là yêu cầu tất yếu

Phát biểu tại hội thảo, bà Phan Thu Hằng - Chủ tịch Hội đồng quản trị VGBC nhận định, chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để các khu công nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo bà Phan Thu Hằng, bên cạnh các yếu tố như vị trí, hạ tầng hay chi phí, nhà đầu tư hiện đặc biệt quan tâm đến các tiêu chí ESG (môi trường, xã hội và quản trị), phát thải carbon, sử dụng năng lượng tái tạo và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

"Xanh không còn là một lợi thế cộng thêm mà đang trở thành điều kiện để tham gia cuộc chơi", bà Phan Thu Hằng nhấn mạnh.

Lãnh đạo VGBC cho rằng, khu công nghiệp xanh không chỉ dừng ở việc tiết kiệm năng lượng hay giảm phát thải, mà cần được quy hoạch theo hướng sử dụng hiệu quả tài nguyên, phát triển hạ tầng xanh, ứng dụng các giải pháp dựa vào thiên nhiên nhằm tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.

Một nội dung đáng chú ý tại hội thảo là việc giới thiệu hệ thống chứng nhận LOTUS Industrial Park (LOTUS IP) do VGBC phát triển. Đây là bộ tiêu chí đánh giá khu công nghiệp xanh được xây dựng trên nền tảng LOTUS, tham chiếu các tiêu chuẩn quốc tế nhưng được điều chỉnh phù hợp với quy định pháp luật và điều kiện phát triển của Việt Nam.

LOTUS IP đánh giá toàn bộ vòng đời của khu công nghiệp, từ quy hoạch, xây dựng đến vận hành với các nhóm tiêu chí như quản trị, khả năng chống chịu, môi trường khu đất, năng lượng và phát thải carbon, vật liệu và kinh tế tuần hoàn, tài nguyên nước, sức khỏe cộng đồng, hạ tầng xã hội và hiệu quả vận hành.

Theo VGBC, bộ tiêu chí này sẽ là cơ sở để các chủ đầu tư, doanh nghiệp và tổ chức tài chính đánh giá minh bạch mức độ bền vững của khu công nghiệp, qua đó thuận lợi hơn trong tiếp cận nguồn vốn xanh.

Đồng bộ giải pháp từ quy hoạch đến chuyển đổi số

Trình bày về xu hướng phát triển khu công nghiệp bền vững, ông Douglas Snyder - Giám đốc Điều hành VGBC cho rằng việc xanh hóa cần được tiếp cận toàn diện, kết hợp các yếu tố môi trường, quản trị, trách nhiệm xã hội và hiệu quả kinh tế để đáp ứng yêu cầu của thị trường cũng như mở rộng khả năng tiếp cận nguồn tài chính xanh.

Theo ông Douglas Snyder, các giải pháp cần được tích hợp ngay từ khâu quy hoạch, bao gồm quản lý hiệu quả năng lượng, nước và chất thải; phát triển hạ tầng xanh; bảo tồn đa dạng sinh học; áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số để giám sát tiêu thụ năng lượng và vận hành theo thời gian thực.

Tại hội thảo, các chuyên gia đến từ Schneider Electric và Constant Energy cũng giới thiệu mô hình khu công nghiệp thông minh kết hợp điện khí hóa, tự động hóa và số hóa nhằm tối ưu hiệu quả vận hành.

Các giải pháp phát triển điện mặt trời, hệ thống lưu trữ năng lượng và cơ chế mua bán điện trực tiếp được đánh giá là hướng đi hiệu quả giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn điện xanh với chi phí cạnh tranh, đồng thời đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về ESG.

Theo ông Douglas Snyder, bên cạnh cơ hội, quá trình xanh hóa vẫn đối mặt với không ít thách thức. Một trong những rào cản lớn hiện nay là ban quản lý khu công nghiệp chưa thể tiếp cận đầy đủ dữ liệu phát thải và dữ liệu vận hành của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp.

"Ban quản lý khu công nghiệp hiện nay chưa thể tiếp cận dữ liệu vận hành của các doanh nghiệp bên trong. Đây là một thách thức không hề nhỏ và chắc chắn sẽ phải được giải quyết trong 5-10 năm tới", ông Douglas Snyder nói.

Đại diện VGBC cũng cho biết, Việt Nam hiện có khoảng 50 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu mỗi năm sang Liên minh châu Âu đối với các nhóm hàng chịu tác động của Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) như thép, nhôm, xi măng và phân bón. Tuy nhiên, hệ thống giao dịch phát thải trong nước chưa được quốc tế công nhận và dữ liệu phát thải còn thiếu đồng bộ.

Theo các chuyên gia, nếu chậm chuyển đổi, doanh nghiệp Việt Nam sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu, giảm khả năng cạnh tranh và bỏ lỡ cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thông qua các tham luận và phiên thảo luận chuyên đề, hội thảo đã giới thiệu nhiều mô hình, tiêu chuẩn và giải pháp thực tiễn nhằm thúc đẩy quá trình xanh hóa khu công nghiệp. Các chuyên gia cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu này cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, chủ đầu tư hạ tầng, doanh nghiệp, tổ chức tài chính và các đơn vị tư vấn nhằm xây dựng hệ sinh thái khu công nghiệp phát triển bền vững theo chuẩn quốc tế.

Kim Sáng