Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 2 Pháp lệnh mới, trong đó có Pháp lệnh liên quan đến Tòa án nhân dân
Văn phòng Chủ tịch nước công bố lệnh của Chủ tịch nước đối với 2 pháp lệnh vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua. Trong đó, Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân có nhiều điểm mới quan trọng về chuyển đổi số, rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc và nâng cao vai trò của Tòa án nhân dân tối cao.
Sáng 23/6, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về hai Pháp lệnh vừa được Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XVI thông qua tại Phiên họp thứ 3. Cả hai Pháp lệnh đều có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài chủ trì họp báo.
Cùng dự có đồng chí Nguyễn Văn Tiến, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; Đồng chí Nguyễn Thanh Tịnh, Thứ trưởng Bộ Tư pháp; Đồng chí Nguyễn Thị Thúy Ngần, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
Hai Pháp lệnh được công bố gồm: Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật và Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân.
Thông tin về Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, việc ban hành Pháp lệnh nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng về đổi mới công tác hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm trong xây dựng chính sách; đồng thời bảo đảm tính đồng bộ với các luật mới được ban hành, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong xây dựng, thi hành pháp luật.
Pháp lệnh gồm 2 điều, sửa đổi, bổ sung 9 điều của Pháp lệnh năm 2012 với 5 nhóm chính sách lớn. Đáng chú ý, Pháp lệnh mở rộng phạm vi hợp nhất đối với văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương; mở rộng đối tượng hợp nhất đối với các văn bản sửa đổi, bổ sung, đính chính, bãi bỏ hoặc hết hiệu lực một phần. Quy định mới hướng tới việc coi văn bản hợp nhất là căn cứ chính thức trong viện dẫn và áp dụng pháp luật, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước trong quá trình thực thi pháp luật.
Rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc hành chính tại Tòa án
Đối với Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân, nhiều nội dung quan trọng được sửa đổi nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả giải quyết vụ việc và bảo đảm sự thống nhất với Luật Phòng, chống ma túy.
Theo đó, Pháp lệnh bổ sung quy định về gửi, giao, nhận văn bản, hồ sơ, tài liệu bằng phương tiện điện tử; cho phép Viện kiểm sát nhận hồ sơ điện tử trong các trường hợp luật định. Để bảo đảm triển khai thống nhất, Tòa án nhân dân tối cao được giao chủ trì, phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Công an hướng dẫn thực hiện.
Pháp lệnh cũng sửa đổi trình tự, thủ tục phiên họp xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính theo hướng giao Thẩm phán chủ động điều hành việc hỏi và tranh luận phù hợp với tính chất từng vụ việc, góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết và rút ngắn thời gian tố tụng.
Đáng chú ý, nhiều thời hạn trong quá trình giải quyết vụ việc được rút ngắn như thời hạn xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính; thời hạn thông báo thụ lý hồ sơ; thời hạn mở phiên họp; thời hạn bổ sung hồ sơ, tài liệu cũng như thời hạn khiếu nại, kiến nghị, kháng nghị.
Một điểm mới khác là trường hợp Kiểm sát viên vắng mặt tại phiên họp sơ thẩm xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính thì Tòa án vẫn tiến hành phiên họp và không phải hoãn. Quy định này nhằm nâng cao trách nhiệm của các cơ quan liên quan, bảo đảm việc giải quyết vụ việc đúng thời hạn. Đối với phiên họp phúc thẩm xem xét khiếu nại, kiến nghị, kháng nghị, Kiểm sát viên vẫn bắt buộc phải tham gia; nếu vắng mặt thì Tòa án phải hoãn phiên họp theo quy định hiện hành.
Bên cạnh đó, Pháp lệnh bổ sung quy định về tạm đình chỉ hoặc miễn chấp hành phần thời gian còn lại của biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc; đồng thời rà soát, chỉnh sửa các quy định để bảo đảm thống nhất với Luật Phòng, chống ma túy.
Đáng chú ý, Pháp lệnh bổ sung quy định giao Tòa án nhân dân tối cao trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình hướng dẫn thi hành Pháp lệnh, góp phần bảo đảm việc áp dụng thống nhất trong toàn quốc.