Từ năm 2026, người cao tuổi được khám sức khỏe miễn phí hằng năm

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại Quyết định số 1116/QĐ-TTg vừa được Thủ tướng Chính phủ ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung Chương trình Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đến năm 2030.

Quyết định do Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà ký ban hành ngày 22/6/2026, được kỳ vọng sẽ tạo thêm những chuyển biến tích cực trong công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi, đáp ứng yêu cầu già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng tại Việt Nam.

Mở rộng quyền lợi chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi

Theo nội dung sửa đổi, từ năm 2026, tất cả người cao tuổi sẽ được tiếp cận các dịch vụ khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần trong năm. Đồng thời, mỗi người sẽ được lập hồ sơ quản lý sức khỏe nhằm theo dõi tình trạng bệnh tật, hỗ trợ công tác dự phòng, điều trị và chăm sóc lâu dài.

Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc chuyển từ mô hình chăm sóc sức khỏe thụ động sang chủ động quản lý sức khỏe người cao tuổi ngay từ cơ sở, góp phần phát hiện sớm các bệnh lý thường gặp, hạn chế biến chứng và giảm gánh nặng cho hệ thống y tế.

Quyết định cũng đặt ra mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 90% người cao tuổi được phát hiện, điều trị và quản lý các bệnh không lây nhiễm như ung thư, tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, sa sút trí tuệ và nhiều bệnh lý mạn tính khác.

Trong bối cảnh tuổi thọ trung bình của người dân ngày càng tăng, trong khi tỷ lệ mắc các bệnh không lây nhiễm ở người cao tuổi có xu hướng gia tăng, việc triển khai khám sức khỏe định kỳ miễn phí được đánh giá là giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng dân số và bảo đảm an sinh xã hội bền vững.

Hướng tới xây dựng hệ thống chăm sóc người cao tuổi toàn diện

Không chỉ tập trung vào lĩnh vực y tế, Quyết định số 1116/QĐ-TTg còn mở rộng phạm vi từ “chăm sóc sức khỏe người cao tuổi” sang “chăm sóc người cao tuổi”, thể hiện cách tiếp cận toàn diện hơn đối với nhóm dân số đặc thù này.

Theo đó, đến năm 2030, 90% số xã, phường và đặc khu trên cả nước sẽ có ít nhất một câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi và một đội tình nguyện viên tham gia hỗ trợ, chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng.

Bên cạnh đó, ít nhất 20% số xã, phường, đặc khu sẽ triển khai thí điểm hoặc phát triển mô hình cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày. Đây là mô hình đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm hỗ trợ người cao tuổi có môi trường sinh hoạt, chăm sóc và giao lưu phù hợp, đồng thời giảm áp lực cho gia đình trong quá trình chăm sóc.

Một mục tiêu đáng chú ý khác là đến năm 2030, 100% tỉnh, thành phố trên cả nước có cơ sở chăm sóc người cao tuổi theo hình thức xã hội hóa. Việc huy động nguồn lực xã hội tham gia chăm sóc người cao tuổi được kỳ vọng sẽ đa dạng hóa các loại hình dịch vụ, đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng tăng của người dân.

Cùng với đó, tất cả các tỉnh, thành phố phải có bệnh viện lão khoa hoặc bệnh viện đa khoa có chuyên khoa lão khoa nhằm bảo đảm năng lực khám, chữa bệnh chuyên sâu cho người cao tuổi.

Đẩy mạnh mô hình chăm sóc dài hạn và ứng dụng công nghệ

Để thực hiện hiệu quả các mục tiêu đề ra, Quyết định mới cũng bổ sung nhiều giải pháp nhằm củng cố hệ thống chăm sóc người cao tuổi trong giai đoạn tới.

Trong đó, Chính phủ yêu cầu xây dựng và nhân rộng các mô hình xã, phường, đặc khu thân thiện với người cao tuổi; phát triển các cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày; khuyến khích thành lập các cơ sở chăm sóc phù hợp với điều kiện thực tế, tiến tới xã hội hóa mạnh mẽ lĩnh vực này.

Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động chăm sóc người cao tuổi cũng được đặt ra như một nhiệm vụ quan trọng. Các nền tảng số, mạng xã hội, Internet và các giải pháp công nghệ hiện đại sẽ từng bước được đưa vào hỗ trợ quản lý, tư vấn sức khỏe, kết nối dịch vụ và nâng cao chất lượng chăm sóc người cao tuổi.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp người cao tuổi tiếp cận các dịch vụ y tế thuận lợi hơn mà còn tạo điều kiện để gia đình, cơ sở y tế và cơ quan quản lý theo dõi sức khỏe người cao tuổi một cách hiệu quả.

Nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác chăm sóc người cao tuổi

Một trong những nội dung quan trọng được bổ sung tại Quyết định lần này là công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực phục vụ chăm sóc người cao tuổi.

Theo đó, đội ngũ cán bộ y tế tại Bệnh viện Lão khoa Trung ương, các bệnh viện lão khoa địa phương, bệnh viện đa khoa có chuyên khoa lão khoa, cơ sở y tế khu vực, trạm y tế cấp xã và các cơ sở chăm sóc người cao tuổi sẽ được tăng cường đào tạo, tập huấn chuyên môn.

Không chỉ nhân viên y tế, cán bộ dân số và lực lượng tình nguyện viên tại cơ sở cũng sẽ được bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc người cao tuổi ngay tại cộng đồng.

Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc ngày càng lớn của người cao tuổi trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh thuộc nhóm hàng đầu khu vực.

Phân công rõ trách nhiệm để triển khai hiệu quả

Quyết định số 1116/QĐ-TTg cũng xác định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương trong việc tổ chức thực hiện chương trình.

Theo đó, Bộ Y tế được giao chủ trì xây dựng kế hoạch, bố trí nhân lực, phương tiện và nguồn lực để triển khai chương trình trên phạm vi toàn quốc. Đồng thời, nghiên cứu xây dựng và vận hành các cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày; tổ chức các chiến dịch truyền thông kết hợp cung cấp dịch vụ khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc bệnh cho người cao tuổi.

Bộ Y tế cũng có trách nhiệm hướng dẫn thành lập các cơ sở chăm sóc người cao tuổi theo hình thức xã hội hóa, đồng thời hỗ trợ các địa phương triển khai chương trình phù hợp với điều kiện thực tế.

Hội Người cao tuổi Việt Nam sẽ phối hợp cùng các bộ, ngành liên quan trong công tác xây dựng kế hoạch, giám sát quá trình thực hiện và lồng ghép các hoạt động chăm sóc người cao tuổi với các chương trình, dự án đang triển khai trên phạm vi cả nước.

Đối với các địa phương, UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm xây dựng kế hoạch hoặc chương trình chăm sóc người cao tuổi phù hợp với đặc thù từng địa bàn; chủ động bố trí nhân lực, kinh phí, cơ sở vật chất và lồng ghép hiệu quả với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội khác.

Việc ban hành Quyết định số 1116/QĐ-TTg không chỉ mở rộng quyền lợi chăm sóc sức khỏe cho hàng triệu người cao tuổi mà còn thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với công tác bảo vệ, chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi. Đây cũng là bước đi quan trọng nhằm xây dựng một hệ thống an sinh xã hội toàn diện, thích ứng với xu hướng già hóa dân số và bảo đảm mọi người cao tuổi đều được sống khỏe mạnh, an toàn và có chất lượng cuộc sống tốt hơn.

Chu Phương